Kalp sağlığı için tam tahıl miktarı sanılandan fazla olabilir

Tahran Tıp Bilimleri Üniversitesi'nin liderliğinde gerçekleştirilen ve uluslararası bilim insanlarının katkı sunduğu yeni bir araştırma, tam tahıl tüketiminin kalp sağlığı üzerindeki etkilerini kapsamlı biçimde ortaya koydu. 87 rastgele kontrollü denemenin incelendiği geniş çaplı analizde, günde dört ila altı porsiyon tam tahıl tüketen bireylerin kardiyometabolik risk faktörlerinde anlamlı azalmalar yaşadığı belirlendi. Araştırmada, tam tahıl tüketiminin miktarına bağlı olarak elde edilen faydaların büyüklüğünde de önemli farklar görüldü. Ölçülen parametreler arasında kolesterol, kan basıncı, kan şekeri, bel çevresi, kilo ve iltihap belirteçleri yer aldı. Bilim insanları, bu bulguların kalp hastalığı riskini azaltmada tam tahılın önemli bir rol oynayabileceğini gösterdiğini belirtiyor.

Dr. Helda Tutunchi: 'Farklı risk faktörlerinde tutarlı iyileşme tespit ettik'

Çalışmanın sorumlu yazarı olan Dr. Helda Tutunchi, elde edilen verilerde özellikle kardiyometabolik risk faktörleri arasında dikkate değer bir tutarlılık gözlemlediklerini aktardı. Tahran Tıp Bilimleri Üniversitesi'nden Dr. Tutunchi ve ekibi, farklı ülkelerden gelen verileri analiz ederek tam tahılın kolesterol, kan basıncı ve iltihap belirteçleri üzerindeki etkilerini değerlendirdi. Denemelerde, günlük tam tahıl tüketimi 0,4 ila 7,5 ons (12 ila 213 gram) arasında değişirken, en yüksek fayda 2,1 ila 3,5 ons (60 ila 100 gram) aralığında kaydedildi. Bu miktar, ABD diyet yönergelerinin önerdiği iki ila dört porsiyonun üzerinde yer alıyor. Dr. Tutunchi, Earth.com'a verdiği röportajda, "Farklı risk faktörlerinde bulguların tutarlı olması, tam tahılın genel sağlık üzerindeki önemini bir kez daha ortaya koyuyor" ifadelerini kullandı. Araştırmaya göre, yulaf kan yağlarını azaltmada öne çıkarken, esmer pirinç hem kan yağlarını hem de iltihabı azaltıyor, çavdar ise vücut yağını düşürüyor. Ancak bu spesifik etkilerin güvenilirliği, mevcut verilerin sınırlı sayıda çalışmaya dayanması nedeniyle orta düzeyde değerlendirildi.

Tam tahıl tüketiminde dozun önemi: En büyük fayda hangi aralıkta?

Araştırma, tam tahıl tüketiminin faydalarının ne kadar yenildiğine bağlı olarak değiştiğini net biçimde ortaya koydu. Günde dört ila altı porsiyon, yani yaklaşık 60 ila 100 gram kuru tam tahıl tüketen gruplarda, kolesterol ve kan basıncı gibi kalp hastalığıyla ilişkili risk faktörlerinde en büyük iyileşmeler kaydedildi. Özellikle LDL kolesterol düzeylerinde, tam tahıl tüketen gruplarda yaklaşık 5 mg/dL'lik bir düşüş sağlandı. Bu azalma, doktorların kalp hastalığı riskini değerlendirmede önemli bulduğu bir eşik olarak öne çıktı. Ayrıca vücut ağırlığında ortalama 0,5 kilogramlık bir azalma ve bel çevresinde de küçük çaplı bir daralma gözlemlendi. Sistolik kan basıncında ise 1,5 mmHg'lik bir düşüş tespit edildi. Araştırmacılar, bu değişimlerin tek başına klinik olarak çok büyük olmasa da, bir arada görüldüğünde toplu olarak kalp hastalığı riskinde anlamlı bir azalma sağlayabileceğini belirtiyor. Tam tahıl tüketiminden sağlanan faydaların, günlük toplam miktarın gün içine yayılmasıyla elde edilebileceğine dikkat çekiliyor. Kahvaltıda yulaf lapası, öğle yemeğinde esmer ekmek veya akşam yemeğinde esmer pirinç ve tam tahıllı makarna tercih edilerek bu hedefe ulaşılabileceği ifade ediliyor.

ABD ve Avrupa diyet önerileriyle karşılaştırma: Tam tahılda yeni sınır mı geliyor?

Mevcut ABD diyet yönergeleri, günde iki ila dört porsiyon tam tahıl tüketimini öneriyor. Ancak yapılan yeni analiz, en büyük faydanın dört ila altı porsiyon aralığında görüldüğünü ortaya koydu. Avrupa'daki bazı kuruluşlar ise günde 1,7 ila 5,3 ons (48 ila 150 gram) arasında değişen miktarları öneriyor. Araştırmada, mevcut tavsiyelerin "doğru yönde bir adım" olduğu belirtilirken, daha yüksek tam tahıl tüketiminin kardiyometabolik sağlık açısından optimal olabileceği vurgulandı. Danimarka Kanser Enstitüsü'nden Dr. Cecilie Kyrø ve ekibi, araştırmanın yanında yayımlanan editoryal yazıda, deneme sonuçlarının mevcut ABD önerilerinden daha yüksek miktarların daha faydalı olabileceğini gösterdiğini belirtti. Ancak uzmanlar, tam tahılın ultra işlenmiş gıdalara eklenmesinin hedef olmaması gerektiğini, temel gıdalarda tam tahılın uygun fiyatlı ve erişilebilir kalmasının önemine dikkat çekiyor. Dr. Tutunchi ise, "Bu bulgular mevcut yönergelerde büyük değişiklikler gerektirmiyor, ancak halk sağlığı stratejilerinin tam tahıl tüketimini artırmaya odaklanması gerektiğini gösteriyor" dedi.