Uzmanlardan soğutulmuş karbonhidratlar için dikkatli olun çağrısı

ABD'de son dönemde sosyal medya ve beslenme çevrelerinde gündeme gelen karbonhidratların pişirildikten sonra soğutulması yöntemi, kilo verme sürecine ve kan şekeri kontrolüne katkı sağlayıp sağlamadığı yönünde tartışmalara yol açtı. Özellikle pirinç, makarna ve patates gibi karbonhidrat açısından zengin besinlerin, pişirildikten sonra soğutulmasının kilo kontrolünde etkili olabileceği iddiaları, bilimsel veriler ve uzman görüşleriyle mercek altına alındı. Boston Çocuk Hastanesi'nden endokrinolog Dr. David Ludwig ve Harvard T.H. Chan Halk Sağlığı Okulu'ndan Dr. Walter Willett'in değerlendirmeleri, bu yöntemin potansiyel etkilerini ve sınırlamalarını ortaya koydu.

Dr. David Ludwig: 'Retrogradasyon kan şekeri dalgalanmalarını azaltıyor'

Karbonhidratların soğutulmasıyla ilgili tartışmanın merkezinde, "retrogradasyon" adı verilen kimyasal süreç yer alıyor. Dr. David Ludwig, retrogradasyonun, pişirilip soğutulan karbonhidratlarda kolayca sindirilen nişastanın, sindirimi daha zor olan dirençli nişastaya dönüşmesini sağladığını belirtti. Ludwig, bu değişimin özellikle kan şekeri dalgalanmalarını azaltmada önemli rol oynadığını vurguladı. 2015 yılından bu yana yapılan çeşitli bilimsel çalışmalar, pişirilip soğutulmuş pirinç tüketen bireylerin, taze pişmiş pirinç yiyenlere kıyasla yemek sonrası kan şekerinde belirgin bir düşüş yaşadığını gösterdi. Bu sonuçlar, özellikle diyabet hastaları için karbonhidratların soğutulmasının önemli bir avantaj sunabileceğine işaret etti. Ludwig, "Yiyecek retrogradasyona uğradığında, sindirimi yavaşlar ve kan şekeri daha stabil hale gelir. Bu durum, insülin seviyelerinin daha düşük seyretmesine ve aşırı yeme eğiliminin azalmasına yardımcı olur" dedi. Ancak Ludwig, karbonhidratların soğutulmasının toplam kalori miktarını belirgin şekilde azaltmadığını, fakat hormonlar ve metabolizma üzerinde olumlu etkiler yaratarak kilo kontrolüne destek olabileceğini de sözlerine ekledi.

Dr. Walter Willett: 'Soğutma yöntemi herkes için pratik değil'

Harvard Üniversitesi'nden epidemiyoloji ve beslenme profesörü Dr. Walter Willett ise, karbonhidratların soğutulmasının etkilerinin kişiden kişiye değişebileceğine dikkat çekti. Willett, retrogradasyonun bazı tahıl türlerinde daha belirgin olduğunu, ancak gıda üreticilerinin genellikle hızlı pişen ve dirençli nişasta oranı düşük pirinç çeşitlerini tercih ettiğini belirtti. Bu nedenle, tüketicilerin hangi gıdalarda soğutma işleminin gerçekten fark yarattığını anlamasının güç olduğunu söyledi. Ayrıca, karbonhidratların soğutulmasının etkili olabilmesi için bu uygulamanın sürekli ve düzenli biçimde yapılması gerektiğini, bunun ise çoğu kişi için günlük yaşamda pratik olmadığını ifade etti. Willett, "Soğutma işlemi bazı olumsuz etkileri azaltabilir, ancak herkes için uygulanabilir ve sürdürülebilir bir yöntem olmayabilir" diyerek, karbonhidratların soğutulmasının mucizevi bir çözüm olarak görülmemesi gerektiğini vurguladı.

Retrogradasyon yöntemi kan şekeri ve iştah kontrolünde umut vadediyor

Bilimsel araştırmalar, karbonhidratların soğutulmasıyla oluşan dirençli nişastanın, kan şekeri dalgalanmalarını ve tatlı krizlerini azaltabileceğini ortaya koydu. Özellikle diyabet hastaları için bu yöntem, yemek sonrası ani şeker yükselmelerini engelleyerek, insülin üretimini daha dengeli hale getirebiliyor. Kan şekeri dalgalanmalarının azalması, beynin ödül mekanizmasının daha az aktive olmasına ve tatlı isteğinin bastırılmasına yol açıyor. Böylece, atıştırmalık tüketimi ve sonraki öğünlerde aşırı yeme eğilimi azalıyor. Uzmanlar, karbonhidratların soğutulmasının, sağlıklı bir beslenme programının parçası olarak değerlendirilebileceğini, ancak tek başına kilo kaybı ya da diyabet kontrolü için yeterli olmadığını belirtiyor. Karbonhidratların soğutulması, özellikle rafine nişasta tüketiminin yaygın olduğu toplumlarda, küçük ama anlamlı bir fark yaratabilir. Ancak bu yöntemin uzun vadeli ve sürdürülebilir sonuçlar doğurup doğurmayacağı, daha büyük ve kapsamlı araştırmalarla netleşecek.