Milyonlarca kadını ilgilendiren o tedavi; Demans riski taşımıyor!

Dünya Sağlık Örgütü tarafından görevlendirilen geniş kapsamlı bir meta-analiz, menopozdan sonra hormon tedavisi alan kadınlarda demans gelişme riski konusunda güçlü bir kanıt bulunmadığını ortaya koymaktadır. Bir milyondan fazla kadının sağlık verilerini inceleyen araştırma, bu konudaki tartışmalara son noktayı koymayı amaçlamaktadır.
Menopoz döneminde yaşanan hormon değişikliklerinin beyin sağlığına etkisi uzun yıllardır tıp dünyasında tartışılan bir konudur. Özellikle menopoz hormon tedavisi (MHT) olarak bilinen ve hormon replasman tedavisi (HRT) adıyla da anılan uygulamanın demans riskini artırıp artırmadığı sorusu, hem kadınları hem de sağlık profesyonellerini endişelendirir hale gelmiştir. Ancak University College London tarafından yürütülen ve Dünya Sağlık Örgütü'nün desteğiyle gerçekleştirilen yeni bir sistematik inceleme, bu konuda önemli bulgular sunmaktadır.
Kapsamlı araştırmanın bulguları
Araştırma ekibi, bir milyondan fazla kadının sağlık verilerini analiz ederek menopoz hormon tedavisi ile bilişsel sağlık arasındaki ilişkiyi incelemişlerdir. Bu çalışma, bugüne kadarki en titiz ve kapsamlı araştırma olarak kabul edilmektedir. Elde edilen sonuçlar, menopoz hormon tedavisi konusundaki mevcut belirsizliği gidermek için tasarlanmıştır. Araştırmanın bulguları, 2026 yılında yayınlanması beklenen Dünya Sağlık Örgütü'nün yeni kılavuzlarını şekillendirecektir. University College London'dan klinik psikolog Aimee Spector, bu incelemenin yaklaşan WHO rehberliklerini bilgilendirmeye yardımcı olacağını belirtmiştir.
Menopoz hormon tedavisi, uygun şekilde reçete edildiğinde güvenli olarak kabul edilmektedir. Uzmanlar genel olarak, bu tedavinin sıcak basmaları, gece terlemeleri, uyku bozuklukları, cinsel istekte azalma ve kemik erimesi gibi menopoz semptomlarını etkili bir şekilde tedavi ettiği konusunda hemfikirdir. Çoğu sağlık profesyoneli, ortalama sağlıklı bir kişi için yaşam kalitesi faydalarının, tedavinin potansiyel risklerinden daha ağır bastığını düşünmektedir.
Menopoz hormon tedavisi ve demans riski arasındaki belirsizlik
Bazı araştırmalar, menopozun demansla bağlantılı olduğunu ve yaşamdaki hormon değişikliklerinin beyindeki değişikliklerle ilişkili olduğunu öne sürmüştür. Ancak menopoz hormon tedavisi alan kişilerin yaşlandıkça bilişsel yeteneklerinin iyileşip iyileşmediği veya kötüleşip kötüleşmediği hala net değildir. Bu belirsizlik, hem kadınları hem de klinisyenleri karar almakta zorlanmış durumdadır. University College London'dan baş yazar ve yaşlanma bilişi araştırmacısı Melissa Melville, menopoz hormon tedavisinin demans riski üzerindeki etkisinin kadın sağlığında en çok tartışılan konulardan biri olmaya devam ettiğini vurgulamıştır.
Çelişkili araştırma sonuçları ve potansiyel zararlar hakkındaki endişeler, kamuoyu ve klinik tartışmaları körüklemiştir. Kadınlar ve sağlık profesyonelleri, menopoz hormon tedavisinin demans risklerini artırıp artırmayacağı veya azaltıp azaltmayacağı konusunda emin olmayan bir durumda kalmışlardır. Bu durum, tedavi kararlarını almayı zorlaştırmıştır.
Araştırmanın metodolojisi ve sınırlamaları
Yapılan meta-analiz sonucunda, menopoz hormon tedavisinin demans riskini etkilediğine dair herhangi bir güçlü kanıt bulunamamıştır. Çoğu çalışma yalnızca gözlemsel nitelikte olup, bu da neden-sonuç ilişkisini kanıtlayamadığı anlamına gelmektedir. Elde edilen sonuçlar demansla tutarsız ve hafif ilişkiler göstermektedir; bazıları olumlu, bazıları olumsuz, ancak hepsi çok düşük kesinlikle sunulmaktadır.
