Dişlerinizi korumak için bilmeniz gereken şeker gerçeği!

Yıl sonuna doğru cadılar bayramı şekerleri, şükran günü tatlıları ve tatil kurabiyeleri gibi birçok şekerli ikramla karşılaşırız. Ancak bu lezzetli yiyecekleri ağzımıza aldığımız andan itibaren ağzımızda karmaşık bir biyolojik süreç başlamaktadır. Mikrobiyolog araştırmacılar, şeker tüketiminin dişlerinize nasıl zarar verdiğini ve bu süreçte ağzınızda neler olduğunu detaylı biçimde incelemişlerdir.

Şeker ve bakterilerin ilk karşılaşması

Şekerli bir yiyeceğin ilk ısırığını aldığınız saniyeler içinde, insan ağzında yaşayan bakteriler bu diyet şekerlerini kendi büyümeleri ve çoğalmaları için bir enerji kaynağı olarak kullanmaya başlar. Bu bakteriler şekerleri metabolize ederken, yani enerjiye dönüştürürken, büyük miktarlarda asit üretirler. Şeker tüketiminden sadece bir veya iki dakika sonra, ağzınızın asitlik seviyesi dişlerinizin yüzeyini oluşturan mineralleri eritebilebilecek kadar yüksek seviyelere ulaşır. Bu durum, dişlerinizin en dış tabakası olan mine için ciddi bir tehdit oluşturur.

Neyse ki, vücudumuzun savunma mekanizmaları bu noktada devreye girer. Tükürük, fazla şekerleri yıkamakla kalmaz, aynı zamanda ağzınızdaki zararlı asitleri nötralize eder ve onları dişlere zarar veremeyecek seviyelere geri döndürür. Ağzınız aynı zamanda çürük yapan bakterilerle rekabet eden, onlarla savaşan ve ağzınızın asitlik dengesini koruyan faydalı bakterilere de ev sahipliği yapar. Ancak, tatlıların ve şekerli içeceklerin sık tüketimi, zararlı bakterileri o kadar aşırı besleyebilir ki, ne tükürüğün ne de yardımcı bakterilerin bu durumun üstesinden gelmesi mümkün olmaz.

Biyofilm: dişlerin üzerindeki yapışkan kale

Çürük yapan bakteriler, şekeri sadece asit üretmek için değil, aynı zamanda dişlerinize yapışık bir kale gibi davranan biyofilm adı verilen yapışkan bir tabaka oluşturmak için de kullanır. Bu biyofilmler, diş fırçalama veya diş hekiminin ofisinde profesyonel temizlik gibi mekanik kuvvetler olmadan çıkarılması çok zordur. Biyofilmlerin oluşturduğu fiziksel bariyer, sınırlarından geçenleri kısıtlar ve tükürüğün asidi nötralize etme görevini engeller. Bu koruyucu tabaka altında, çürük yapan bakteriler asidik koşullarda hayatta kalabilirken, onlarla savaşan iyi bakteriler yaşayamaz.

Bu korunaklı ortamda, zararlı bakteriler çoğalmaya devam eder ve ağzın asitlik seviyesini yüksek tutarlar. Sonuç olarak, diş minerallerinin giderek daha fazla kaybı meydana gelir ve bu durum, görünür bir çürük oluşana veya diş ağrısı başlayıncaya kadar devam eder. Şeker tüketiminin sıklığı arttıkça, bu zararlı döngü daha da güçlenir ve dişlerinizin sağlığı ciddi biçimde tehlikeye girer.