Hangi takviyeler birlikte alınmamalı? Uzmanlardan şaşırtan uyarı

Türkiye'de son yıllarda takviye ürünlerine olan ilgi hızla artarken, uzmanlar bu ürünlerin bilinçsizce ve birlikte kullanılmasının ciddi sağlık sorunlarına yol açabileceğine dikkat çekiyor. Özellikle market raflarında kolayca ulaşılabilen ve bağışıklık sisteminden ruh haline kadar pek çok alanda fayda sağladığı öne sürülen takviyeler, yanlış kombinasyonlarla kullanıldığında beklenen yararın aksine, vücutta istenmeyen etkileşimlere neden olabiliyor. Diyetisyenler, bazı takviye kombinasyonlarının bir arada alınmasının, hem emilim sorunlarına hem de potansiyel sağlık risklerine yol açabileceğini belirterek, kullanıcıları uyarıyor. Peki, hangi takviyeler birlikte alınmamalı ve bu konuda nelere dikkat edilmeli?

Birlikte alınmaması gereken takviye kombinasyonları

Takviye kombinasyonları konusunda en sık yapılan hataların başında, çinko ve kalsiyumun aynı anda alınması geliyor. Diyetisyen Alyssa Simpson, çinko ve kalsiyumun bağırsakta emilim için birbirleriyle yarıştığını ve bu nedenle birlikte kullanıldıklarında her iki mineralin de vücut tarafından yeterince emilemediğini vurguluyor. Çinko, genellikle bağışıklık sistemini güçlendirmek ve yara iyileşmesini desteklemek amacıyla tercih edilirken; kalsiyum, kemik sağlığı için önemli bir takviye olarak öne çıkıyor. Ancak, bu iki takviyenin aynı anda alınması, beklenen faydaların elde edilmesini engelleyebiliyor. Simpson, çinko ve kalsiyumun en az iki saat arayla alınmasını öneriyor. Bu öneri, takviye kombinasyonları ile ilgili yapılan bilimsel çalışmaların da desteklediği önemli bir detay olarak öne çıkıyor.

Bir diğer önemli kombinasyon ise demir ve çinko. Diyetisyen Elizabeth Harris, demir takviyesinin çinko emilimini azaltabileceğini belirtiyor. Özellikle 25 miligram ve üzeri demir içeren takviyeler, çinko seviyelerini olumsuz etkileyebiliyor. Yüksek dozda demir kullanımı, demir eksikliği tedavisinde yaygın olmakla birlikte, çinko emilimini ve kandaki toplam çinko düzeylerini düşürebiliyor. Bu nedenle, demir ve çinko takviyelerinin de en az iki saat arayla alınması tavsiye ediliyor. Takviye kombinasyonları konusunda yapılan araştırmalar, bu tür etkileşimlerin uzun vadede mineral dengesizliğine yol açabileceğini gösteriyor.

Demir ve kalsiyum da birlikte alınmaması gereken bir başka takviye kombinasyonu olarak öne çıkıyor. Diyetisyen Carla Hernandez, kalsiyumun bağırsaklarda demirle emilim için yarıştığını ve özellikle nonheme demirin (bitkisel kaynaklı demir ve takviyelerde bulunan demir türü) emilimini engellediğini ifade ediyor. Araştırmalar, bu etkinin her zaman görülmeyebileceğini, ancak çoğu durumda emilimin azaldığını ortaya koyuyor. Demir eksikliği yaşayan bireylerin, demir takviyesiyle birlikte kalsiyum almaktan kaçınmaları ve iki takviye arasında en az iki saat bırakmaları öneriliyor. Bu tür takviye kombinasyonları, özellikle demir eksikliği tedavisi görenler için büyük önem taşıyor.

Sağlık açısından riskli diğer takviye eşleşmeleri

Magnezyum ve çinko takviyelerinin aynı anda alınması da, vücutta emilim sorunlarına yol açabiliyor. Diyetisyen Hernandez, bu iki mineralin bağırsaklarda emilim için rekabet ettiğini ve yüksek dozda birlikte alındıklarında, her birinin vücut tarafından yeterince alınamayabileceğini belirtiyor. Özellikle günlük 140 mg'dan fazla çinko alımında bu risk daha da artıyor. Oysa yetişkinler için önerilen maksimum çinko alımı 40 mg ile sınırlı. Uzmanlar, magnezyum ve çinko takviyelerinin günün farklı saatlerinde alınmasını, örneğin magnezyumu akşam, çinkoyu ise sabah almayı tavsiye ediyor. Çinko takviyesi genellikle yemekle birlikte alınmalı, çünkü aç karnına alındığında mide bulantısına yol açabiliyor. Magnezyum glisinat formu ise rahatlatıcı etkisi nedeniyle gece saatlerinde tercih edilebiliyor. Takviye kombinasyonları konusunda bu tür detaylara dikkat etmek, olası yan etkilerin önüne geçmek açısından büyük önem taşıyor.

Bitkisel takviyeler arasında da dikkat edilmesi gereken kombinasyonlar mevcut. Sarı kantaron, depresyon tedavisinde sıkça kullanılan bir bitki olmakla birlikte, serotonin düzeyini artırabilen bir etkiye sahip. Bu nedenle, serotonin artırıcı ilaçlar veya takviyelerle birlikte kullanıldığında, yaşamı tehdit eden serotonin fazlalığına yol açabiliyor. Sarı kantaronun, 5-HTP veya SAMe gibi serotonin artırıcı takviyelerle birlikte alınması da benzer riskler taşıyor. Diyetisyen Simpson, bu tür kombinasyonların huzursuzluk, kafa karışıklığı gibi semptomlara neden olabileceğini belirtiyor. Uzmanlar, aynı anda yalnızca bir serotonin destekleyici takviye kullanılmasını ve yeni bir takviye başlamadan önce mutlaka bir sağlık profesyoneline danışılmasını öneriyor. Takviye kombinasyonları konusunda özellikle bitkisel ürünlerin etkileşim potansiyeli göz ardı edilmemeli.