Mizofoni anksiyete ve depresyonla genetik bağlantı taşıyor

Çoğu insan tarafından rahatsız edici olarak algılanan tırnak seslerinden tutun da, mizofoni yaşayan bireyler için höpürdeme, horlama, nefes alma ve çiğneme gibi günlük sesler ciddi bir stres kaynağı haline gelmektedir. Bu durum, basit bir rahatsızlıktan çok daha ötesinde, kişinin yaşam kalitesini önemli ölçüde etkileyebilen bir sağlık sorunudur. Mizofoni deneyimleyen insanlar, bu tetikleyici seslere maruz kaldıklarında öfke, panik ve çaresizlik hissetmektedirler. Tuzağa düşmüş veya kontrol dışı bir durumda olduklarını hissederek, gürültüden kaçış yolları aramaktadırlar. Bu tepkiler, sadece duygusal değil, aynı zamanda davranışsal ve fizyolojik sonuçlar doğurmaktadır.

Amsterdam Üniversitesi'nin genetik bulguları

Amsterdam Üniversitesi'nden psikiyatrist Dirk Smit ve araştırma ekibi, Psychiatric Genomics Consortium, UK Biobank ve 23andMe veri tabanlarından elde edilen genetik verilerini kapsamlı bir şekilde analiz etmiştir. Mizofoni yaşadığını kendi kendine tanımlayan katılımcıların, psikiyatrik bozukluklarla ilişkili genlere sahip olma olasılıklarının daha yüksek olduğu bulunmuştur. Ayrıca, bu bireylerin tinnitusa, yani kulaklarda kalıcı bir tiz çınlamaya sahip olma riski de artmıştır. Tinnitus yaşayan hastalar, depresyon ve anksiyetenin psikolojik semptomlarına maruz kalma olasılığı açısından daha yüksek risk altındadırlar. Smit, PTSD genetiği ile de bir örtüşme olduğunu belirtmiş ve bu bulguların paylaşılan bir nörobiyolojik sisteme işaret ettiğini vurgulamıştır.

Smit'in açıklamalarına göre, PTSD'ye duyarlılık veren genlerin aynı zamanda mizofoni olasılığını da artırdığı anlaşılmaktadır. Bu keşif, PTSD tedavisi için kullanılan tekniklerinin mizofoni tedavisinde de uygulanabileceğini düşündürmektedir. Ancak araştırmacılar, mizofoninin ve diğer durumların mutlaka paylaşılan mekanizmalara sahip olduğu anlamına gelmediğini, sadece genetik risk faktörlerinden bazılarının benzer olabileceğini açıklamaktadırlar.

Kişilik özellikleri ve mizofoni arasındaki ilişki

Önceki araştırmalar, mizofoni yaşayan insanların sıkıntılarını içselleştirme eğiliminin daha yüksek olduğunu ortaya koymaktadır. Smit ve ekibinin çalışması da bu bulguyu destekleyerek, endişe, suçluluk, yalnızlık ve nevrotiklik gibi kişilik özellikleriyle güçlü bağlantılar göstermiştir. Tetikleyici bir sese verilen tepkiler, basit bir tahriş duygusundan günlük yaşama müdahale eden ciddi sıkıntılara kadar geniş bir yelpazede değişebilmektedir. Araştırmacılar, mizofoninin sıkıntıya neden olan öfkenin davranışsal ifadelerinden ziyade, uyandırılan tahriş ve öfke hakkındaki suçluluk duygularına dayandığını tartışmaktadırlar. Bu bulgular, mizofoni yaşayan bireylerin iç dünyalarında yaşadıkları çatışmaların ne kadar derin olduğunu göstermektedir.

Otizm spektrum bozukluğu ile mizofoni arasındaki beklenmedik ilişki

Araştırmanın ilginç bulgularından biri, otizm spektrum bozukluğu (ASD) olan insanların mizofoni yaşama olasılıklarının daha düşük olduğunun ortaya çıkmasıdır. Bu sonuç, araştırmacıları şaşırtmıştır çünkü ASD'li bireyler genellikle seslere tahammül etme yeteneği azalmış olarak bilinmektedir. Smit ve ekibi, sonuçlarının mizofoninin ve ASD'nin genomik varyasyon açısından nispeten bağımsız bozukluklar olduğunu gösterdiğini belirtmiştir. Bu bulgular, diğer mizofoni formlarının var olabileceğini gündeme getirmektedir. Bir tür mizofoni, çoğunlukla kişilik özellikleri tarafından düzenlenen belirli tetikleyici seslere öfke veya diğer olumsuz duygusallığın koşullanmasıyla yönlendirilmektedir.