Her gün muz yediğinizde böbreklerinize ne olur?
Sağlıklı böbrekler, muzla alınan fazla potasyumu genellikle vücuttan uzaklaştırabilir. Ancak kronik böbrek hastalığı ilerledikçe potasyum birikimi riski artar; tüketim miktarı kan ve idrar testlerine göre belirlenmelidir.

Sağlıklı böbrekler, muz gibi potasyum açısından zengin besinlerle alınan fazla potasyumu genellikle vücuttan uzaklaştırabilir. Ancak kronik böbrek hastalığı ilerlediğinde potasyum sağlıksız düzeylerde birikebilir ve tüketim miktarını ayarlamak gerekebilir.
Sağlıklı böbrekler her gün bir muzu genellikle kaldırabilir
Vücudun sinir sinyallerini iletmesi ve kasların kasılıp gevşemesi için potasyuma ihtiyacı vardır. Muz, bu mineral açısından zengin bir besindir. Orta boy bir muz yaklaşık 422 miligram potasyum içerir ve tüketildikten sonra potasyumun yaklaşık yüzde 90'ı kan dolaşımına emilir.
Böbrekler, potasyum düzeyini sağlıklı aralıkta tutmak için mineralin ne kadarının kan dolaşımında kalacağını ve ne kadarının idrarla atılacağını düzenler. Böbrek fonksiyonu normal olan kişilerde her gün bir veya daha fazla muz yemek genellikle sorun oluşturmaz.
National Institutes of Health'e göre böbrekler normal çalıştığında, besinlerden yüksek miktarda potasyum alınması çoğunlukla risk taşımaz. Bunun nedeni, böbreklerin fazla potasyumu uzaklaştırabilmesidir.
Muzdaki potasyum böbreklere ve tansiyona katkı sağlayabilir
Potasyum, kan damarlarının gevşemesine ve vücudun fazla sodyumdan kurtulmasına yardımcı olarak sağlıklı tansiyonu destekleyebilir. Bu durum böbrek sağlığına da katkı sağlayabilir.
Normal tansiyonu korumak, potasyumu filtreleyen böbreklerdeki küçük kan damarları üzerindeki baskıyı azaltır. Yüksek tansiyon zaman içinde bu damarlara zarar verebilir ve böbreklerin fazla potasyumu uzaklaştırma yeteneğini azaltabilir.
Dengeli beslenmenin parçası olarak bir muz, günlük potasyum alımına katkıda bulunabilir. Amerika Birleşik Devletleri'nde sağlıklı yetişkinler için önerilen günlük hedefler erkeklerde 3.400 miligram, kadınlarda ise 2.600 miligramdır.
Bu değerler üst sınır değil, alım hedefidir. Böbrekleri sağlıklı kişiler için besinlerden bu miktarların üzerinde potasyum almak genellikle güvenli kabul edilir.
Kronik böbrek hastalığının erken evrelerinde muz tüketimi uygun olabilir
Kronik böbrek hastalığında böbrekler kandaki atıkları ve fazla sıvıyı uzaklaştırmanın yanı sıra potasyum ve sodyum gibi mineralleri dengede tutma konusunda daha az başarılı olabilir.
Kronik böbrek hastalığı genel olarak ilerleyici bir hastalıktır ve 1'den 5'e kadar evrelere ayrılır. Hastalık bazı kişilerde zamanla kötüleşirken, bazı kişilerde sabit kalabilir.
Hastalığın erken evrelerinde böbrekler kandaki potasyum düzeyini çoğu zaman sağlıklı aralıkta tutabilir. Buna rağmen sağlık ekibi, potasyum düzeylerinin bu aralıkta kaldığından emin olmak için düzenli kontroller yapar.
Kronik böbrek hastalığı bulunan herkesin potasyumu kısıtlamasını gerektiren tek bir evre yoktur. Hatta 3. evrede bile sağlık ekibi, kan ve idrar testleri gerektiğini gösterirse beslenme değişikliği önerebilir.
İlerlemiş kronik böbrek hastalığında muz tüketimi risk oluşturabilir
Böbrek fonksiyonu azaldıkça, özellikle kronik böbrek hastalığının 4. ve 5. evrelerinde, böbrekler kandaki yeterli potasyumu uzaklaştırmakta zorlanabilir. Bu durumda her gün muz yemek, diğer yiyecek ve içeceklerle alınan potasyuma eklenerek endişe yaratabilir.
Kandaki potasyum düzeyi çok yükseldiğinde hiperkalemi adı verilen durum ortaya çıkabilir. Hiperkalemi, kalp atışını ve kasları kontrol eden elektrik sinyallerini bozabilir.
Daha hafif vakalarda belirgin bir belirti görülmeyebilir ve durum yalnızca kan testiyle saptanabilir. Ağır vakalarda ise şiddetli halsizlik, çarpıntılı veya düzensiz kalp atışı, nefes darlığı ya da göğüs ağrısı görülebilir.
Kronik böbrek hastalığı bulunan, özellikle hemodiyaliz gören ve hiperkalemi tanısı alan kişilere şu önerilerde bulunulabilir:
Muz, patates, domates ve kuru meyve gibi potasyum açısından zengin besinlerin porsiyonlarını kontrol etmek.
Paketli gıdaların içeriğini, özellikle potasyum klorür başta olmak üzere potasyum katkı maddeleri açısından incelemek.
Potasyum bazlı tuz ikamelerinden kaçınmak.
Potasyum takviyeleri ile potasyum içeren multivitamin ve elektrolit ürünlerinden kaçınmak ya da bunları sınırlamak.
Kronik böbrek hastalığında muz miktarını kan testleri belirlemeli
Kronik böbrek hastalığında beslenme kararları yalnızca hastalığın evresine göre değil, kan ve idrar testi sonuçlarına göre verilmelidir.
Başlıca testler arasında kan potasyumu, tahmini glomerüler filtrasyon hızı ve idrar albümin-kreatinin oranı bulunur. Kan potasyumu testi, düşük, normal veya yüksek düzeyleri gösteren bir aralık sunar.
Tahmini glomerüler filtrasyon hızı (eGFR) kan testi, böbreklerin kanı ne kadar iyi filtrelediğini tahmin eder. İdrar albümin-kreatinin oranı (uACR) ise böbrek hasarına işaret edebilecek bir idrar proteinini kontrol eder.
Değerler anormalse böbrek diyetisyeni, güvenle kaç muz tüketilebileceğini belirlemeye yardımcı olabilir. Beslenme planları böbrek fonksiyonuna, genel sağlık durumuna ve kullanılan ilaçlara göre kişiye özel hazırlanır.
Bu ilaçlar arasında potasyum düzeylerini yükseltebilen ACE inhibitörleri, anjiyotensin reseptör blokerleri (ARB'ler) ve yüksek tansiyon ile böbrek hastalığını tedavi etmek için kullanılan spironolakton da bulunur.
- Popüler Haberler -
Zayıflama ilaçları demansı engelliyor mu? Bilim dünyası ikiye bölündü
Kan şekeri için bitkisel süt seçerken nelere dikkat edilmeli
Türk mutfağının baş tacı kuru fasulye ve nohut meğer en büyük mineral depomuzmuş
Kendini başkalarıyla kıyaslamak özsaygıya nasıl zarar verir?
Direksiyon başında doğru oturma pozisyonu nasıl olmalı?
Peynir tutkunları yaşadı! Bilim insanları demans riskini %24 düşürdüğünü duyurdu



