Enfekte böbrek nakli sonrası kuduz teşhisi konulan hasta hayatını kaybetti

Ada Kahriman - Aralık 09, 2025 17:55 | Son Güncelleme Tarihi: Aralık 09, 2025 17:55

Ohio'daki bir hastanede böbrek nakli alıcısı, Ocak 2025'te kuduzdan ölmüş; donör organın ölümcül virüsle enfekte olduğu ortaya çıkmıştır. Bu olay, 1978'den bu yana ABD'de nakledilen organlar aracılığıyla kuduzun bulaştığı sadece dördüncü vakayı temsil etmektedir.

Kapat

HABERİN DEVAMI

Ohio'daki bir tıp merkezinde gerçekleşen ve tıbbi çevreleri şaşırtan bir olay, organ nakli sistemindeki potansiyel riskleri gözler önüne sermiştir. Böbrek nakli alıcısı olan bir hasta, ameliyatından sadece birkaç hafta sonra Ocak 2025'te kuduzdan hayatını kaybetmiştir. Hastanın hiçbir hayvan teması olmadığı halde bu ölümcül hastalığa yakalanması, araştırmacıları donör organın kaynağını incelemeye yöneltmiştir.

Donör organın enfeksiyonu nasıl tespit edildi?

Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezinin (CDC) yürüttüğü kapsamlı soruşturma, Michigan'lı alıcının kuduzla tutarlı semptomlar geliştirmesinin ardından başlamıştır. Doktorlar hastanın tükürük, deri ve diğer biyolojik sıvılarından örnekler alarak CDC'ye göndermiş, laboratuvar testleri kuduz virüsü RNA'sının varlığını ortaya koymuştur. Alıcının hayvan teması geçmişi olmadığı için, araştırmacılar donöre yönelmişlerdir. Idaho'lu donörden saklanan serum örneği kuduz antikorları açısından negatif çıkmış olsa da, böbreğin arşivlenmiş biyopsisi kuduz virüsü RNA'sı için pozitif sonuç vermiştir. Bu bulgu, enfeksiyonun kaynağının nakledilen organ olduğunu kesin biçimde doğrulamıştır.

Donörün maruziyeti ve teşhis gecikmeleri

Idaho'lu organ bağışçısı, Ekim ayının sonlarında bir kokarca tarafından tırmalanmış, yaklaşık beş hafta sonra Aralık 2024'ün başında tepkisiz halde bulunmuştur. İlk değerlendirmede, ölüm nedeni varsayılan bir kalp durması olarak kaydedilmiştir. O dönemde hiç kimse kuduzun dahil olduğundan şüphelenmemiştir. Donörün risk değerlendirme görüşmesi kokarca tırmalama olayını belgelemiş olsa da, semptomlar kuduzla tutarlı olarak tanınmamıştır. Bu nedenle, kokarca maruziyeti potansiyel bir kuduz riski olarak gündeme getirilmemiştir. Donör organlar üzerinde kuduz testi rutin olmadığından ve herhangi bir kırmızı bayrak kaldırılmadığından, kalp, akciğer, sol böbrek ve kornea nakilleri planlandığı şekilde gerçekleşmiştir.

Nakledilen organlardan yayılan enfeksiyon zinciri

Böbreği aldıktan yaklaşık beş hafta sonra, Michigan'lı hasta kuduzla tutarlı semptomlar göstermeye başlamıştır. Hastalık, bulaşmadan sonra semptomatik hale gelmesi haftalar ila aylar alabilir. Alıcı hastaneye yatışından yedinci gün ölmüştür. Donörün diğer organları da dağıtılmıştır; kalp ve akciğerler Maryland'deki bir araştırma tesisinde eğitim amaçlı kullanılmış ve risk oluşturmamıştır. Ancak üç başka hasta donörün kornealarından kornea grefti almıştır. Halk sağlığı yetkilileri hemen nakledilen kornealeri çıkarmış ve bu hastaları son derece etkili bir Maruziyet Sonrası Profilaksi (PEP) kursu altına almıştır. PEP, semptomlar ortaya çıkmadan önce verilen insan kuduz antikorları ile aşı kombinasyonundan oluşmaktadır.

Geniş kapsamlı temas araştırması ve önlem alınması

Halk sağlığı yetkilileri hem donörün hem de böbrek alıcısının 357 olası temasını değerlendirmiştir. Toplamda, sağlık çalışanları, toplum temasları ve kornea alıcıları dahil olmak üzere 46 kişiye PEP almaları tavsiye edilmiştir. Bu kapsamlı temas izleme, hastalığın daha geniş çapta yayılmasını önlemek amacıyla yapılmıştır. Kuduz, tipik olarak enfekte hayvanların tükürüğü yoluyla, genellikle ısırıklar veya tırmıklar aracılığıyla yayılan viral bir patojendir. İnsanlar dahil tüm memelileri enfekte edebilen bu hastalık, semptomlar ortaya çıktıktan sonra neredeyse her zaman ölümcüldür. Dünya çapında 50'den az hayatta kalma vakası belgelenmiştir ve tıp uzmanları aşırı önlemlere rağmen hastaları hayatta tutmada nadiren başarılı olmuştur.

Organ nakli sistemindeki güvenlik açıkları ve CDC önerileri

Bu olaylar dizisi, mevcut donör sistemindeki önemli bir güvenlik açığını vurgulamıştır. Kuduz, 1978'den bu yana ABD'de nakledilen organlar yoluyla bulaştığı sadece dördüncü vaka olarak kaydedilmiştir. CDC, potansiyel maruziyeti olan donörlerle önemli ölçüde daha dikkatli olunmasını tavsiye etmektedir. Organizasyonun raporunda belirtildiği üzere, eğer potansiyel bir donör, özellikle akut ensefalopati olan biri, önceki yıl içinde kuduza duyarlı bir hayvandan ısırık veya tırmalama almışsa, nakil ekipleri kuduz riskini belirlemek için halk sağlığı yetkililerine danışmayı düşünmelidir. Eğer daha sonra kuduz geçirdiğinden şüphelenilen bir donörden bir organ veya doku nakledilmişse, bir risk değerlendirmesi teşhis testlerini, klinik olarak uygun görüldüğünde olası eksplantasyonu ve alıcılara ile diğer temaslara PEP uygulamasını hızlandırarak hayat kurtarabilir. Bu vakada, donörün risk değerlendirme görüşmesi kokarca tırmalama olayını belgelemiş olsa da, semptomlar kuduzla tutarlı olarak tanınmamıştır. Bu nedenle, kokarca karşılaşması böbrek alıcısı da öldükten sonrasına kadar test edilebilir bir kuduz riski olarak gündeme getirilmemiştir.

Bu trajik olay, organ nakli sisteminin donör taraması ve risk değerlendirme prosedürlerinin güçlendirilmesi gerektiğini açıkça göstermiştir. Kuduz virüsü gibi nadir ancak ölümcül patojenler, mevcut protokollerde daha fazla dikkat ve test gerektirmektedir. Sağlık otoriteleri, donörlerin hayvan maruziyeti geçmişini daha titizlikle değerlendirmeli ve şüpheli durumlarda organ nakli öncesi ek testler yapmalıdır. Bu şekilde, organ nakli yoluyla bulaşabilecek ölümcül hastalıkların önlenmesi mümkün olabilir.

Etiketler:

organ nakli kuduz virüsü tıbbi hata sağlık güvenliği CDC araştırması