Kanserin gizli silahı ortaya çıktı! Bağışıklık sistemini kendi gücüyle etkisizleştiriyor

Bilim insanları, tümörlerin kanseri yok etmekle görevli bağışıklık hücrelerini devre dışı bırakmak için doğal antioksidanlar salgıladığını keşfetti. Farelerde bu mekanizmanın engellenmesi bağışıklık faaliyetini yeniden sağladı ve immünoterapiye verilen yanıtı iyileştirdi.

Serbest radikaller uzun süre vücut hücrelerinde hasarla ilişkilendirildi ve antioksidanların kanseri önlemeye yardımcı olup olamayacağı araştırıldı. Yeni çalışma ise bu moleküllerin hastalıktan korunmadaki rolünün daha karmaşık olduğunu ortaya koydu.

Bilim insanları, serbest radikalleri de içeren reaktif oksijen türlerinin küçük miktarlarına bazı bağışıklık hücrelerinin kanser hücrelerini tanıyıp yok edebilmek için ihtiyaç duyduğunu belirledi. Tümörler ise bağışıklık sisteminin karşı koyma yeteneğini zayıflatan doğal antioksidanlar salgılayarak bu gereksinimden yararlanıyor.

Science dergisinde yayımlanan bulgular, kanserin vücudun savunmasından kaçmasının daha önce bilinmeyen bir yolunu gösterdi. Araştırma, özellikle mevcut tedavilere dirençli tümörlerde kanser immünoterapilerini güçlendirebilecek yeni stratejilere işaret etti.

Tümörler T hücrelerinin etkinleşmesini engelliyor

Bağışıklık sistemi, zararlı bakteri ve virüslerden kansere dönüşebilecek anormal hücrelere kadar çeşitli tehditleri tanımlayıp ortadan kaldırıyor. T hücreleri adı verilen özelleşmiş bağışıklık hücreleri de tümörleri tanıyıp yok edebiliyor.

Ancak T hücrelerinin yok edici yeteneklerini etkinleştirmek için kimyasal sinyallere ihtiyacı bulunuyor. Küçük miktarlardaki reaktif oksijen türleri bu sinyallerin bir bölümünü sağlayarak hücrelerin saldırı moduna geçmesine yardımcı oluyor.

Cambridge Üniversitesi ile Oregon Health & Science University'den araştırmacılar, tümörlerin bu sürece müdahale edebildiğini ortaya koydu. Farelerde büyütülen tümörlerin içindeki hücreleri çevreleyen sıvıyı inceleyen ekip, kanser hücrelerinin yakınlardaki T hücrelerinin etkinleşmesini engelleyen kimyasal koşullar oluşturduğunu belirledi.

Bu süreçte kilit rolü, doğal olarak bulunan Peroxiredoxin 1 (PRDX1) adlı antioksidan protein oynuyor. Kanser hücreleri proteini büyük miktarlarda çevrelerine salgılıyor. PRDX1 burada T hücrelerinin işlevini yerine getirmek için ihtiyaç duyduğu reaktif oksijen türlerini ortadan kaldırıyor.

Bu etkinleştirici sinyaller olmayınca bağışıklık hücreleri kanseri yok etmede daha az etkili hâle geliyor. Böylece tümörler, normalde hayatta kalmalarını tehdit edecek bağışıklık yanıtını zayıflatmak için antioksidanları kimyasal kalkan olarak kullanıyor.

PRDX1 engellenince tümör büyümesi yavaşladı

Araştırmacılar, savunma mekanizmasının sekteye uğratılıp uğratılamayacağını incelemek için farelerdeki kanser hücrelerini CRISPR gen düzenleme yöntemiyle değiştirdi. Düzenlenen hücreler artık PRDX1 üretemiyordu.

PRDX1 olmadığında bağışıklık hücreleri daha aktif hâle geldi ve tümör büyümesi azaldı. Sonuçlar, antioksidan proteine müdahale edilmesinin bağışıklık sisteminin kansere saldırma yeteneğinin bir bölümünü yeniden sağlayabileceğini gösterdi.

Ekip daha sonra insan kanserlerinin de aynı stratejiyi kullanıp kullanmadığını inceledi. İnsan kanseri hücre dizilerinin salgıladığı proteinlere ilişkin veriler değerlendirildi, binlerce insan tümöründeki gen faaliyet örüntüleri incelendi ve hastalardan cerrahi müdahaleyle çıkarılan tümörlerden toplanan sıvılar analiz edildi.

Her üç kanıt grubu da aynı sonucu destekledi. İnsan kanserleri de PRDX1'i çevrelerine salgılıyor ve protein, kanserle savaşan T hücrelerinin dayandığı reaktif oksijen türlerini ortadan kaldırabiliyor.

Cambridge Üniversitesi Pataloji Bölümü'nden çalışmanın başyazarlarından Dr. Xan Wesolowski, reaktif oksijen türlerinin yalnızca metabolizmanın zarar verici yan ürünleri olarak görülmemesi gerektiğini söyledi. Wesolowski, bu moleküllerin hücrelerde önemli işlevlere sahip olduğunu ve T hücrelerinin etkinleşmek için onlara ihtiyaç duyduğunu belirtti.