Konserve ton balığını her gün yemek güvenli mi?

Avustralya'da konserve ton balığı, pratikliği ve besleyiciliğiyle birçok kişinin tercih ettiği bir öğün alternatifi olarak öne çıkıyor. Ancak bu popüler besin kaynağının günlük tüketiminde cıva birikimi riski gündeme geldi. Yüksek protein ve uygun fiyat avantajı sunan konserve ton balığı, özellikle yoğun tempoda çalışanlar ve çocuklu aileler için cazip bir seçenek. Son dönemde hem ebeveynler hem de sağlık uzmanları, ton balığı tüketiminin güvenli sınırlarını ve cıva maruziyetinin olası etkilerini tartışıyor. Konuyla ilgili yapılan değerlendirmelerde, özellikle her gün konserve ton balığı tüketenler için cıva düzeylerinin vücutta artış gösterebileceği, bu durumun ise sağlık açısından bazı riskleri beraberinde getirebileceği ifade ediliyor.

Avustralya'da uzmanlardan cıva sınırı uyarısı

Konserve ton balığı, içerdiği protein miktarı ve kullanım kolaylığı ile Avustralya'da öğle yemeği tercihlerinin başında geliyor. Ancak ton balığı gibi büyük deniz canlılarında doğal olarak bulunan cıva, insan sağlığı açısından endişe kaynağı oluşturuyor. Cıva, çevrede doğal süreçler ve endüstriyel faaliyetler sonucu su kaynaklarına karışıyor. Balıklar, sudaki cıvayı metilciva formunda bünyelerine alıyor ve özellikle büyük balık türlerinde bu element zamanla birikiyor. Uzmanlar, konserve ton balığında bulunan cıva miktarının, balığın türüne ve yaşına göre değişiklik gösterdiğini belirtiyor. Avustralya'da satılan konserve ton balıklarının büyük bölümü, skipjack ve sarı yüzgeçli gibi daha küçük türlerden elde ediliyor. Bu türlerin cıva oranı, taze ton balığı bifteği olarak satılan daha büyük türlere göre oldukça düşük seviyede. Yine de, haftalık tüketim miktarının aşılması halinde cıva birikimi riski artıyor. Özellikle hamile kadınlar ve çocuklar için belirlenen cıva sınırlarının altında kalmak, sağlık açısından büyük önem taşıyor.

Haftalık ton balığı tüketiminde güvenli limitler

Avustralya ve Yeni Zelanda Gıda Standartları Kurumu (FSANZ), cıva tüketimi için uluslararası güvenlik rehberlerini esas alıyor. Buna göre, yetişkinler için haftalık kabul edilebilir cıva alım limiti, vücut ağırlığının kilogramı başına 3.3 mikrogram olarak belirleniyor. Hamile kadınlar için ise bu miktar yarıya indiriliyor ve kilogram başına 1.6 mikrograma çekiliyor. Örneğin 70 kilogram ağırlığındaki bir yetişkin, haftada yaklaşık 231 mikrogram cıva tüketebilirken, hamile bir kadın için bu miktar 112 mikrogram ile sınırlı tutuluyor. 2025 yılında İspanya'da gerçekleştirilen bir araştırmada, 60 konserve ton balığı örneğinde ortalama cıva seviyesi 0.138 miligram/kilogram olarak tespit edildi. Bu verilere göre, 95 gramlık bir konserve ton balığı yaklaşık 13 mikrogram cıva içeriyor. Haftada bir konserve ton balığı tüketen bir yetişkin, önerilen haftalık cıva sınırının yüzde 6'sından daha az bir miktar almış oluyor. Ancak her gün bir kutu ton balığı tüketildiğinde, haftalık cıva alımı 92 mikrograma kadar çıkıyor; bu da limitin yaklaşık yüzde 40'ına denk geliyor. Çocuklar için ise sınırlar daha hassas. 20 kilogram ağırlığındaki dört yaşında bir çocuk, haftada 66 mikrogram cıva tüketebilir. Bir kutu konserve ton balığı, bu miktarın yaklaşık yüzde 20'sini oluşturuyor. Yani haftada iki veya üç konserve ton balığı tüketimi, çocuklar açısından endişe yaratmıyor. Ancak uzmanlar, çocukların daha düşük vücut ağırlığı nedeniyle cıva birikimine karşı daha savunmasız olduğunu vurguluyor.