1970'lerden kalan kalp tedavisi ezber bozdu! Alzheimer hastalarında kayıp hafızayı 2 yıl geriye sardı

ABD'de gerçekleştirilen kapsamlı bir klinik araştırma, yarım asırdan uzun süredir kalp yetmezliği tedavisinde kullanılan ve "dışsal karşıpulsasyon" (ECP) adı verilen yöntemin, Alzheimer hastalarında hafıza ve bilişsel işlevlerde belirgin iyileşmeler sağladığını ortaya koydu. Kansas Üniversitesi öncülüğünde yürütülen ve 190 hasta üzerinde uygulanan bu tedavi, alt vücuda yerleştirilen manşetlerle kan dolaşımını artırarak beyne giden kan akışını destekliyor. Deneme sonuçları, ECP'nin Alzheimer ve hafif bilişsel bozukluk hastalarında, altı aylık uygulama sonunda, hastaların büyük bölümünde bilişsel yeteneklerin artış gösterdiğini gösterdi. Araştırmacılar, bu bulguların Alzheimer tedavisinde yeni bir umut kaynağı olabileceğini belirtiyor.

Kansas Üniversitesi'nden Moriarty: 'ECP ile beyne kan akışı artıyor'

Çalışmanın baş araştırmacılarından nörolog Patrick Moriarty, ECP tedavisinin temel etkisinin beyne kan akışını artırmak olduğunu vurguluyor. Moriarty, yıllardır ECP'nin serebrovasküler sağlık üzerindeki potansiyel faydalarını inceliyor ve bu yöntemin, Alzheimer hastalığında görülen kan akışı azalmasını telafi edebileceğine dikkat çekiyor. Alzheimer hastalarında bazı beyin bölgelerinde kan akışı yüzde 50'ye kadar azalabiliyor. ECP tedavisinin, bu azalmayı tersine çevirerek hafıza, dikkat, dil ve akıl yürütme gibi bilişsel fonksiyonlarda gözle görülür gelişmelere yol açtığı belirtiliyor. Moriarty, "Biriken bilimsel veriler, vasküler hastalığın Alzheimer ve ilişkili demanslarda önemli bir rol oynadığını ve ECP'nin bu noktada etkili bir müdahale olabileceğini gösteriyor" diyor. Ayrıca, tedavinin invaziv olmaması ve ciddi yan etki riskinin düşük olması, ECP'nin öne çıkan avantajları arasında yer alıyor.

190 hasta üzerinde yapılan denemede ECP'nin başarısı dikkat çekti

ABD'de gerçekleştirilen randomize, tek kör ve kontrollü klinik denemede, hafif bilişsel bozukluk veya erken evre Alzheimer tanısı alan 190 hasta iki gruba ayrıldı. Bir grup, kalp atışlarıyla senkronize edilen tam basınçlı ECP tedavisi alırken, diğer gruba düşük basınçlı ve senkronize olmayan plasebo uygulandı. Altı aylık süreçte, tam basınçlı ECP uygulanan hastaların yüzde 84'ünde bilişsel işlevlerde anlamlı bir iyileşme gözlendi. Plasebo grubunda ise bu oran daha düşüktü, ancak yine de bazı olumlu etkiler kaydedildi. Standart bilişsel testlerde ortalama beş puanlık artış, hastaların bir ila iki yıllık kaybı geri kazandığına işaret etti. Günlük yaşam aktiviteleri, hafıza, dikkat ve dil becerilerinde de gelişmeler rapor edildi. ECP tedavisi gören hastaların yüzde 75'i, altı ay sonra dahi bilişsel kazanımlarını korudu. Araştırma ekibi, "Bu sonuçlar, Alzheimer'da vasküler sistemin kritik rolünü ve ECP'nin potansiyelini ortaya koyuyor" değerlendirmesinde bulundu.

FDA onayı bekleniyor, Avrupa Birliği'nde ECP'ye yeşil ışık

ECP yöntemi, ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA) tarafından şu anda yalnızca göğüs ağrısı, akut miyokard enfarktüsü ve konjestif kalp yetmezliği tedavisi için onaylanmış durumda. Ancak Alzheimer ve hafif bilişsel bozukluk hastalarında kullanımı için henüz FDA onayı verilmedi. Renew Research şirketi, ECP'nin istatistiksel ve klinik olarak anlamlı sonuçlarına rağmen, cihazın onay sürecinin geciktiğini belirterek geçtiğimiz yıl FDA'ya mektup gönderdi. Buna karşılık, Avrupa Birliği ECP cihazına Alzheimer veya hafif Alzheimer'a bağlı bilişsel bozuklukların tedavisinde kullanım izni verdi. Araştırmacılar, "Fayda/risk profili, mevcut Alzheimer tedavilerine göre oldukça elverişli" değerlendirmesini paylaşıyor. Yine de, ECP'nin beyin fonksiyonunu nasıl iyileştirdiği ve hangi hasta gruplarında en etkili olduğu konusunda daha fazla, uzun vadeli ve geniş ölçekli çalışmalara ihtiyaç olduğu belirtiliyor.