10 bin 800 yaşlı üzerinde yapılan araştırmada müzikle demans riski yüzde 39 azaltıldı

Ada Kahriman - Mart 03, 2026 11:28 | Son Güncelleme Tarihi: Mart 03, 2026 12:35

Monash Üniversitesi'nin Avustralya'da yürüttüğü geniş çaplı araştırma, düzenli müzik dinlemenin ve enstrüman çalmanın yaşlı yetişkinlerde demans riskini yüzde 40'a yakın azalttığını ortaya koydu. Uzmanlar, müziğin beyin sağlığı üzerindeki etkilerine dikkat çekerek, yaşlı bireylerin bu kolay ve keyifli aktiviteye yönelmelerini öneriyor.

Kapat

HABERİN DEVAMI

Avustralya'da Monash Üniversitesi tarafından yapılan kapsamlı bir araştırma, düzenli olarak müzik dinleyen veya enstrüman çalan 70 yaş üzeri bireylerde demans riskinin ciddi oranda azaldığını ortaya koydu. 10 bin 800'den fazla yaşlı yetişkinin verilerinin incelendiği çalışmada, müzikle iç içe bir yaşam sürenlerin, müzikle ilgilenmeyenlere kıyasla demans geliştirme olasılığının yüzde 39 daha düşük olduğu belirlendi. Araştırma, müzik dinlemenin yalnızca keyifli bir uğraş olmadığını, aynı zamanda yaşlı bireylerde bilişsel gerilemeyi engelleyen güçlü bir koruyucu etkiye sahip olduğunu gösterdi.

Monash Üniversitesi'nden Emma Jaffa: 'Müzik, beyin için tam bir egzersiz'

Çalışmanın ortak yazarlarından Monash Üniversitesi Biyomedikal Bilimler Onur öğrencisi Emma Jaffa, müziğin beyin üzerinde çok yönlü bir uyarıcı görevi gördüğünü vurguladı. Jaffa, müzik dinlemenin ve çalmanın birden fazla beyin bölgesini aynı anda harekete geçirdiğini, bunun da tam anlamıyla bir beyin egzersizi etkisi yarattığını belirtti. Araştırma bulgularına göre, sık müzik dinleyenlerin bilişsel bozulma oranı yüzde 17 daha düşük, genel bilişsel puanları ise daha yüksek çıktı. Ayrıca, episodik bellek olarak adlandırılan ve günlük olayları hatırlamayı sağlayan hafıza türünde de belirgin bir iyileşme saptandı. Jaffa, kendi deneyimlerinden de yola çıkarak, müzikle ilgilenmenin hem bireysel hem de toplumsal açıdan önemli faydalar sağladığını ifade etti.

Müzik dinlemek ve çalmak demans riskini nasıl azaltıyor?

Monash Üniversitesi'nin araştırmasında, yalnızca müzik dinlemenin değil, aynı zamanda enstrüman çalmanın ve şarkı söylemenin de demans riskinde kayda değer bir azalma sağladığı tespit edildi. Enstrüman çalan veya şarkı söyleyenlerde demans riski yüzde 35 oranında azalırken, hem dinleyen hem de çalanlarda bu oran yüzde 33 olarak kaydedildi. Araştırmacılar, müzikle uğraşmanın sosyal etkileşimi artırdığını, bunun da beyin sağlığı üzerinde olumlu etkiler yarattığını belirtti. Müzik dinlemenin, işlem hızını, dil becerilerini, hafızayı ve koordinasyonu geliştirdiği; ayrıca sosyalleşme ile birleştiğinde beyni koruyucu bir kalkan oluşturduğu vurgulandı. Çalışmada yer alan uzmanlar, demansın dünya genelinde 7 milyon kişiyi etkilediğine ve ortalama yaşam süresi uzadıkça bu sayının giderek arttığına dikkat çekti. Bu nedenle, yaşlı bireylerin günlük yaşamlarında müziğe daha fazla yer vermesi gerektiği önerildi.

Demansla mücadelede müzik dinlemenin önemi artıyor

Demans, hafıza kaybı, konuşma güçlüğü, ruh halinde değişiklikler ve günlük işleri yerine getirmede zorluk gibi yıkıcı semptomlara yol açabiliyor. Monash Üniversitesi'nin çalışması, müziğin bu hastalığın önlenmesinde kolay ve düşük maliyetli bir çözüm sunduğunu ortaya koydu. Araştırmanın yazarları, katılımcılara hangi tür müzik dinlediklerinin sorulmadığını, ancak gelecekteki çalışmalarında bu konuyu da ele almak istediklerini açıkladı. Ayrıca, müzik dinlemenin 70 yaş altındaki bireylerde de benzer etkiler gösterip göstermediği üzerinde durulması gerektiği belirtildi. Ekim ayında yayımlanan başka bir bilimsel çalışmada ise, yaşamda bir amaca sahip olmanın demans riskini azalttığı ve beyin dayanıklılığını artırdığı tespit edildi. Uzmanlar, yaşlanma sürecinde orta veya yüksek şiddette egzersiz yapmanın, sosyalleşmenin ve hatta ev işleriyle uğraşmanın da bilişsel sağlığı korumada etkili olduğunu ekledi.

Sonuç olarak, Monash Üniversitesi'nin bu dikkat çekici araştırması, müzik dinlemenin ve çalmanın yaşlı bireylerde demans riskini azaltmada önemli bir rol oynadığını güçlü verilerle ortaya koydu. Uzmanlar, yaşlıların günlük yaşamlarında müziğe daha fazla zaman ayırmalarının hem zihinsel sağlıklarını koruyacağını hem de yaşam kalitelerini artıracağını belirtiyor. Gelecekte yapılacak yeni araştırmalar ile müziğin beyin üzerindeki koruyucu etkilerinin daha ayrıntılı şekilde anlaşılması bekleniyor.

Etiketler:

demans müzik dinlemek Monash Üniversitesi beyin sağlığı yaşlı yetişkinler