Su kaynaklı enfeksiyonlarda yeni dönem! İklim değişikliği mevsimleri değiştiriyor

Washington Üniversitesi'nden Prof. Karen Levy'nin öncülüğünde gerçekleştirilen kapsamlı bir araştırma, iklim değişikliğinin su yoluyla bulaşan bağırsak enfeksiyonlarının yayılımını ve mevsimsel döngüsünü önemli ölçüde etkilediğini gözler önüne serdi. Nature Reviews Microbiology dergisinde yayımlanan incelemeye göre, küresel ısınma bazı hastalıkların daha kolay yayılmasına yol açarken, diğer enfeksiyonlar için ise ortamı daha az elverişli hale getiriyor. Özellikle enfeksiyöz ishal her yıl yaklaşık 1,2 milyon insanın hayatını kaybetmesine neden oluyor. Bu ölümlerin büyük bölümü ise beş yaş altındaki çocuklarda görülüyor. Araştırmada, iklim değişikliğinin bağırsak enfeksiyonları üzerindeki etkisinin bölgesel ve mevsimsel farklılıklar yarattığına dikkat çekildi.

Prof. Karen Levy: 'Sıcaklık artışı hastalık riskini yükseltiyor'

Prof. Karen Levy'nin liderliğindeki bilim ekibi, mikroorganizmaların sıcaklık değişimlerine verdiği tepkilerin farklılık gösterdiğini belirtti. Kolera vibriozu gibi bazı bakteriler, sıcak ve hafif tuzlu sularda daha hızlı çoğalıyor. Özellikle deniz kıyısındaki bölgelerde okyanus seviyesinin yükselmesiyle tuzlu suyun yer altı kaynaklarına karışması, kolera riskini artırıyor. Salmonella bakterisi için ise her bir derecelik sıcaklık artışı, enfekte olma olasılığını yaklaşık yüzde 5 oranında yükseltiyor. Buna karşılık, norovirüs, rotavirüs ve adenovirüs gibi bazı viral enfeksiyonlar serin ve kuru mevsimlerde daha sık ortaya çıkıyor. Ancak bu dönemlerin süresi kısaldıkça, bazı bölgelerde bu tip enfeksiyonların azalması mümkün oluyor. Araştırmada, sıcaklık artışının bağırsak enfeksiyonları üzerindeki etkisinin mikroorganizmanın türüne ve bulunduğu çevre koşullarına göre değiştiği vurgulandı.

Kuraklık ve sel felaketleri bağırsak enfeksiyonlarını tetikliyor

İklim değişikliğinin bir diğer etkisi ise yağış rejimlerinde ve su kaynaklarında yaşanan dalgalanmalar olarak öne çıkıyor. Uzun süreli kuraklık dönemlerinin ardından gelen şiddetli yağışlar, biriken kirleticilerin nehir, kuyu ve diğer su kaynaklarına taşınmasına neden oluyor. Bu durum, su yoluyla bulaşan bağırsak enfeksiyonlarının patlak vermesi riskini artırıyor. Sel felaketlerinde ise drenaj ve arıtma sistemlerinin yetersiz kalması, patojenlerin hızla yayılmasına zemin hazırlıyor. Araştırmada, düşük ve orta gelirli ülkelerde altı ay süren kuraklığın, beş yaş altı çocuklarda ishal riskini yüzde 5 ila 8 oranında artırdığı tespit edildi. Ayrıca, su kıtlığı yaşayan ailelerin daha az güvenli kaynaklara yönelmek zorunda kalması, hijyenin azalmasına ve enfeksiyon riskinin yükselmesine yol açıyor. Özellikle kolera, tifo, rotavirüs ve hepatit A gibi hastalıklara karşı aşılamanın önemi bir kez daha hatırlatıldı.