Kişiselleştirilmiş kanser aşısı önümüzdeki yıl onaylandığında kimler bu tedaviden yararlanabilecek?

Melanom için geliştirilen kişiselleştirilmiş mRNA aşısının gelecek yıl ABD, Avrupa ve Birleşik Krallık'ta kullanıma onaylanması bekleniyor. Aşı, kişinin kanserine özgü genetik mutasyonlara karşı bağışıklık tepkisi oluşturmak üzere tasarlandı.

İleri aşama bir klinik araştırmada aşı, standart immünoterapi pembrolizumab ile birlikte kullanıldığında, sonraki iki yıl içinde kanserin nüksetmesi veya ölüm riskini önemli ölçüde azalttı.

Londra'daki Institute of Cancer Research'ten Alan Melcher, araştırmaya dahil olmadı. Melcher, onayın hızlı çıkabileceğini ve gelecek yılın makul bir takvim olduğunu söyledi.

Birleşik Krallık'taki University of Manchester'dan Rebecca Lee de araştırmaya katılmadı. Lee, sonuçların büyük bir gelişme olduğunu ve yalnızca Birleşik Krallık'ta binlerce kişinin aşıdan yararlanabileceğini belirtti. ABD ve Avrupa'nın, Birleşik Krallık dahil, gelecek yıl aşıyı onaylamasının son derece muhtemel olduğunu söyledi.

Lee, aşının üretiminin çok pahalı olacağını ve bu nedenle Birleşik Krallık'ın National Health Services'ında (NHS) kullanımının maliyet açısından etkin bulunmayabileceğini ifade etti.

Binlerce yüksek riskli hasta araştırmaya katıldı

İlaç üreticisi Moderna, ağustos ayında aşının ileri aşama klinik araştırmada olumlu sonuçlar verdiğini açıklamıştı. Araştırmanın daha ayrıntılı bulguları şimdi yayımlandı.

Çalışmaya, nüksetmesi veya uzak bölgelere yayılması muhtemel yüksek riskli melanomların alınması için ameliyat olmuş 1100'den fazla yetişkin katıldı. Birleşik Krallık'ta her yıl 19.400 melanom vakası teşhis ediliyor ve bunların yaklaşık yüzde 25'i yüksek riskli kabul ediliyor.

Katılımcıların üçte ikisi, pembrolizumab tedavisine ek olarak kişiye özel aşı almak üzere rastgele gruplara ayrıldı. Bağışıklık sisteminin kanseri bulup yok etmesine yardımcı olan pembrolizumab ve aşı, bir yıla kadar üç haftada bir uygulandı. Diğer katılımcılara ise pembrolizumab ile birlikte plasebo enjeksiyonları verildi.

Aşı tümöre özgü mutasyonları hedefliyor

Aşı, kişinin kanserinden alınan küçük bir örneğin genetik diziliminin belirlenmesi ve bunun kişinin sağlıklı kan hücrelerindeki DNA ile karşılaştırılmasıyla üretiliyor. Böylece araştırmacılar kansere özgü mutasyonları saptıyor.

Covid-19 aşılarında kullanılan teknolojiye dayanan kanser aşısı, bu mutasyonların 34'üne kadarındaki proteinleri kodlayan mRNA moleküllerini içeriyor. Lee, aşının özellikle kanserle ilişkili proteinlerin parmak izini taşıdığını söyledi.

Bu yapı, bağışıklık sistemindeki T hücrelerinin kanseri daha iyi tanımasına yardımcı oluyor. Pembrolizumab ise kanser hücrelerine saldırmaya başlayan T hücrelerinin tükenmesini önlüyor.