Gün boyu oturmak zararlı mı? Vücut buna nasıl tepki veriyor?

Simon Fraser Üniversitesi'nden Sağlık Bilimleri Profesörü, dünya genelinde yetişkinlerin giderek artan oturma süresinin ciddi sağlık sorunlarına yol açtığını açıkladı. Uzmanın uyarısına göre, günde uzun saatler boyunca oturmak, kalp hastalığı, diyabet ve erken ölüm riskini önemli ölçüde yükseltiyor. Dünya Sağlık Örgütü'nün haftada en az 150 dakika orta düzeyde veya 75 dakika yoğun fiziksel aktivite ve haftada iki güçlendirme seansı önerisine rağmen, küresel ölçekte bu standartlara ulaşabilenlerin oranı oldukça düşük. Özellikle Kanada'da yetişkinlerin yüzde 51'i fiziksel olarak inaktif kabul ediliyor. Uzman, fiziksel inaktivitenin, aktif olma konusundaki minimum standartları karşılamamak anlamına geldiğini ve bunun da toplum sağlığı açısından ciddi sonuçlar doğurduğunu vurguladı.

DSÖ: Oturma süresi ölüm riskini artırıyor

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), fiziksel inaktiviteyi ölüm için dördüncü en önemli değiştirilebilir risk faktörü olarak tanımlıyor. DSÖ verilerine göre, fiziksel aktivitede yüzde 10'luk bir artış, 500 milyon erken ölümü önleyebilir. Araştırmalar, yetişkinlerin günde ortalama altı saat oturduğunu gösterse de, ivmeölçer gibi doğrudan ölçüm araçları bu sürenin gerçekte 10 saate kadar çıktığını ortaya koyuyor. Uzun süreli oturmanın metabolizmayı yavaşlattığı, insülin ve glukoz metabolizmasını bozduğu, kasları zayıflattığı ve kan dolaşımında sorunlara yol açtığı belirtiliyor. Özellikle alt bacaklarda kan birikimi, varisli damarlar ve derin ven trombozu gibi ciddi rahatsızlıklara neden olabiliyor. Ayrıca, yıllar içinde demans, kanser ve kardiyovasküler hastalık riskinin de arttığı ifade ediliyor.

Simon Fraser Üniversitesi'nden pratik öneriler

Simon Fraser Üniversitesi'nden profesör, oturma süresini tamamen ortadan kaldırmanın mümkün ve gerekli olmadığını belirtti. Ancak, oturmanın aralıksız ve uzun süre devam etmesinin sağlık üzerindeki olumsuz etkilerini azaltmak için pratik adımlar önerdi. Uzman, her 20-30 dakikada bir oturmayı iki dakikalık bir hareketle kesmenin metabolizmayı aktif tutmada ve insülin ile glukoz seviyelerini dengelemede etkili olduğunu söyledi. Günde dört saatten fazla oturan bireylerde, oturma süresinin 30 dakikasını hareketle değiştirmenin erken ölüm riskini yüzde 2 oranında azalttığına dikkat çekti. Ayrıca, ofiste yürüyerek telefon görüşmesi yapmak, yürüyüş toplantıları düzenlemek ve telefon alarmı kurarak hareket etmeyi hatırlatmak gibi basit yöntemlerin günlük yaşama entegre edilebileceğini vurguladı. Ayakta durmanın tek başına çözüm olmadığını, uzun süre ayakta kalmanın da kas yorgunluğu ve damar hastalıklarına yol açabileceğini belirten uzman, hareketin en etkili çözüm olduğunu tekrarladı.