Çocukların sevdiği yiyecekler beyinlerinde nasıl bir etki yaratıyor?

Yeni bir araştırma, ultra işlenmiş gıdaların çocukların gelişmekte olan beyinlerini kilo alımını teşvik edecek biçimde etkileyebileceğini ortaya koydu. USC'den araştırmacılar, 7 ila 10 yaş arasındaki 46 çocuğu inceledi ve daha fazla ultra işlenmiş gıda tüketen çocukların kurabiye ve patates kızartması gibi cazip yiyeceklerin görüntülerine bakarken beynin ödül sisteminde daha güçlü aktivite gösterdiğini belirledi.

Bu daha güçlü beyin tepkileri, bir yıl sonra vücut yağındaki ve vücut kitle indeksindeki (BMI) daha büyük artışlarla ilişkilendirildi. Bulgular, beynin yiyecek ipuçlarına duyarlılığının, ultra işlenmiş gıda ağırlıklı beslenme düzenleriyle obezite arasındaki bağlantıyı açıklamaya yardımcı olabileceğine işaret etti.

JAMA Network Open'da yayımlanan araştırmada, daha fazla ultra işlenmiş gıda tüketen çocukların iştah açıcı yiyecek fotoğraflarına bakarken beynin ödül sisteminde artmış aktivite gösterdiği ortaya kondu. Bu gıdalar arasında kahvaltılık gevrekler, paketlenmiş ekmek ve hazır çorbalar gibi günlük hayatta sık tüketilen birçok ürün bulunuyor.

Ultra işlenmiş ürünler çekici, kullanışlı ve uzun süre taze kalacak şekilde üretiliyor. Birçoğunda, ev yemeklerinde nadiren kullanılan yapay tatlandırıcılar, renklendirici maddeler ve diğer içerikler yer alıyor. Bu ürünler, çocukların beslenmesinde önemli bir paya sahip ve Amerika Birleşik Devletleri'ndeki çocukların tükettiği kalorilerin yaklaşık yüzde 67'sini oluşturuyor.

Önceki araştırmalar, ultra işlenmiş gıda tüketimini obezite, tip 2 diyabet ve kalp damar hastalıklarıyla ilişkilendirdi. Ancak bilim insanları, bu bağlantıları açıklayabilecek biyolojik süreçleri hâlâ araştırıyor. National Institutes of Health tarafından kısmen desteklenen çalışmada, beynin yiyeceklere verdiği tepkiyi incelemek için manyetik rezonans görüntüleme (MRI), beslenme değerlendirmeleri ve vücut kompozisyonu ölçümleri birlikte kullanıldı.

Araştırmanın kıdemli yazarı, USC Keck Tıp Fakültesi'nde tıp ve pediatri profesörü, Endokrinoloji ve Diyabet Bölümü'nün eş başkanı Kathleen A. Page, çocukların beyinlerinin hâlâ geliştiğini, alışkanlıklarının ve yiyecek tercihlerinin şekillenmeye devam ettiğini söyledi. Page, bunun beynin yiyeceklere ve gıda ortamına karşı çok duyarlı olduğu önemli bir dönem olduğunu belirtti.

Beyin taramaları gelecekteki kilo alımıyla ilişkilendirildi

Araştırma ekibi, diyabet ve obeziteye katkıda bulunan faktörleri inceleyen ve hâlâ devam eden BrainChild çalışmasına katılan 7 ila 10 yaş arasındaki 46 çocuğu değerlendirdi. Araştırmanın başlangıcında tüm katılımcıların kilosu sağlıklı aralıktaydı. Bu durum, araştırmacılara fazla kilo gelişmeden önce ortaya çıkabilecek işaretleri inceleme fırsatı verdi.

Çocuklar çalışmanın başında kurabiye veya patates kızartması gibi iştah açıcı yiyeceklerin fotoğraflarına bakarken beyin taramasından geçirildi. Araştırmacılar ayrıca çocukların beslenme düzenleri hakkında bilgi topladı ve BMI, vücut yağ yüzdesi ile bel çevresini kaydetti. Bu fiziksel ölçümler bir yıl sonra tekrarlandı.

Beyin taramaları belirgin bir örüntü ortaya koydu. Daha fazla ultra işlenmiş gıda tüketen çocukların, yiyecek fotoğraflarına bakarken dorsal striatum bölgesinde daha yüksek aktivite gösterdiği görüldü. Beynin bu bölgesi ödül ve motivasyonu düzenlemeye yardımcı oluyor ve insanların arzu edilen yiyeceklere verdiği tepki açısından önem taşıyor.

Dorsal striatumda daha güçlü tepki gösteren çocuklarda, takip eden yıl boyunca BMI ve vücut yağ yüzdesinde daha büyük artışlar görülme eğilimi de vardı. Bulgular, yiyecek ipuçlarına karşı artan duyarlılığın, ultra işlenmiş gıda ağırlıklı beslenme düzenleriyle sonraki kilo alımı arasındaki bağlantının bir bölümünü oluşturabileceğini gösterdi.