Menopoz hormon tedavisi formülasyonları, dozları ve reçete zamanlaması önemli ölçüde değişiklik göstermektedir. Bu farklılıklar, çalışmaların karşılaştırılmasını ve sonuçların birleştirilmesini zorlaştırmaktadır. Örneğin, 60 yaşından sonra menopoz hormon tedavisi başlayan kadınlar daha fazla riskle karşılaşabilir ve bu yaşta tedavi o kadar tavsiye edilebilir olmayabilir. Yalnızca bir randomize kontrollü çalışma, yalnızca östrojen içeren menopoz hormon tedavisi ürünlerinin 65 yaşın üzerindeki kadınlarda demans riskini artırabileceğini bulmuştur. Ancak araştırmanın yazarlarına göre, bu sonuçların kesinliği ciddi olmama nedeniyle düşüktür.
Sayısal veriler ve risk değerlendirmesi
Yapılan hesaplamalar, 65 yaşından sonra menopoz hormon tedavisi başlatıldığında mutlak risk farkının 1000 kadın başına 6,27 ek vaka olduğunu göstermektedir. Bu rakam, 65 yaşından sonra başlatıldığında demans riskinde çok az veya hiç fark olmadığını göstermektedir. Melissa Melville ve meslektaşları, bu bulguların demans riskinde önemli bir artış olmadığını açıkça belirtmişlerdir. Bulgular, 2024 Lancet Demans Komisyonu'nun menopoz hormon tedavisinin demans riskini artırdığını veya azalttığını öne sürmek için yetersiz kanıt bulduğu sonucunu desteklemektedir.
Araştırma sonuçları, ABD Gıda ve İlaç İdaresi'nin (FDA) Kasım ayındaki duyurusuyla da uyumludur. FDA, menopoz hormon tedavisi ürünlerindeki demans riski konusundaki 'kara kutu' uyarılarını kaldırma planlarını açıklamıştır. Aynı duyuruda FDA, hormon replasman tedavisi ürünlerinin aslında Alzheimer riskini azaltabileceğini öne süren bir çalışmaya atıfta bulunmuştur. Ancak bu yeni inceleme, bu iddianın sağlam kanıtlarla desteklenmediğini göstermektedir.
Uluslararası rehberlikler ve öneriler
Avrupa İnsan Üreme ve Embriyoloji Derneği'nin 2024 kılavuzları, erken yumurtalık yetmezliği yaşayan kadınlar için demansın önlenmesi amacıyla menopoz hormon tedavisi kullanılmasını önermiştir. Bu öneri, belirli risk gruplarında tedavinin potansiyel faydalarını vurgulmaktadır. Bununla birlikte, genel popülasyon için menopoz hormon tedavisi demans önleme amacıyla önerilmemektedir.
Sonuç olarak, Melissa Melville ve araştırma ekibi, bugüne kadarki mevcut kanıtların yalnızca demans riskinin azaltılması için menopoz hormon tedavisini desteklemediğini belirtmiştir. Aynı zamanda menopoz hormon tedavisinin demans riskini artırmadığı da ortaya konmuştur. Araştırmacılar, menopoz hormon tedavisinin demansla ilgili rolünü netleştirmek için daha fazla yüksek kaliteli araştırmaya ihtiyaç olduğunu vurgulamaktadırlar. Bu bulgular, kadınlara ve sağlık profesyonellerine menopoz tedavisi hakkında daha bilinçli karar almalarında yardımcı olacaktır.
- Popüler Haberler -
Gıda koruyucuları kanser ve diyabet riskini artırabilir
Protez ameliyatlarının sonu mu geliyor? Stanford'un çığır açan keşfi
Kalp krizi ve inme riskinin %99'u dört faktörle bağlantılı
Bilim insanları kızıl saçın gizli süper gücünü keşfetti
Dikkatiniz sürekli dağılıyor mu? Odak uygulamalarının bilinmeyen etkileri
Kalp krizi ve inme riskinin %99'u dört faktöre bağlı



