Bilim dünyasını sarsan keşif! Bağırsaklar yeniden inşa edilebiliyor

MIT'de görev yapan bilim insanları, bağırsakların kendini yenileme kapasitesini güçlendiren sistein adlı amino asidi ortaya çıkardı. Sistein, et, süt ürünleri, baklagiller ve kuruyemişler gibi protein açısından zengin gıdalarda doğal olarak bulunuyor. Araştırma, sisteinin bağırsak dokusunda onarım süreçlerini hızlandırdığını ve özellikle radyasyon veya kemoterapi gibi tedaviler nedeniyle zarar gören bağırsaklarda iyileşmeyi desteklediğini gösterdi. MIT ekibi, bu bulgunun kanser tedavisi gören hastalar için yeni diyet yaklaşımlarının önünü açabileceğini belirtiyor. Çalışma, Nature dergisinde yayımlandı ve bağırsak kök hücrelerinin yenilenmesini doğrudan tetikleyen ilk besin maddesinin sistein olduğunu ortaya koydu.

MIT ekibi: Sistein, bağırsak kök hücrelerini harekete geçiriyor

MIT Kök Hücre İnisiyatifi Direktörü Omer Yilmaz liderliğindeki ekip, fareler üzerinde yaptığı deneylerde sistein açısından zengin diyetlerin bağırsak kök hücrelerinde belirgin bir artış sağladığını gözlemledi. Araştırmacılar, 20 farklı amino asidin bağırsak kök hücreleri üzerindeki etkisini karşılaştırdı ve sadece sisteinin, hem kök hücrelerde hem de olgun bağırsak hücrelerine dönüşen öncü hücrelerde en güçlü yenileyici etkiyi gösterdiğini tespit etti. Bu süreçte, sistein bağırsak hücreleri tarafından emildikten sonra CoA adlı bir moleküle dönüşüyor ve ardından bağışıklık sistemi içerisinde önemli bir rol oynayan CD8 T hücreleri tarafından alınıyor. Bu hücreler, bağırsak dokusunun onarımı ve kök hücre yenilenmesi için kritik olan IL-22 adlı sinyal proteinini üretiyor. Yilmaz, bu bulgunun, daha önce bağışıklık hücrelerinin bağırsak kök hücrelerini bu şekilde desteklediğinin bilinmediğini vurguladı. Sistein sayesinde IL-22 üreten CD8 T hücrelerinin sayısı, bağırsak dokusunda belirgin şekilde artıyor.

Bağırsak onarımında sistein diyeti: Kanser hastalarına umut

Çalışmada, sistein açısından zengin diyetle beslenen farelerin, radyasyona bağlı bağırsak hasarından çok daha hızlı ve etkili biçimde iyileştiği tespit edildi. Araştırmacılar ayrıca, kolon ve pankreas kanseri tedavisinde yaygın olarak kullanılan ve bağırsak zarına zarar verebilen 5-fluorouracil isimli kemoterapi ilacı sonrasında da sisteinin benzer yenileyici etkiler gösterdiğini bildirdi. Sistein, insan vücudunda karaciğerde de üretilebiliyor ancak araştırmacılar, diyetle alınan sisteinin bağırsaklar üzerinde çok daha güçlü ve doğrudan bir etkiye sahip olduğuna dikkat çekiyor. Çünkü bağırsaklar, yüksek sistein içeren gıdalar tüketildiğinde ilk olarak bu amino asitle karşılaşıyor ve onarım süreci burada başlıyor. MIT ekibi, bu keşfin kanser tedavisi gören hastalar için bağırsak hasarını azaltmaya yönelik yeni diyet terapilerinin geliştirilmesine öncülük edebileceğini belirtiyor.

Sistein'in bağırsakta iyileştirici etkisinin biyolojik mekanizması

Bilim insanları, sisteinin bağırsak onarımını nasıl tetiklediğini ayrıntılı şekilde ortaya koydu. Sistein, bağırsak hücreleri tarafından emildiğinde CoA molekülüne dönüşüyor ve bu molekül bağırsak zarına salınıyor. Burada, bağışıklık sisteminin önemli bir unsuru olan CD8 T hücreleri devreye giriyor. Bu hücreler, CoA molekülünü aldıktan sonra çoğalıyor ve IL-22 adlı sinyal proteinini üretmeye başlıyor. IL-22, kök hücrelerin yenilenmesini ve hasarlı dokunun onarılmasını destekliyor. Araştırma, özellikle ince bağırsakta proteinin emiliminin en yüksek olduğu bölgede sisteinin etkisinin belirginleştiğini gösterdi. Sistein açısından zengin diyetle beslenen farelerde, bağırsak zarında IL-22 üreten CD8 T hücrelerinin sayısı anlamlı şekilde arttı. Bu bulgu, bağırsak onarımında bağışıklık sistemi ile diyet arasında güçlü bir etkileşim olduğunu ortaya koyuyor.