Duygularınızı kontrol ettiğinizi mi sanıyorsunuz? Beyin taramaları her şeyi altüst etti!

Bir ayrılığın ardından arkadaşınız, daha önce zor zamanların üstesinden geldiğinizi hatırlatabilir. Tavsiyesi mantıklı gelebilir ve yeniden mutlu hissedeceğinize inanmak isteyebilirsiniz. Ancak bu konuşmanın ardından eve döndüğünüzde hâlâ aynı ölçüde üzgün olabilirsiniz.

Bir duruma farklı bir açıdan bakmak bazen rahatlama sağlayabilir. Bilim insanları, olayları yeniden yorumlayarak duyguları değiştirme girişimine bilişsel yeniden değerlendirme adını veriyor.

Peki beyni gözlemlemek, bu çabanın ne kadar işe yaradığını ortaya çıkarabilir mi?

Nature'da yayımlanan bir çalışma, 2.175'e kadar katılımcının yer aldığı 40 veri seti üzerinden bu soruyu inceledi. Duygusal kontrolle ilişkilendirilen beyin bölgelerindeki aktivite, insanların bu stratejiyi ne kadar başarılı kullandığıyla beklenen bağlantıyı göstermedi.

Prefrontal korteks beklenen bağlantıyı göstermedi

Bu bölgeler, önceki deneylerde defalarca öne çıkmıştı. İnsanlar üzücü durumları yeniden yorumlamaya çalıştığında, alnın arkasında yer alan prefrontal korteksin bazı bölümleri etkinleşiyor. Bu alanlar, akıl yürütmeye ve bilgiyi zihinde tutmaya da katkı sağlıyor.

Bu nedenle araştırmacılar, söz konusu bölgelerdeki aktiviteyle insanların duygularını düzenleme becerisi arasında bağlantı bulunmasını bekledi. Yeni çalışma, bir kişinin bir stratejiyi kullanırken beynini gözlemlemek ile farklı insanların bu stratejiden ne ölçüde yararlandığını karşılaştırmak arasındaki ayrıma dikkat çekti.

Almanya'daki Central Institute of Mental Health'ten psikolog Maurizio Sicorello, ScienceAlert'a yaptığı açıklamada, "Duyguları düzenlemeye dâhil olan beyin bölgelerinden bazıları, aktiviteleri bize bir kişinin bunu ne kadar iyi yaptığını gösteren bölgelerle mutlaka aynı değil" dedi.

32 araştırma grubunun sonuçları birleştirildi

Ekip, araştırma için önceden kaydedilmiş standart bir planı izleyen 32 araştırma grubunun analiz sonuçlarını bir araya getirdi. Bu kadar çok katılımcının birlikte değerlendirilmesi, küçük çalışmaların gözden kaçırabileceği zayıf ilişkilerin tespit edilmesini sağladı.

Deneylerde katılımcılar genellikle bir tarayıcının içinde üzücü fotoğraflara baktı. Bazı fotoğrafları yalnızca izlerken, diğerlerini daha az sıkıntı hissetmek amacıyla yeniden yorumlamaya çalıştı.

Fonksiyonel manyetik rezonans görüntüleme veya fMRI, beyin aktivitesiyle ilişkili kan oksijenlenmesi değişimlerini izledi. Araştırmacılar böylece yeniden değerlendirme sırasında bölgesel tepkilerin nasıl değiştiğini belirledi ve bu değişimleri katılımcıların bildirdiği rahatlama düzeyiyle karşılaştırdı.

Ekip ayrıca insanların günlük yaşamlarında yeniden değerlendirmeyi ne sıklıkla kullandığına ilişkin anketleri inceledi. Üçüncü ölçümde ise duygusal tepkilerde rol oynayan bir beyin yapısı olan amigdaladaki aktivite azalmaları takip edildi.

Beklenti, bu ölçümlerin birbirini desteklemesiydi. Yeniden değerlendirmeyi daha sık kullanan kişiler deneyler sırasında daha fazla rahatlama yaşayabilir ve bu durum beyin tepkilerindeki farklılıklarla birlikte görülebilirdi.