İlaç dirençli mantarlara karşı yeni umut! Eski bir antibiyotik etkili olabilir

Monash Üniversitesi'nden bilim insanları, dünya çapında her yıl milyonlarca insanın hayatını tehdit eden ilaç dirençli mantar enfeksiyonlarına karşı önemli bir gelişmeye imza attı. Araştırmacılar, gladiolin isimli az bilinen bir antibiyotiğin, özellikle Candida albicans gibi ölümcül mantar türlerine karşı etkili olabileceğini ortaya koydu. Bu keşif, mevcut antifungal ilaçların etkisiz kaldığı ve tedavi seçeneklerinin sınırlı olduğu bir dönemde, sağlık alanında yeni bir umut olarak değerlendiriliyor.

Monash Üniversitesi araştırması: Gladiolin ile yeni tedavi umudu

Avustralya'daki Monash Üniversitesi'nden moleküler biyolog Ana Traven ve ekibi, Current Biology dergisinde yayımlanan araştırmalarında gladiolin maddesinin potansiyelini inceledi. Traven, her yıl yaklaşık iki milyon kişinin mantar enfeksiyonları nedeniyle hayatını kaybettiğini, ancak bu hastalıkların tedavisinde kullanılan ilaçların hem sayıca az hem de çoğu zaman toksik olduğunu belirtti. Özellikle Candida albicans'ın neden olduğu enfeksiyonlar, bağışıklık sistemi zayıf olan kişilerde ciddi risk oluşturuyor. Mevcut antifungal ilaçların etkinliğinin azalması, yeni ve etkili tedavi yöntemlerine olan ihtiyacı artırıyor. Gladiolin, laboratuvar ortamında yapılan deneylerde, mantarın invaziv formdan daha az zararlı maya formuna dönüşmesini sağladı. Araştırmacılar, gladiolinin, antifungal ilaçların etkisini artırabileceğini ve böylece daha düşük, daha az zararlı dozlarda tedavi imkânı sunabileceğini vurguladı.

Candida albicans'a karşı gladiolin ve amfoterisin B sinerjisi

Candida albicans, insan vücudunda genellikle zararsız olarak bulunan bir maya türü olmasına rağmen, bazı durumlarda ciddi enfeksiyonlara yol açabiliyor. Özellikle bağışıklık sistemi zayıf bireylerde veya büyük cerrahi müdahaleler sonrasında, bu mantarın kan dolaşımına geçmesiyle ortaya çıkan candidemi, ölümcül sonuçlara yol açabiliyor. Gladiolin, Burkholderia gladioli adlı bakteri tarafından üretiliyor ve ilk olarak 2017 yılında keşfedildi. Araştırmada, gladiolinin mantarın iki ana proteinini (Tye7 ve Gal4) artırarak glukoz metabolizmasını hızlandırdığı, böylece mantarın daha az invaziv olan maya formuna geri dönmesini sağladığı belirlendi. Ayrıca, gladiolin ile güçlü bir antifungal ilaç olan amfoterisin B birlikte kullanıldığında, Candida albicans biyofilmlerinin baskılanmasında çarpıcı bir sinerji elde edildi. Bu sayede, tıbbi cihazlarda oluşabilen ve tedavisi zor olan ilaç dirençli biyofilmlere karşı daha etkili sonuçlar alındı.