Sadece akciğer hastalığı sanılıyordu! Ölümcül astım krizlerinin arkasındaki gizemli organ bulundu

Kolombiya Üniversitesi'nde yürütülen yeni bir araştırma, ölümcül astım ataklarının yalnızca akciğerlerde gelişmediğini, bağışıklık sisteminin bağırsakla ilişkili lenf düğümlerinde de önemli değişiklikler gösterdiğini ortaya çıkardı. Bilim insanları, 2012 ile 2025 yılları arasında organ bağışçılarından elde edilen doku örneklerini analiz ederek, ölümcül astım vakalarında bağışıklık sisteminin alışılmışın dışında bir şekilde tepki verdiğini belirledi. Araştırmanın sonuçları, astım krizlerinde bağışıklık sisteminin rolünü yeniden değerlendirmeye yol açtı.

Kolombiya Üniversitesi ekibinden çarpıcı astım ve bağırsak bulgusu

Yoonseung Lee ve Donna Farber liderliğindeki Kolombiya Üniversitesi araştırma ekibi, 695 organ bağışçısından alınan örneklerle ölümcül astımda bağışıklık sisteminin işleyişini detaylı biçimde inceledi. 41 kişinin ölüm nedeni astım atağı olarak kaydedilirken, 78 kişi astım hastası olup farklı nedenlerle hayatını kaybetti. Kalan 576 bağışçıda ise astım geçmişi bulunmadı. Araştırmacılar, ölümcül astım atağı geçirenlerde, alerjiyle bağlantılı immünoglobulin E (IgE) seviyelerinin referans değerlerin üzerinde olduğunu tespit etti. Bu durum, tip 2 iltihaplanma modelinin baskın olduğunu gösterdi. Ayrıca, akciğerlerde tip 2 yardımcı T hücreleri, tip 2 doğuştan lenfoid hücreler ve mast hücrelerinin sayısında belirgin bir artış kaydedildi. Bu hücrelerin aşırı aktif hale gelmesi, hava yollarında şişlik ve mukus üretimini artırarak krizi tetikleyebiliyor. Araştırma, astım krizlerinde bağışıklık sisteminin yalnızca akciğerlerde değil, vücudun başka bölgelerinde de önemli rol oynadığını ortaya koydu.

Bağışıklık sistemi ve bağırsak arasındaki şaşırtıcı ilişki

Çalışmada, bağışıklık hücrelerinin iletişim kurduğu ve yanıt geliştirdiği lenf düğümleri detaylı biçimde incelendi. Özellikle bağırsakla ilişkili lenf düğümlerinde, ölümcül astım atağı geçirenlerde belirgin bağışıklık anormallikleri görüldü. Hafıza T ve B hücrelerinin, astımı olmayanlara göre bu bölgelerde daha genç yaşlarda biriktiği belirlendi. Bu durum, ölümcül astımda bağışıklık sisteminin yaşlanma ile ilişkili değişiklikleri daha erken dönemde gösterebileceğini düşündürdü. Hafıza hücreleri, bağışıklık sisteminin geçmişte karşılaştığı tehditleri kaydederek hızlı yanıt vermesini sağlasa da, astım hastalarında bu mekanizma zararsız maddelere karşı gereksiz iltihaplanma yanıtlarının daha erken ve uzun süreli olmasına yol açabiliyor. Ayrıca, akciğerle ilişkili lenf düğümlerinde, aşırı bağışıklık tepkilerini dengeleyen düzenleyici T hücrelerinin (Tregs) sayısında ciddi bir azalma tespit edildi. Bu azalma, hem ölümcül astım atağı geçirenlerde hem de astım hastası olanlarda gözlendi. Bulgular, bağışıklık sisteminin 'gaz pedalının' daha baskın, 'fren mekanizmasının' ise zayıflamış olduğunu gösterdi. Bağırsak bağlantısı ise, dokular arası bağışıklık aktivitesinin karşılaştırılması sırasında ortaya çıktı. Ölümcül astımda, akciğerlerdeki bağışıklık hücrelerinin bağırsakla ilişkili lenf düğümlerindeki yanıtlarla daha fazla benzerlik gösterdiği anlaşıldı. Bu, astım atağını tetikleyen bağışıklık olaylarının yalnızca akciğerlerde değil, bağırsak veya çevresindeki lenfoid dokuda da başlayabileceği ihtimalini gündeme getirdi.