Sık şekerleme yapan yaşlılarda demans riski yüzde 48 daha yüksek bulundu
995 yaşlı yetişkinin verilerini inceleyen araştırmada, her gün veya çoğu gün şekerleme yapanlarda demans oranı, nadiren ya da hiç kestirmeyenlere göre yüzde 48 daha yüksek çıktı. Bulgular neden-sonuç ilişkisi göstermiyor.

Gündüz uykusu, yaşlı yetişkinlerde bilişsel sağlığın kötüleştiğine işaret edebilir. Yeni bir araştırmada, sık şekerleme yapan kişilerin sonraki yıllarda demans geliştirme olasılığının, nadiren ya da hiç kestirmeyenlere göre daha yüksek olduğu belirlendi.
The Journals of Gerontology, Series A: Biological Sciences and Medical Sciences dergisinde yayımlanan araştırma, gündüz uykusunun demansa neden olduğunu göstermiyor. Ancak bulgular, şekerleme alışkanlığının daha yakından izlenmesi gereken bir demans risk göstergesi olabileceğine işaret ediyor.
Johns Hopkins University'den psikolog ve uyku araştırmacısı Adam Spira, sık şekerlemenin demansa yol açan beyin değişikliklerinin nedeni olmaktan çok, beyindeki değişimlerin bir göstergesi olabileceğini söyledi.
Araştırmacılar, ABD'de 65 yaş ve üzerindeki Medicare yararlanıcılarını izleyen National Health and Aging Trends Study'den elde edilen verileri inceledi. Çalışmaya, şekerleme alışkanlıklarıyla ilgili soruları yanıtlayan ve araştırmanın başında olası ya da muhtemel demans tanısı bulunmayan 995 kişi dahil edildi.
Ortanca beş yıllık takip süresinde 417 katılımcı, araştırmanın başlangıcından bu yana olası ya da muhtemel demans geliştirmiş olarak sınıflandırıldı.
Sık şekerleme yapanlarda risk yüzde 48 daha yüksek
Araştırmacılar yaş, cinsiyet, ırk ve etnik köken, eğitim, sigara kullanımı, vücut kitle indeksi, çeşitli sağlık sorunları ve uyku özellikleri gibi olası karıştırıcı faktörleri hesaba kattı.
Her gün ya da çoğu gün şekerleme yaptığını belirten kişilerde demans oranı, hiç ya da nadiren kestirenlere göre yüzde 48 daha yüksek bulundu. İstemsiz şekerleme yapanlarda da demans oranı, şekerleme yapmayanlara kıyasla yüzde 39 daha yüksekti.
Şekerlemenin süresi de sonuçlarla ilişkilendirildi. Araştırma döneminde 30 dakika veya daha kısa süre kestiren kişilerde demans oranı, şekerleme yapmayanlara göre yüzde 40 daha yüksek çıktı.
Sık, istemsiz ve 30 dakika veya daha kısa süren şekerlemeler, takip süresi boyunca hafıza bozukluğu geliştirme riskinin daha yüksek olmasıyla da ilişkilendirildi.
Araştırmacılar, seyrek veya istemli şekerleme yapanlarda ve 30 dakika ya da daha uzun süre kestirenlerde de yüksek demans riskine işaret eden sonuçlar elde etti. Ancak düzeltmelerin ardından bu etkiler istatistiksel olarak anlamlı bulunmadı.
Çalışma neden sonuç ilişkisi göstermiyor
Daha önceki araştırmalar, yaşlı yetişkinlerde şekerleme ile bilişsel sağlık arasındaki ilişki konusunda farklı sonuçlara ulaştı. Bazı çalışmalar yüksek bilişsel risk işaretleri ortaya koyarken, bazıları bu bağlantıya dair sınırlı kanıt buldu.
Yeni araştırma gözlemsel nitelikte olduğu için sık, istemsiz veya kısa süreli şekerlemelerin demansa neden olduğu söylenemez. Araştırmacılar, şekerleme ile demans arasındaki ilişkinin çift yönlü olabileceğini belirtti.
Bilişsel işlevi olumsuz etkileyen nörolojik değişiklikler, yaşlı yetişkinlerin gündüzleri daha fazla uyumasına yol açabilir. Aynı zamanda kötüleşen beyin sağlığı kişiyi daha uykulu hale getirerek uyanık olunan saatlerde kestirmeyi artırabilir.
Gündüz uykusu, geceleri yaşanan uyku sorunlarını telafi eden bir mekanizma da olabilir. Bununla birlikte gece yeterince dinlenememek gündüz uykusunu artırabileceği gibi, gündüz şekerlemeleri de gece uykusunu bozabilir.
Araştırmacılar gece uyku süresi, gündüz uykululuğu ve uyku apnesi riski gibi diğer uyku özelliklerine göre düzeltme yaptı. Buna rağmen sık, istemsiz ve 30 dakika ya da daha kısa süren şekerlemeler yüksek demans riskiyle anlamlı biçimde ilişkili kalmayı sürdürdü.
Şekerleme demans için değiştirilebilir risk faktörü olabilir
Araştırmacılar, şekerleme ile demans arasındaki ilişkinin hangi yönde işlediğini ayırt edebilmek için yeni çalışmalara ihtiyaç olduğunu belirtti. Bu bağlantının niteliği henüz tam olarak anlaşılmasa da bulgular, demansla mücadelede yeni önleme yaklaşımlarına katkı sağlayabilir.
Araştırmacılara göre daha güçlü nedensel kanıtlar elde edilirse gündüz şekerlemeleri, yaşlı yetişkinlerde demansı birincil düzeyde önleme çalışmalarında hedef alınabilecek değiştirilebilir bir risk faktörü olabilir.
İlişki nedensel olmasa bile şekerleme, gelecekteki demans riskini değerlendirmede yararlı bir gösterge olarak kullanılabilir ve yüksek riskli gruplara yönelik önleme araştırmalarına yön verebilir.
- Popüler Haberler -
Saunada yalnızca 30 dakika kalınca vücutta bakın ne oluyor?
Türk mutfağının baş tacı patlıcan hakkında uzmanlardan kritik tavsiye
Son bir saati ekransız geçirmek uykuyu nasıl etkiliyor?
Diyetisyen damarlar için tehlikeli ürünleri açıkladı! Beyaz ekmek de listede
Yeni ilaç kombinasyonu lösemi hücrelerini enerjisiz bırakarak öldürüyor
Bitki temelli beslenme bağırsak çeşitliliğini sessizce değiştiriyor



