Alzheimer tedavisinde dikkatler bu kez kan sulandırıcılara çevrildi! Bulgular ne söylüyor?

İsveç'te Karolinska Enstitüsü'nün liderliğinde gerçekleştirilen ve 7.308 Alzheimer hastasının incelendiği kapsamlı bir araştırma, yeni nesil kan sulandırıcı NOAC'ların, hastalığın ilerleyişinde bilişsel kaybı yavaşlatabileceğini ortaya koydu. Araştırma, atriyal fibrilasyon ve Alzheimer tanısı taşıyan bireylerde, NOAC kullananların hem hafıza testlerinde daha iyi sonuçlar aldığı hem de ölüm ve inme riskinin azaldığını gösterdi. Bu bulgular, Alzheimer tedavisinde kan sulandırıcı kullanımına dair önemli bir tartışmayı gündeme taşıdı.

Karolinska Enstitüsü: NOAC'lar bilişsel kaybı yavaşlatıyor

Karolinska Enstitüsü'nden Nanbo Zhu, Maria Eriksdotter ve ekibi, İsveç'in ulusal demans kayıt sistemi SveDem üzerinden 2007-2020 yılları arasında atriyal fibrilasyon ve Alzheimer tanısı konmuş hastaların verilerini analiz etti. Araştırmacılar, hastaları üç gruba ayırdı: hiç kan sulandırıcı kullanmayanlar, eski tip warfarin kullananlar ve yeni nesil NOAC kullananlar. Ortalama yaşı 82,6 olan ve yarısından fazlası kadın olan bu hastalar, Mini-Mental Durum Değerlendirmesi adı verilen 30 puanlık bir hafıza testine tabi tutuldu. Elde edilen sonuçlar, NOAC kullananların yılda ortalama 0,23 puan daha az bilişsel kayıp yaşadığını gösterdi. Warfarin kullananlarda ise bu oran 0,21 puan olarak kaydedildi. Hiç kan sulandırıcı kullanmayanlarla kıyaslandığında, NOAC grubunun beş yıl sonunda yaklaşık bir puan daha yüksek hafıza skoruna ulaştığı görüldü. Araştırmacılar, bu farkın kısa vadede küçük görünse de uzun vadede anlamlı bilişsel fayda sağladığını vurguladı.

NOAC tedavisi ölüm ve inme riskini azaltıyor

Araştırmanın dikkat çeken bir diğer bulgusu, NOAC kullanan Alzheimer hastalarında ölüm ve inme riskinin de belirgin şekilde azaldığı oldu. Üç yıllık takip sürecinde, NOAC kullananlarda her 100 kişide yaklaşık altı daha az ölüm ve beş daha az pıhtı olayı tespit edildi. Warfarin kullananlarda ise ölüm oranı dört daha düşük çıkarken, ciddi kanama riski artış gösterdi. NOAC grubunda ise ciddi kanama ve pıhtı olayları daha düşük seviyede seyretti. Araştırmacılar, bu sonuçların yeni nesil kan sulandırıcıların yalnızca bilişsel kaybı değil, aynı zamanda yaşam kalitesini ve hayatta kalma oranlarını da olumlu etkilediğine işaret ettiğini belirtti. Ayrıca, NOAC'ların yönetiminin warfarine göre daha kolay olduğu ve Alzheimer hastalarında ilaç takibinin daha güvenli şekilde yapılabildiği ifade edildi.

Alzheimer'da NOAC'ların etkisi nasıl açıklanıyor?

Bilim insanları, NOAC'ların Alzheimer hastalarında bilişsel kaybı nasıl yavaşlatabildiği konusunda çeşitli hipotezler öne sürüyor. Bunlardan ilki, NOAC'ların hastaların farkına varmadığı küçük inme riskini önleyerek beyin dokusunun korunmasını sağlaması. İkinci olasılık ise, bu ilaçların beyin dokusuna daha iyi kan akışı sağlayarak nöronların işlevini desteklemesi. Ayrıca, pıhtılaşma ve iltihaplanma arasındaki ilişkinin düzenlenmesiyle beyin hasarının önlenebileceği düşünülüyor. Bir başka hipotez ise, Alzheimer'da biriken amiloid proteini ile pıhtıyı bir arada tutan fibrin proteininin birleşmesini engelleyerek, vücudun bu zararlı maddeleri daha kolay temizlemesini sağlamak. Araştırmacılar, warfarin kullanan hastalarda ilacın düzensiz alınmasının etkinliği azaltabileceğine de dikkat çekiyor.