Çocuklarda obeziteyle mücadelede ezber bozan yöntem! Tek bir alışkanlığı değiştirmek yetiyor

Çocukların daha sağlıklı kilolara ulaşmasına yardımcı olmak için birden fazla alışkanlığı aynı anda değiştirmek yerine tek bir hedefe odaklanmak etkili olabilir. Boston Üniversitesi Halk Sağlığı Fakültesi ekibinin yürüttüğü çalışmada, şekerli içecekleri suyla değiştirmeyi amaçlayan okul sonrası program, bir yıl sonunda çocukların vücut kitle indeksinde (VKİ) daha sağlıklı yönde değişim sağladı.

Çocukların kilo durumunu iyileştirmeyi amaçlayan programlar genellikle ailelerden daha fazla egzersiz yapma, daha sağlıklı beslenme ve daha erken yatma gibi birçok alışkanlığı aynı anda değiştirmelerini istiyor. Ancak bu önerileri evde sürdürmek, özellikle zaman ve maddi baskı yaşayan aileler için zor olabiliyor.

Çalışmanın sorumlu yazarı ve toplum sağlığı bilimleri doçenti Monica Wang, araştırmaya katılan çocukların VKİ'sini, çocukluk çağı obezitesi eğilimlerinin ülke genelinde olumsuz seyrettiği bir dönemde daha sağlıklı yönde değiştirebildiklerini söyledi. Wang, iyi tasarlanmış toplum temelli davranışsal müdahalelerin zor koşullara rağmen anlamlı fark yaratabileceğini belirtti.

Program tek bir davranış değişikliğine odaklandı

Amerika Birleşik Devletleri'nde çocukluk çağı obezitesi, okul çağındaki yaklaşık her 5 çocuktan 1'ini etkiliyor. Normal gazlı içecekler, meyve aromalı içecekler, sporcu içecekleri ve enerji içecekleri şekerli içecekler arasında yer alıyor.

Bu içecekler, çocukların beslenmesindeki en büyük ilave şeker kaynaklarından biri olmasına karşın tüketimleri açlığı gidermeye çok az katkı sağlıyor. Wang, ailelerle ve toplum ortaklarıyla yürütülen ön hazırlık çalışmalarının, aynı anda çok sayıda beslenme davranışını değiştirme çağrısının bunaltıcı olabildiğini gösterdiğini ifade etti.

H2GO! adı verilen program, yaklaşık 5 bin 500 noktada okul sonrası ve yaz programları yürüten Boys & Girls Clubs of America ile birlikte geliştirildi. Eğitimli kulüp çalışanları yaklaşık 6 hafta boyunca 12 grup oturumu düzenledi.

Çocuklar tatma testlerine katıldı ve içeceklerdeki şeker miktarını gösteren sunumları izledi. Suyun önemi hakkında basılı materyaller, müzik ve video projeleri hazırladı. Etkinlikleri bir ebeveynle birlikte yapmak üzere eve götüren çocuklar, çalışmalarını bir toplum etkinliğinde sergiledi.

11 kulüpte 437 çocuk izlendi

Deneme, 2020-2025 yılları arasında Massachusetts genelindeki 11 kulüpte yürütüldü. Araştırmacılar kulüpleri rastgele iki gruba ayırdı. Bir grup H2GO! programını uygularken diğer grup çevrim içi güvenlik dersleri gibi olağan etkinliklerini sürdürdü.

Çalışmaya, bir ebeveyn veya bakıcıyla birlikte 8-13 yaşları arasında toplam 437 çocuk katıldı. Çocukların yaklaşık üçte ikisi ücretsiz veya indirimli okul yemeği alma hakkına sahipti. Başlangıçta çocukların yaklaşık yüzde 17'si fazla kilolu, yüzde 37'si ise obezdi.

Çalışanlar her çocuğun boyunu ve kilosunu ölçtü. Araştırma ekibi bu ölçümleri, çocuğun VKİ'sinin aynı yaş ve cinsiyetteki çocukların ortalamasından ne kadar uzak olduğunu gösteren VKİ z-skoruna dönüştürdü. Bu ölçüt, büyümeye devam eden çocuklarda VKİ'yi izlemek için kullanılıyor.

VKİ'de küçük ancak anlamlı fark oluştu

Programdaki çocukların ortalama VKİ z-skoru 0,11 azalırken karşılaştırma kulüplerindeki çocukların skoru 0,08 arttı. Tek tek değerlendirildiğinde bu değişikliklerin hiçbiri şans ihtimalini dışlayacak kadar büyük değildi.

Denemenin test etmek üzere tasarlandığı iki grup arasındaki fark, bir yılın sonunda 0,19'a ulaştı. Yazarlar bu farkı istatistiksel olarak anlamlı buldu ve etkinin diğer çocukluk çağı obezitesini önleme denemelerinde bildirilen sonuçlara benzer veya biraz daha büyük olduğunu belirtti.

Fark 2 veya 6 ayda görülmedi. Ekip, pandeminin erken döneminde, 2020'de kaydolan çocukları analiz dışında bıraktığında ve kardeşleri hesaba kattığında da sonucun sürdüğünü bildirdi. Alternatif analizlerden biri aynı yönde sonuç verdi ancak istatistiksel anlamlılık düzeyine ulaşmadı.