Kan basıncı neden gün boyunca değişiyor ve bu beyni nasıl etkileyebilir?

Avustralya'nın Melbourne kentinde Monash Üniversitesi bünyesinde gerçekleştirilen son araştırma, gün boyunca yaşanan kan basıncı dalgalanmalarının beyin sağlığını olumsuz etkilediğini gösterdi. Çalışmada, 55 ile 80 yaş arasındaki 225 yetişkinin 24 saatlik kan basıncı değerleri sürekli olarak izlendi. Katılımcıların hiçbirinde demans belirtisi bulunmazken, araştırmacılar kan basıncı değişikliklerinin beyin yaşlanmasını hızlandırabileceği ve demans riskini artırabileceği sonucuna ulaştı. Kan basıncı, beyin bölgeleri arasındaki iletişimi sağlayan beyaz madde üzerinde zarar oluşturabiliyor. Uzmanlar, bu bulguların kan basıncı yönetiminin yalnızca kalp sağlığı değil, aynı zamanda beyin sağlığı açısından da kritik öneme sahip olduğunu vurguluyor.

Monash Üniversitesi: Kan basıncı değişimleri bilişsel performansı düşürüyor

Araştırmacılar, katılımcıların kan basıncı değerlerini 24 saat boyunca izlerken, aynı zamanda çeşitli bilişsel testler uyguladı. Elde edilen sonuçlar, gün içinde daha fazla kan basıncı dalgalanması yaşayan kişilerin planlama, hafıza ve problem çözme gibi bilişsel alanlarda daha düşük performans sergilediğini ortaya koydu. MRI görüntülemeleri ise, yüksek kan basıncı değişkenliği olan bireylerde beyindeki beyaz madde hasarının daha sık görüldüğünü gösterdi. Beyaz madde, beyin bölgeleri arasında bilgi akışını sağlayan kritik bir dokudur ve bu dokudaki hasar, yaşlanma ile birlikte bilişsel gerilemeye yol açabiliyor. Monash Üniversitesi'nden Dr. Matthew Pase, beynin sağlıklı işleyişi için düzenli ve kesintisiz kan akışına ihtiyaç duyduğunu belirtti. Pase, "Kan basıncındaki ani değişimler, beynin kanı ne kadar düzenli aldığına ve bu akışın beyin dokusu ile ne kadar uyumlu olduğuna doğrudan etki edebilir" dedi.

Uzmanlar: Kan basıncı dalgalanması demans riskini artırıyor

Çalışmada elde edilen bulgular, geçmişte yapılan ve yüksek kan basıncının demans ile bilişsel gerileme arasındaki ilişkiyi gösteren araştırmaları da destekliyor. Ancak bu yeni çalışma, klasik kan basıncı ölçümlerinin ötesine geçerek, gün içindeki değişkenliğin de önemli bir risk faktörü olduğunu ortaya koydu. Case Western Reserve Üniversitesi'nden Prof. Dr. Salil V. Deo, "Demans ve bilişsel gerileme genellikle damar kökenlidir. Daha yüksek sistolik kan basıncı ve değişkenliği olan kişilerde bu rahatsızlıkların görülme oranı daha yüksektir" ifadelerini kullandı. Deo ayrıca, sistolik kan basıncındaki küçük dalgalanmaların bile kardiyovasküler olaylar açısından %20 daha yüksek risk anlamına geldiğini vurguladı. Kan basıncı dalgalanmalarının hem kalp hem de beyin üzerinde uzun vadeli etkiler yaratabileceği belirtiliyor.