NASA'dan Ay'da dev üs hamlesi! 2032 hedefi açıklandı

NASA, geçtiğimiz hafta düzenlediği basın toplantısında, Ay'ın yüzeyinde kalıcı insan varlığını hedefleyen üç aşamalı dev bir üs kurma planını kamuoyuna açıkladı. NASA İdarecisi Jared Isaacman'ın detaylarını paylaştığı yol haritası, 2024'ten başlayarak 2032 ve sonrasını kapsayan bir dizi kritik görevi içeriyor. Proje kapsamında, yüzlerce mil karelik bir alanı kapsayacak şekilde inşa edilecek Ay Üssü'nün, insanlığın Ay'da uzun süreli yaşamına ve güneş sistemi ölçeğinde ekonomik faaliyetlerin başlamasına zemin hazırlaması bekleniyor.

NASA üç aşamalı Ay Üssü planını duyurdu

NASA'nın Ay Üssü projesi, üç temel aşamadan oluşuyor ve her biri Ay'da kalıcı yaşam için atılacak adımları belirliyor. İlk aşama, 2029 yılına kadar sürecek ve bu süreçte Ay'a güvenilir erişim sağlamak için gelişmiş iniş araçları ile roketlerin geliştirilmesi ve test edilmesi hedefleniyor. Ayrıca, otonom keşif araçları ve uzay dronları Ay yüzeyinde denenecek; iletişim ile gözlem uyduları ise yörüngeye yerleştirilecek. Özellikle Ay'ın Güney Kutbu'ndaki Shackleton Bağlantı Sırtı bölgesi, bu görevlerin ana odak noktası olacak. Tüm bu çalışmalar, Ticari Ay Yük Hizmetleri (CLPS) sözleşmeleri kapsamında yürütülecek.

Birinci aşamanın tamamlanmasının ardından, 2032 yılına dek sürecek ikinci aşamaya geçilecek. Bu dönemde, Ay yüzeyinde kısa süreli insanlı kalışlara uygun yarı kalıcı yerleşimler kurulacak. Nükleer ve güneş enerjisiyle çalışan altyapı, basınçlı keşif araçları ve Dünya'daki cep telefonu kulelerine benzer bir iletişim sistemi inşa edilecek. Üçüncü ve son aşamada ise, Ay'da aylarca sürecek insan varlığı ve yerinde kaynak kullanımına dayalı madencilik faaliyetleri başlayacak. Bu dönemde, Ay'da üretilen malzemelerin Dünya'ya gönderilmesiyle, gezegenler arası ticaretin ilk adımları atılmış olacak. NASA'nın Ay Üssü projesi, bu vizyonla Ay'ı sadece bilimsel bir hedef değil, aynı zamanda ekonomik bir merkez haline getirmeyi amaçlıyor.

Blue Origin patlaması Ay Üssü görevlerini geciktiriyor

Ay Üssü projesinin ilk aşamasında planlanan görevlerin başında, 2026 sonbaharında fırlatılması öngörülen Ay Üssü 1 görevi yer alıyor. Blue Origin, Shackleton Bağlantı Sırtı'na robotik Mk 1 Endurance iniş aracıyla birden fazla yük taşımayı ve ardından 2028'de mürettebatlı Mk 2 iniş aracı ile insanlı inişin önünü açmayı hedefliyor. Ayrıca, 2027 sonlarında VIPER keşif aracıyla Ay'da su buzu arayacak ikinci bir Mk 1 aracı da gönderilecek. İkinci görevde ise, SpaceX'in Falcon Heavy roketiyle 500 kilogramdan fazla kargo taşıyan Astrobotic Griffin-1 Endeavor iniş aracı Ay'a ulaşacak. Bu yükler arasında Astrolab'ın Flip Ay Arazi Aracı da bulunacak. Üçüncü görevde ise, SpaceX Falcon 9 roketiyle Intuitive Machines'in IM-3 iniş aracı, Avrupa Uzay Ajansı ve Kore Astronomi ve Uzay Bilimleri Enstitüsü'nün sağladığı yüklerle birlikte, PRISM projesi kapsamında Lunar Vertex yükünü Ay'a ulaştıracak. Bu yük, Ay yüzeyindeki manyetik anormalliklerin araştırılmasını sağlayacak.

Fakat Ay Üssü projesinin geleceğini tehdit eden önemli bir gelişme yaşandı. NASA'nın basın toplantısından sadece iki gün sonra, Blue Origin'in New Glenn roketi büyük bir patlama ile yok oldu. Bu roket, Ay Üssü 1 ve 2 görevlerinde kullanılacaktı. Patlama, Blue Origin'in tek fırlatma rampasında ciddi hasara yol açtı. Şirket, 2026 sonuna kadar fırlatmaları yetiştirmeye çalışsa da, bu durumun Ay Üssü 1 görevini en az üç ay, hatta daha fazla geciktireceği öngörülüyor. Patlamanın, sonraki fırlatmaların takvimini ve tüm projenin ilerleyişini nasıl etkileyeceği ise belirsizliğini koruyor. NASA'nın Ay Üssü projesinde yaşanan bu aksaklık, hem teknik hem de finansal riskleri artırıyor.