ANASAYFA
TV PROGRAMLARI
PROGRAMLAR
YAYIN AKIŞI
CANLI YAYIN
24 RADYO
REKLAM
İLETİŞİM VE KÜNYE

Evrenin genişleme hızı yeniden ölçüldü! Bilim insanları şaşkın

Cihat Çelik - | Son Güncelleme Tarihi:
Evrenin genişleme hızı yeniden ölçüldü! Bilim insanları şaşkın

H0DN İşbirliği, evrenin genişleme hızını ölçmek için geliştirdiği yeni yöntemle, Hubble sabiti konusunda bilim dünyasında uzun süredir devam eden çelişkiyi bir kez daha gündeme taşıdı. Yerel evren ve erken evren ölçümleri arasındaki 6 kilometrelik fark, kozmolojide temel bir sorun olarak öne çıkıyor.

Kapat

HABERİN DEVAMI

Uluslararası H0DN İşbirliği, evrenin genişleme hızını belirleyen Hubble sabiti konusunda bugüne dek yapılmış en hassas ölçümü açıkladı. Bilim insanları, yerel evrenin genişleme oranını megaparsek başına saniyede 73.5 kilometre olarak saptadı. Ancak bu değer, erken evrene ait bağımsız ölçümlerle ciddi biçimde çelişiyor. İki farklı döneme ait veriler arasındaki tutarsızlık, kozmolojide 'Hubble gerilimi' olarak bilinen temel bir sorunun varlığını bir kez daha ortaya koydu.

H0DN işbirliği: 'Hubble gerilimi' derinleşiyor

H0DN işbirliği, kozmik genişlemeyi ölçmek için kullandıkları yöntemleri yeniden gözden geçirdi ve yerel evren için Hubble sabitini megaparsek başına 73.5 kilometre olarak tanımladı. Bu ölçüm, 7 sigma güvenilirlik düzeyine sahip olmasıyla dikkat çekiyor. Ancak, erken evrenin genişleme oranı için elde edilen 67.24 kilometrelik değerle arasındaki 6 kilometrelik fark, bilim dünyasında büyük bir tartışma yarattı. Hubble sabiti, evrenin yaşını ve boyutunu hesaplamada temel bir rol oynuyor. Ayrıca, galaksiler arası mesafelerin belirlenmesi ve karanlık enerjinin etkisinin anlaşılması açısından da kritik öneme sahip. Fakat, yerel ve uzak evrene ait bu iki farklı ölçümün birbiriyle örtüşmemesi, evrenin temel işleyişine dair önemli bir bilinmezliğe işaret ediyor.

Kozmik mesafe ağı: Yenilikçi yöntemler ve titiz testler

H0DN işbirliği, Hubble sabiti ölçümünde olası hataları ortadan kaldırmak amacıyla geleneksel 'kozmik mesafe merdiveni' yöntemini genişletti. Araştırmacılar, paralaks, Cepheid değişkenleri, kırmızı dev dalı yıldızları, Mira değişkenleri, megamaserler, Type Ia ve Type II süpernovalar, yüzey parlaklığı dalgalanmaları, Tully-Fisher ilişkisi ve Temel Düzlem gibi birçok farklı tekniği içeren kapsamlı bir mesafe ağı oluşturdu. Her bir yöntemin sonuçlara etkisini test etmek için, yöntemlerden birini veya kullanılan teleskobu sırayla analizden çıkardılar. Ayrıca, farklı veri setleri ve varsayımlar üzerinde de denemeler yaptılar. Tüm bu titiz kontroller sonucunda, yerel Hubble sabiti değeri neredeyse hiç değişmedi. Bu bulgu, ölçümün güvenilirliğini ve Hubble geriliminin gerçekliğini güçlendirdi.

Hubble sabiti: Bilinmeyen fizik ihtimali güçleniyor

Evrenin erken dönemine yönelik yapılan ölçümlerde ise Hubble sabiti değeri megaparsek başına 67 kilometre civarında kalmaya devam ediyor. Yıllardır süren tartışmalarda, ölçümlerde insan hatası olabileceği ihtimali öne çıkıyordu. Ancak H0DN işbirliğinin geliştirdiği yeni mesafe ağı ve uygulanan titiz testler, bu farkın temel bir fiziksel bilinmezlikten kaynaklanabileceğini düşündürüyor. Araştırmacılar, Hubble sabitinin sadece karanlık enerji modellerini sınırlandırmakla kalmadığını, aynı zamanda evrenin temel işleyişinde daha büyük bir tutarsızlığı ortaya çıkardığını vurguladı. Bu nedenle, mevcut kozmolojik çerçevenin yeniden değerlendirilmesi ve yeni fizik kuramlarının geliştirilmesi gerektiği yönünde güçlü bir çağrı yapıldı.

H0DN işbirliğinden bilim dünyasına açık kaynak çağrısı

H0DN işbirliği, elde edilen sonuçların doğrulanabilmesi için Yerel Mesafe Ağı'na ait kodu GitHub üzerinden tüm araştırmacıların erişimine açtı. Bilim insanları, farklı ekiplerin bu kodu kullanarak kendi analizlerini yapmalarını ve bulguları yeniden üretmelerini bekliyor. H0DN İşbirliği, Hubble sabitinin evrilen rolünün, hassas kozmoloji anlayışını köklü biçimde değiştirdiğini ve gelecekte yeni sürprizlerle karşılaşılabileceğini belirtti. Bu gelişmeler, evrenin genişleme hızının kesin olarak anlaşılması için daha fazla gözlem, analiz ve uluslararası işbirliği gerektirdiğini gösteriyor.

Sonuç olarak, H0DN işbirliğinin ortaya koyduğu veriler, Hubble sabiti konusunda bilim dünyasında süregelen tartışmayı daha da derinleştirdi. Yerel ve erken evren ölçümleri arasındaki tutarsızlık, evrenin temel yasaları hakkında yeni soruları gündeme getiriyor. Araştırmaların devam etmesiyle, kozmik genişlemenin altında yatan gerçek nedenlerin aydınlatılması bekleniyor.


Etiketler:
Hubble sabiti H0DN işbirliği kozmik genişleme evrenin genişleme hızı Hubble gerilimi