Yale bilim insanları açıkladı; Egzersiz kanser riskini azaltıyor...

Ayşegül Gedik - Aralık 09, 2025 17:17 | Son Güncelleme Tarihi: Aralık 09, 2025 17:18

Yale Üniversitesi'nden araştırmacılar, düzenli egzersizin kanser hücrelerinin büyümesini nasıl engellediğini açıklayan yeni bir mekanizma keşfetti. Çalışmaya göre, aktif yaşam enerjiyi kanser hücrelerinden kas hücrelerine yönlendirerek tümörleri büyümekten alıkoyuyor.

Kapat

HABERİN DEVAMI

Bilim insanları tarafından uzun süredir kanser riskini azaltmada etkili olduğu bilinen egzersizin, bu koruyucu etkisinin arkasında yatan nedenleri tam olarak anlayamamışlardı. Yale Üniversitesi'nden bir araştırma ekibi tarafından gerçekleştirilen yeni bir çalışma, bu bağlantının metabolik bir mekanizmaya dayandığını göstererek önemli bir açıklama sunuyor. Araştırmacılar, aktif yaşamın vücudun enerji kullanım şeklini değiştirerek, kanser hücrelerine gerekli yakıtı kesmek suretiyle tümör büyümesini sınırladığını ortaya koymaktadır.

Egzersiz ve metabolizmanın kanser üzerindeki etkisi

Yale Üniversitesi'nden hekim-bilim insanı Brooks Leitner ve meslektaşları tarafından yürütülen araştırma, farelerin diyetlerine ve egzersiz düzeylerine göre farklı gruplara ayrılmasıyla başlamıştır. Meme kanseri ve melanom tümörleri taşıyan hayvanların metabolik tepkilerini incelemek için bilim insanları, moleküler izleyiciler kullanarak glukozun vücutta nerede ve nasıl metabolize edildiğini takip etmiştir. Bu detaylı analiz sonucunda, aktif hayvanların vücudunun enerji ve yakıtı kanser hücrelerinden kas hücrelerine etkili bir biçimde yönlendirdiği tespit edilmiştir. Bu bulgu, egzersizin kanser hücrelerinin büyümesini engellemesinin temel mekanizmasını açıklamaktadır.

Araştırmanın en dikkat çekici sonuçlarından biri, dört hafta boyunca düzenli egzersiz yapan yüksek yağlı diyetteki farelerin, aynı diyete rağmen hareketsiz kalan hayvanlardan önemli ölçüde daha küçük tümörlere sahip olmasıdır. Tümör enjeksiyonundan sonra dört hafta boyunca gönüllü tekerlek koşusu yapan obez fareler, tümör boyutunda neredeyse yüzde 60'lık bir azalma göstermiştir. Bu dramatik fark, egzersizin metabolik düzeyde kanser hücrelerine karşı ne kadar güçlü bir koruma sağladığını göstermektedir.

Moleküler değişiklikler ve tümör tepkisi

Araştırma ekibi, aktif farelerde hareketsiz ancak zayıf farelere kıyasla 417 farklı metabolizmayla ilgili genin farklı şekilde ifade edildiğini tanımlamıştır. Bu geniş ölçekli moleküler değişiklikler, tümörlerin vücuttaki stresli koşullara uyum sağlamaya çalışan bir hayatta kalma moduna girdiğini göstermektedir. Özellikle önemli bir bulgu, egzersizin tümörlerdeki mTOR adlı bir proteini azalttığı yönündedir. Bu protein, hücrelerin büyümesinde kritik bir rol oynadığından, onun azalması tümörlerin gelişimini doğrudan sınırlamaktadır. Bu mekanizma, gelecekteki kanser tedavi araştırmalarına yeni yollar açabilecek potansiyel bir hedef sunmaktadır.

Leitner ve meslektaşları, bulgularının glukozun egzersizin tümör baskılayıcı etkilerinin önemli bir metabolik aracısı olduğunu gösterdiğini belirtmektedir. Ancak araştırmacılar, bu metabolik ilişkinin ve egzersizin tümör büyümesini yavaşlatma yeteneğinin egzersiz süresine bağlı olabileceğini de vurgulamaktadırlar. Bu uyarı, egzersizin kanser önlemede etkili olsa da, bunun belirli bir düzeyde ve sürette yapılması gerektiğini göstermektedir.

Egzersizin kanser önlemedeki rolü ve sınırlamaları

Kanser, tümörlerin büyümesi ve yerleşmesinde birden fazla mekanizmanın yer aldığı karmaşık bir hastalıktır. Bu nedenle, hastaların sadece spor salonuna giderek kanserden tamamen korunabileceğini söylemek mümkün değildir. Ancak fiziksel aktivite, hastalığın ortaya çıkmasını önleme şansını maksimize etmede önemli bir faktör olarak kabul edilmektedir. Araştırmacılar, tümörler implante edilmeden önce iki hafta egzersiz yapan obez farelerin, hareketsiz farelerden daha küçük tümörlere sahip olduğunu da tespit etmiştir. Bu sonuç, egzersizin kanser gelişiminin erken aşamalarında bile koruyucu bir etki gösterdiğini göstermektedir.

Leitner ve meslektaşları, bu verilerin kanserde egzersizin metabolik etkilerinin nüanslı ve sistemik bir görünümünün önemini vurguladığını belirtmektedir. Aynı mekanizmaların hem meme kanseri hem de melanom gibi iki farklı tümör türünde de iş başında olması, egzersizin faydalarının tek bir kanser türüyle sınırlı olmadığını göstermektedir. Bu geniş etki, egzersizin kanser önlemede evrensel bir araç olarak görülmesini desteklemektedir.

İnsan araştırmalarına doğru giden yol

Fare çalışmalarından elde edilen bu umut verici sonuçlara rağmen, bilim insanları bulguların insanlara da uygulanıp uygulanmadığını bilmek için aynı süreçlerin insan vücudunda da iş başında olup olmadığını görmesi gerektiğini vurgulamaktadır. Bu amaçla, araştırmacılar insan kanser tümörleriyle ve yapılan egzersizin türleri ile süresi etrafında daha kapsamlı bir yapıyla araştırmalarını sürdürmeye hevesliler. Bu tür insan çalışmaları, aktif kalmanın kansere karşı nasıl korumaya yardımcı olduğu hakkında daha derinlemesine bilgiler sunacaktır.

Araştırmacılar, egzersiz tarafından değiştirilen moleküler yollar üzerinde kondisyonun rolünün incelenmesinin, özellikle egzersiz tolere edemeyen hastalarda, hassas onkolojide yeni terapötik hedefleri ortaya çıkarabileceğini sonuçlandırmaktadır. Bu yaklaşım, kanser tedavisinde kişiselleştirilmiş ve daha etkili stratejilerin geliştirilmesine kapı açabilir. Sonuç olarak, Yale araştırması egzersizin kanser riskini azaltmasının sadece genel bir sağlık faydası değil, belirli metabolik mekanizmalarla desteklenen bilimsel bir gerçek olduğunu kanıtlamaktadır.

Etiketler:

egzersiz ve kanser Yale Üniversitesi araştırması kanser metabolizması tümör büyümesi fiziksel aktivite sağlık