Uzmanlardan beyin sağlığı için hareketsizlik uyarısı

Amerika Birleşik Devletleri'nde yetişkinlerin büyük bir kısmının günde 9,5 saatten fazla oturarak zaman geçirdiği tespit edildi. Uzmanlar, bu hareketsiz yaşam tarzının beyin sağlığı üzerinde ciddi etkiler oluşturduğunu belirtiyor. Özellikle hafıza, ruh hali ve odaklanma gibi bilişsel fonksiyonların, uzun süreli oturma alışkanlığı nedeniyle olumsuz etkilendiği vurgulanıyor. Beyin sağlığını korumak için gün içinde kısa hareket molalarının ve düzenli egzersizin hayati önem taşıdığı ifade ediliyor.

Dr. Parulekar: 'Uzun süre oturmak beyin kimyasını bozuyor'

Hackensack Üniversitesi Tıp Merkezi Hafıza Kaybı ve Beyin Sağlığı Merkezi'nin yaşlılık uzmanı Dr. Manisha Parulekar, hareketsizliğin beyin kan akışını azalttığını belirtiyor. Dr. Parulekar, "Bir kişi, uyanık olduğu saatlerin çoğunu oturarak geçirirse, beyne giden oksijen ve besin miktarında düşüş yaşanır. Bu durum, serotonin ve dopamin gibi ruh halini düzenleyen kimyasalların üretiminde azalmaya yol açabilir" diyor. Hareketsizliğin kısa vadede kişide yorgunluk, düşük enerji ve motivasyon eksikliği oluşturduğunu, odaklanma sorunlarına neden olduğunu aktaran Parulekar, bu etkilerin hareketle birlikte genellikle düzeldiğini belirtiyor. Ancak uzun vadede, alışkanlık haline gelen oturma, hafıza kaybı, bilişsel gerileme ve hatta demans riskinde artışa yol açabiliyor. ABD'de yetişkinlerin yarısından fazlasının günde yaklaşık 10 saatini hareketsiz geçirdiği göz önüne alındığında, bu durumun toplumsal bir sorun haline geldiği vurgulanıyor. Dr. Parulekar, "Bir gün hareketsiz kalmak büyük bir tehdit oluşturmasa da, sürekli oturmak beyin sağlığını ciddi şekilde zedeleyebilir" ifadelerini kullanıyor.

Dr. Perlmutter: 'Hareket, beynin savunma sistemi için kritik'

New York Times'ın çok satan yazarlarından ve nörolog Dr. David Perlmutter ise, hareketin beynin bağışıklık sistemi üzerindeki etkilerine dikkat çekiyor. Dr. Perlmutter, "Fiziksel aktivite, mikroglia adı verilen ve beynin savunma mekanizmasında görevli hücrelerin sağlıklı çalışmasını destekler" diyor. Mikroglia hücrelerinin metabolik durumunun, beyin iltihabının ve nörodejeneratif hastalıkların ortaya çıkmasında belirleyici rol oynadığını belirten Perlmutter, düzenli egzersizin bu süreci olumlu yönde etkilediğini vurguluyor. Özellikle Alzheimer ve Parkinson gibi hastalıklarda mikroglia kaynaklı iltihabın merkezi bir rol oynadığını, hareketli yaşamın ise bu riski azaltabileceğini aktarıyor. Perlmutter, "Egzersiz sadece kalori yakmak anlamına gelmiyor; aynı zamanda nöroplastisiteyi artırıyor, beyin kan akışını yükseltiyor ve mitokondri sağlığını destekliyor" diyerek, beyin sağlığı için hareketin vazgeçilmez olduğunu ifade ediyor. Ayrıca, düzenli fiziksel aktivitenin depresyon ve anksiyete riskini düşürdüğüne dair bilimsel kanıtların da her geçen gün arttığını belirtiyor.

Hareketsiz yaşam tarzı zihinsel sağlığı tehdit ediyor

Uzmanlar, uzun süre hareketsiz kalmanın zihinsel sağlık üzerinde de önemli etkiler yarattığını bildiriyor. Özellikle depresyon ve anksiyete gibi ruhsal sorunların, oturarak geçirilen zaman arttıkça daha sık görüldüğü belirtiliyor. Yapılan meta-analizler, günün büyük bölümünü hareketsiz geçiren bireylerde anksiyete semptomlarının daha fazla ortaya çıktığını gösteriyor. Ancak, hareketsizlik ile ruhsal sorunlar arasındaki ilişkinin yönü kesin olarak belirlenmiş değil; yani hareketsizlik anksiyeteye yol açabileceği gibi, anksiyete de bireyleri daha az hareket etmeye itebiliyor. Her iki durumda da, düzenli hareketin ruh halini iyileştirici etkileri olduğu ve duygusal dengeyi desteklediği bilimsel olarak ortaya konmuş durumda. Uzmanlar, hareketin profesyonel tedavinin yerini almadığını, ancak destekleyici bir unsur olarak önemli katkı sağladığını belirtiyor.