ABD'de takviye kullanımı tehlikeli boyutta! Uzmanlardan kritik uyarılar

ABD ve Avrupa'da takviye kullanımı hızla yaygınlaşıyor. Son yıllarda vitamin, mineral ve bitkisel takviyelere olan ilgi, sosyal medya reklamlarının da etkisiyle önemli ölçüde arttı. Seattle'da yaşayan 30 yaşındaki Ginger Smith'in yaşadığı böbrek taşı vakası, bu eğilimin ne kadar tehlikeli olabileceğini gözler önüne serdi. Smith, her gün birden fazla takviye kullanırken sağlığını koruduğunu düşünüyordu; ancak kısa süre içinde böbreklerinde ciddi bir sorun gelişti ve ameliyat olmak zorunda kaldı. Uzmanlar, giderek artan takviye kullanımının karaciğer, böbrek ve sindirim sistemi üzerinde olumsuz etkiler yaratabileceği konusunda uyarıyor. ABD'de yapılan araştırmalara göre, takviye kaynaklı sağlık sorunları giderek artıyor ve bu durum yalnızca bireysel değil, toplumsal bir risk halini alıyor.

Which? anketi: Takviye kullanımında rekor artış

İngiltere merkezli tüketici grubu Which? tarafından yapılan son ankette, katılımcıların yüzde 76'sı düzenli olarak en az bir takviye kullandığını belirtti. Dahası, neredeyse beşte biri her gün dört veya daha fazla takviye aldığını söyledi. Bu oran, takviye kullanımının ne denli yaygınlaştığını ve toplum genelinde adeta bir alışkanlık haline geldiğini gösteriyor. Vitaminler, mineraller, omega-3 yağ asitleri, probiyotikler ve çeşitli bitkisel destekler, tüketicilerin günlük rutinlerinin vazgeçilmez bir parçası haline geldi. Ancak uzmanlar, bu eğilimin sağlık üzerinde ciddi olumsuz sonuçlar doğurabileceği konusunda uyarıyor. Özellikle sosyal medyada yayılan "takviye mucizesi" temalı paylaşımlar, kullanıcıların bilinçsizce ve gereğinden fazla ürün tüketmesine neden oluyor. Takviyelerin bilinçsizce kullanılması, vücudun doğal dengesini bozabiliyor ve bazı durumlarda ciddi sağlık sorunlarına yol açabiliyor.

Uzmanlardan takviye uyarısı: Karaciğer ve böbrekler risk altında

ABD ve Avrupa'da görev yapan doktorlar, takviye kullanımının kontrolsüz biçimde artmasının karaciğer, böbrek ve sindirim sistemi üzerinde zararlı etkiler yarattığını belirtiyor. Madrid'deki Hospital Universitario La Paz'dan gastroenterolog Dr. Pedro de Maria Pallares, son yıllarda kendisine başvuran hastalar arasında bitkisel takviyeler nedeniyle karaciğer hasarı yaşayanların sayısında ciddi bir artış olduğunu söylüyor. Dr. Pallares, birçok hastanın reçeteli ilaç kullanmadığını belirtmesine rağmen, detaylı sorgulamalar sonucunda farklı takviyeler aldıklarının ortaya çıktığını ifade ediyor. ABD'deki araştırmalar da bu tabloyu destekliyor: İlaç kaynaklı karaciğer hasarlarının yüzde 20'sinin bitkisel ve diyet takviyelerinin karışımından kaynaklandığı belirtiliyor. Özellikle yüksek dozda alınan A vitamini, glutamin, ashwagandha ve yeşil çay ekstresinin karaciğere toksik etkiler yaptığı vurgulanıyor. Karaciğerin kendini yenileme kapasitesi bulunsa da, uzun süreli ve aşırı takviye kullanımı kronik sağlık sorunlarına yol açabiliyor.

Ginger Smith'in hikâyesi: Takviye fazlası böbrek taşına yol açtı

Seattle'da yaşayan Ginger Smith, takviye kullanımının yol açtığı sağlık sorunlarının en çarpıcı örneklerinden birini yaşadı. Bir marka etkileyicisi olarak, Smith'in evine düzenli olarak kutular dolusu ücretsiz takviye ürünü geliyordu. Kreatin, D vitamini, magnezyum, kolajen ve çeşitli bitkisel ürünleri günlük olarak kullanan Smith, kendini sağlıklı ve enerjik hissettiğini düşünüyordu. Ancak bir gün şiddetli bel ağrısı nedeniyle doktora başvurdu ve yapılan testler sonucunda böbreklerinde iki ile üç santimetre çapında büyük bir taş tespit edildi. Doktorlar, Smith'in kullandığı takviyelerin bir karışımının bu böbrek taşının oluşumuna neden olduğunu belirtti. Smith, "Sağlığımı iyileştirmeye çalışırken bu kadar kötü bir duruma düşeceğimi asla düşünmezdim," diyerek yaşadığı şaşkınlığı ve pişmanlığı dile getirdi. Ameliyat sonrası iyileşme süreci aylar sürdü ve bu süreçte Smith, takviye kullanımını minimuma indirdi. Şimdi ise yalnızca bir multivitamin kullanıyor ve kendini eskisi kadar enerjik hissediyor.

British Liver Trust ve Dr. Rajan'dan önemli uyarılar

British Liver Trust, Birleşik Krallık'ta aşırı takviye kullanımı nedeniyle karaciğer yaralanması vakalarının arttığına dikkat çekiyor. Kurum, insanların potansiyel faydaların olası riskleri aşıp aşmadığını mutlaka değerlendirmesi gerektiğini belirtiyor. Sağlık ve bilim içerikleriyle tanınan eski NHS cerrahı Dr. Karan Rajan ise, takviyelerin hayatı olumlu yönde değiştirebileceğini ancak her takviyeye şüpheyle yaklaşılması gerektiğini vurguluyor. Rajan, kendi lif takviyesi markasını kurmuş olsa da, takviyelerin yalnızca eksik olan alanları hedeflemesi gerektiğini savunuyor. "Toprağımızın besin değeri yıllar içinde azaldı, bu yüzden bazı takviyeler gerekli olabilir," diyen Rajan, D vitamini, prebiyotik, protein, lif ve kreatin gibi ürünleri kişisel olarak kullandığını belirtiyor. Ancak, takviyelerin birbiriyle ve mevcut ilaçlarla etkileşime girebileceği, dozların aşılmasının ciddi sağlık sorunlarına neden olabileceği konusunda uyarıyor. Royal College of GPs başkanı Prof. Victoria Tzortziou Brown da, hastaların çoğu zaman içerikleri tekrar ettiklerini veya önerilen miktarları aştıklarını fark etmediklerini, bu nedenle daha fazlasının her zaman daha iyi olmadığını söylüyor.