Saunada yalnızca 30 dakika kalınca vücutta bakın ne oluyor?
Finlandiya'da 51 kişinin katıldığı araştırma, yaklaşık 73 derece sıcaklıktaki saunada geçirilen 30 dakikanın çeşitli beyaz kan hücrelerini kısa süreliğine artırdığını gösterdi. Etkinin 30 dakika içinde büyük ölçüde kaybolduğu belirlendi.

Finlandiya'da yürütülen küçük çaplı bir araştırma, tek bir sauna seansının bağışıklık sisteminde hücresel düzeyde anında değişim oluşturabileceğini gösterdi. Yaklaşık 73 derece sıcaklıktaki kuru Fin saunasında geçirilen 30 dakika, dolaşımdaki çeşitli beyaz kan hücrelerinin sayısını geçici olarak artırdı.
Beyaz kan hücreleri vücudun patojenlere karşı savunmasına yardımcı oluyor ve egzersiz sonrasında da sayıları genellikle yükseliyor. Bulgular, yalnızca saunada oturmanın egzersize benzer bir stres tepkisini tetikleyebileceğine işaret ediyor. Araştırmanın sonuçları Temperature dergisinde yayımlandı.
Sauna sonrası birçok bağışıklık hücresi arttı
University of Turku'dan egzersiz bilimci Ilkka Heinonen, bu değişimin sauna banyosunun dokularda bulunan ek beyaz kan hücrelerini kan dolaşımına taşımasından kaynaklanabileceğini belirtti. Heinonen'e göre hücrelerin depolandıkları yerlerden ayrılarak kanda dolaşması, vücudu devriye gezme ve patojenlere tepki verme kapasitesini artırabilir.
Araştırmaya 51 orta yaşlı erkek ve kadın katıldı. Katılımcılar, ortasında soğuk duş alarak yaklaşık 73 derece sıcaklıktaki bir odada 30 dakika geçirdi. Seansın hemen ardından alınan kan örneklerinde, sauna öncesine kıyasla çok sayıda beyaz kan hücresinin harekete geçtiği görüldü.
İlk tepkiyi veren nötrofillerin ve bağışıklık hafızasının oluşmasına yardımcı olan lenfositlerin sayısı arttı. Patojenleri ve hücresel artıkları içine alan monositlerin yanı sıra iltihaplanma tepkileriyle bağlantılı eozinofil ve bazofillerde de yükselme görüldü.
Bağışıklık sisteminin haberci proteinleri olan sitokinlerin düzeyleri ise ortalama olarak fazla değişmedi. Bununla birlikte bazı sitokinler, vücut sıcaklığıyla birlikte arttı.
Bağışıklık tepkisi kısa sürede büyük ölçüde kayboldu
Sauna seansından 30 dakika sonra, bağışıklık sistemindeki belirgin artışın büyük bölümü ortadan kalktı. Beyaz kan hücrelerindeki yükselmelerin çoğu kaybolurken bazı monositler varlığını sürdürdü.
Araştırmacılar kan tahlillerini seansın yalnızca 30 dakika sonrasına kadar inceledi. Bu nedenle bağışıklık hücrelerinin daha uzun sürelerde nasıl değiştiği veya bu değişimin hastalanma riskini etkileyip etkilemediği belirsizliğini koruyor.
Geçmişte yapılan bazı gözlemsel çalışmalar, sık sauna kullanımını zatürre gibi bazı hastalıklara yakalanma riskinin daha düşük olmasıyla ilişkilendirdi. Diğer deneyler de sıcak banyoların kan basıncını düşürebildiğini ve oksijen taşıyan alyuvarların sayısını önemli ölçüde artırabildiğini gösterdi.
Sıcakta banyo yapmanın, egzersiz sırasında ortaya çıkanlara benzer fizyolojik tepkiler oluşturduğu görülüyor. Bu kalp-damar sonuçları bağışıklık işlevindeki iyileşmeyle ilişkilendiriliyor. Ancak yoğun egzersiz bağışıklık sistemini geçici olarak zayıflatabildiği için aşırı sıcaklara karşı dikkatli olmak gerekiyor.
Sauna alışkanlığı sonuçları değiştirebilir
Sıcak ve soğuk terapilerine yönelik ilgi artarken bilim insanları, vücudun aşırı sıcaklıklarla nasıl başa çıktığı ve bunun kısa ya da uzun vadeli sağlık açısından ne anlama geldiği konusunda hâlâ sınırlı bilgiye sahip.
Finlandiya'daki bu deney de saunanın bağışıklık işlevini nasıl etkilediğini tam olarak açıklamıyor. Araştırmacılar, T hücreleri veya doğal öldürücü hücreler gibi belirli bağışıklık hücresi alt gruplarını ölçmedi.
2023'te yayımlanan başka bir çalışma, Fin saunası seanslarının T hücreleri ile doğal öldürücü hücrelerde değişim oluşturduğunu bildirdi. Ancak bu değişim yalnızca seanslar tekrarlandığında görüldü ve sonuçlar katılımcıların saunaya alışkın olup olmamasına göre farklılaştı.
Tekrarlanan sauna maruziyeti, saunaya alışkın katılımcılarda beyaz kan hücresi sayılarını artırırken alışkın olmayanlarda bazı T hücrelerinin azalmasıyla ilişkilendirildi. Ancak bu çalışma yalnızca sağlıklı genç erkekleri kapsadığı için sonuçların diğer gruplara genellenmesi sınırlı kaldı.
Mevcut bulgular, sıcakta banyo yapmanın bağışıklık hücrelerinde geçici bir değişimi tetikleyebileceğini düşündürüyor. Bunun ötesindeki etkiler ise henüz belirsiz. Soğuk terapilerinde olduğu gibi sıcak terapilerinin de risk taşıyabileceği unutulmamalı.
- Popüler Haberler -
Türk mutfağının baş tacı patlıcan hakkında uzmanlardan kritik tavsiye
Son bir saati ekransız geçirmek uykuyu nasıl etkiliyor?
Diyetisyen damarlar için tehlikeli ürünleri açıkladı! Beyaz ekmek de listede
Yeni ilaç kombinasyonu lösemi hücrelerini enerjisiz bırakarak öldürüyor
Sık şekerleme yapan yaşlılarda demans riski yüzde 48 daha yüksek bulundu
Bitki temelli beslenme bağırsak çeşitliliğini sessizce değiştiriyor



