Kolesterol ilaçlarının kaslar üzerindeki etkisi mercek altında

Kanada'daki McMaster Üniversitesi'nde yürütülen kapsamlı bir çalışma, kolesterol düşürücü statin ilaçlarının kas ağrısı ve zayıflık gibi yan etkilere yol açmasının ardındaki biyolojik süreci gün yüzüne çıkardı. Araştırmacılar, statin kullanımının bazı hastalarda kaslarda hasara sebep olabileceğini ve bu etkinin kolesterol düşürücü faydalarından tamamen bağımsız gerçekleştiğini tespit etti. 2026 yılında yayımlanan bulgular, statinlerin kas hücrelerinde şekeri kullanma yeteneğini azalttığını ve bu durumun, bağışıklık sisteminin kaslarda özgül bir tepki geliştirmesine neden olduğunu ortaya koydu.

Prof. Schertzer: 'Statinlerin kas etkisi kolesterolden bağımsız'

Çalışmanın baş araştırmacısı ve McMaster Üniversitesi Biyokimya Bölümü'nde görev yapan Prof. Jonathan Schertzer, statinlerin kas hücrelerinde metabolik bir stres yarattığını belirtti. Schertzer, bu stresin kas hücrelerinin şeker kullanımını engellediğini ve bunun sonucunda kaslarda doğrudan hasar oluştuğunu vurguladı. Ayrıca, statinlerin bazı kişilerde bağışıklık sistemini harekete geçiren lipopolisakkarit (LPS) adlı bakteri bileşenini tetikleyebildiği, bu sayede kas zayıflığı ve ağrıya yol açabildiği kaydedildi. Araştırma, kas yan etkilerinin statinlerin kolesterol düşürücü işlevinden tamamen ayrı bir mekanizmaya bağlı olduğunu gösterdi. Prof. Schertzer, bu bulgunun, kas yan etkilerini önlemenin veya azaltmanın yollarını geliştirmek için önemli bir adım olduğuna dikkat çekti.

Statin kullananlarda kas ağrısı ve zayıflığı yaygın

Statinler, karaciğerde kolesterol üretimini azaltarak kalp hastalığı ve damar tıkanıklığı riskini düşürmek amacıyla yaygın biçimde reçete ediliyor. Ancak, statin kullanan hastaların yüzde 10 ila 25'i kas ağrısı, zayıflık ve egzersiz toleransında azalma gibi yan etkilerle karşılaştığını bildiriyor. Nadir de olsa, her 100.000 hastadan iki ya da üçünde ciddi kas yıkımı (rabdomiyoliz) ortaya çıkabiliyor. Bu durum, böbrek yetmezliği gibi hayatı tehdit eden komplikasyonlara yol açabiliyor. Araştırmacılar, kas yan etkilerinin hastaların ilaç tedavisini bırakmasına veya dozunu azaltmasına neden olabileceği konusunda uyarıyor. Yapılan çalışmalar, reçete edilen statin dozunun yüzde 80'inden azını kullanan hastalarda kalp krizi, inme veya diğer kalp-damar komplikasyonlarının riskinin yüzde 15 oranında arttığını ortaya koydu. Prof. Schertzer, statinlerin kardiyovasküler hastalık riskini azaltmada etkili olduğunu, ancak yan etkilerin önlenmesiyle bu faydanın daha fazla hastaya ulaşabileceğini ifade etti.