Kanser araştırmalarında yeni gelişme! C vitamininin etkisi yeniden incelendi

C vitamini ve kanser tedavisi arasındaki ilişki, Nobel ödüllü kimyager Linus Pauling'in iddialarıyla yıllar önce gündeme gelmişti. ABD'li bilim insanı Pauling, kariyerinin son dönemlerinde yüksek doz C vitamininin kanseri tedavi edebileceğini savundu. Özellikle intravenöz yani damardan verilen C vitamini uygulamalarının, kanserle mücadelede etkili olabileceği yönündeki görüşleri, tıp dünyasında hem heyecan hem de tartışma yarattı. Pauling'in bu yaklaşımı, dönemin birçok doktoru tarafından bilimsel temelden yoksun ve spekülatif olarak nitelendirildi. Ancak aradan geçen on yıllar, C vitamininin kanser tedavisindeki rolüne dair yeni ve karmaşık bir tablo ortaya koydu. Günümüzde yapılan araştırmalar, yüksek dozda ve damardan verilen C vitamininin, bazı kanser hastalarında yaşam kalitesini artırabileceğini ve kemoterapinin yan etkilerini hafifletebileceğini öne sürüyor. Buna rağmen, bu yöntemin etkinliği ve güvenliği konusunda bilimsel kesinlik hâlâ sağlanabilmiş değil.

Linus Pauling'in iddiaları tıp dünyasında tartışma yarattı

Linus Pauling, bilim tarihinde kimyasal bağların yapısını ve proteinlerin doğasını ortaya koyarak iki Nobel ödülüne layık görülmüş önemli bir isim olarak biliniyor. Ancak, kariyerinin ilerleyen dönemlerinde C vitamininin kanser tedavisinde kullanılabileceği fikriyle ön plana çıktı. Pauling, İskoç doktor Ewan Cameron ile birlikte, 1970'lerde ileri evre kanser hastalarına yüksek doz C vitamini uygulamaya başladı. Hastalara önce damardan, ardından ağız yoluyla C vitamini veriliyordu. Cameron ve Pauling, bu hastaların benzer durumda olan ve C vitamini almayanlara kıyasla daha uzun yaşadığını ve yaşam kalitelerinin daha iyi olduğunu iddia etti. Hatta bazı vakalarda, hastaların yaşam sürelerinde dramatik artışlar gözlemlendiğini öne sürdüler. Ancak, Amerikan tıp çevreleri ve özellikle Mayo Kliniği'nin yürüttüğü iki büyük klinik deneme, C vitamini tabletlerinin kanser hastalarının yaşam süresinde bir fark yaratmadığını ortaya koydu. Bu sonuçlar, Pauling'in tezlerine karşı ciddi bir şüphe oluşturdu ve C vitamini, uzun yıllar boyunca alternatif tıp uygulamaları arasında tartışmalı bir yer edindi.

Intravenöz C vitamini ile ilgili yeni araştırmalar umut veriyor

Mayo Kliniği denemelerinin ardından, Pauling ve Cameron'ın intravenöz C vitamini uygulamalarını dikkate almayan yaklaşımı eleştirildi. Çünkü ağızdan alınan C vitamininin vücut tarafından emilimi sınırlı; bağırsaklar, belirli bir dozun üzerinde C vitaminini kana geçirmiyor. Buna karşın, damardan verilen yüksek doz C vitamini, kanda çok daha yüksek seviyelere ulaşabiliyor. Bu aşırı seviyeler, C vitamininin vücutta alışılmışın dışında tepkiler vermesine yol açıyor. Laboratuvar ortamında yapılan deneyler, yüksek doz C vitamininin hidrojen peroksit üretimini tetiklediğini ve bunun da özellikle kanser hücrelerine zarar verdiğini gösteriyor. Kanser hücreleri, normal hücrelere kıyasla daha stresli bir ortamda bulunuyor ve savunma mekanizmaları zayıf olduğu için hidrojen peroksite karşı daha hassas hale geliyor. Böylece, yüksek dozda C vitamini, bir takviyeden ziyade zayıf bir kemoterapi ajanı gibi davranıyor. Ancak, bu etkinin insanlarda ne kadar geçerli olduğu ve hangi dozlarda güvenli olduğu hâlâ belirsizliğini koruyor. Klinik araştırmaların küçük ölçekli ve çeşitlilik göstermesi, kesin sonuçlara ulaşmayı zorlaştırıyor.

C vitamini uygulamalarında yaşam kalitesi öne çıkıyor

Son yıllarda yapılan bazı klinik çalışmalarda, özellikle zor tedavi edilen kanser türlerinde, hastalara haftada birkaç kez yüksek doz intravenöz C vitamini uygulanıyor. Çoğu hastada ciddi yan etki görülmüyor; ancak böbrek fonksiyonu bozuk olanlar veya nadir kalıtsal rahatsızlıkları bulunanlar için riskler söz konusu. Bazı araştırmalar, C vitamini infüzyonlarının kemoterapiye eklenmesiyle hastaların yaşam sürelerinde hafif artışlar veya tedavi yan etkilerinde azalma sağlanabileceğini ortaya koydu. Özellikle, hastaların yorgunluk, ağrı ve bulantı gibi şikayetlerinde belirgin bir azalma gözleniyor. İleri evre kanser hastaları için yaşam kalitesinin yükselmesi, tedavinin en önemli hedeflerinden biri olarak öne çıkıyor. Ancak, C vitamini uygulamasının kanseri tedavi ettiğine dair kesin bir kanıt henüz bulunmuyor. Ayrıca, C vitamininin DNA onarımı, hücre bölünmesi ve bağışıklık sistemi üzerindeki etkileriyle ilgili laboratuvar bulguları, bu maddenin kanser tedavisindeki rolünün daha karmaşık olabileceğine işaret ediyor.