Dünya Sağlık Örgütü zararlı içeceklere karşı vergi kampanyası başlattı

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), şekerli içecekler ve alkol üzerindeki vergileri artırma konusunda hükümetlere acil bir çağrıda bulundu. Örgütün açıklamasına göre, bu zararlı ürünler dünyanın birçok bölgesinde aşırı derecede uygun fiyatla ve kolayca temin edilebilir durumda olup, bu durum obezite, diyabet, kanser ve yaralanmaların artmasında önemli bir rol oynamaktadır. DSÖ, yayınladığı iki yeni raporda, pek çok ülkede bu ürünlere uygulanan vergilerin düşük seviyede kaldığını tespit etmiş ve bu bulguların ardından hükümetleri harekete geçmeye davet etmiştir.

Vergilendirmenin sağlık üzerindeki olumlu etkileri

DSÖ Genel Direktörü Dr. Tedros Adhanom Ghebreyesus, yapılan araştırmaların sağlık vergilerinin zararlı ürünlerin tüketimini azalttığını, hastalıkları önlemeye yardımcı olduğunu ve sağlık sistemleri üzerindeki yükü hafiflettiğini gösterdiğini vurgulamıştır. Aynı zamanda, bu vergilendirme yöntemi hükümetlere sağlık, eğitim ve sosyal koruma alanlarına yatırım yapabilecekleri ek bir gelir kaynağı sağlamaktadır. Vergilendirme stratejisinin çift taraflı faydası, hem halk sağlığını koruma hem de devlet bütçesine katkı sağlama açısından önem taşımaktadır.

Mevcut vergilendirme durumu ve eksiklikler

Şekerle tatlandırılmış içecekler hakkında yapılan araştırma, en az 116 ülkenin şekerli içecekleri vergilendirdiğini göstermektedir. Ancak, meyve suları, tatlandırılmış süt içecekleri ve içmeye hazır kahve ile çay gibi yüksek şekerli diğer ürünler çoğu ülkede vergilendirmeden muaf tutulmaktadır. Alkol vergilerine ilişkin rapor ise 167 ülkenin likör, şarap ve bira üzerinden vergi aldığını ortaya koymaktadır. Bununla birlikte, bu vergilerin enflasyon ve gelir artışına göre düzenlenmemesi nedeniyle, alkollü içecekler 2022'den bu yana çoğu ülkede daha uygun fiyatlı hale gelmiş veya fiyatları değişmeden kalmıştır. Bu durum, vergilendirme mekanizmasının etkinliğini azaltmakta ve tüketimi kontrol altına almakta yetersiz kalmaktadır.

Şekerli içeceklerin sağlık riskleri

Günlük hayatta kolayca tüketilen şekerli içecekler, düzenli olarak içildiğinde ciddi sağlık sorunlarına yol açmaktadır. Şekerli içeceklerin artan tüketimi aşırı kilo ve obezite risklerinin artmasıyla doğrudan ilişkilidir. Ayrıca, tip 2 diyabet gelişme olasılığını önemli ölçüde artırmakta, kardiyovasküler hastalıklar için risk faktörü oluşturmakta ve diş çürükleri ile osteoporoz gibi ek sağlık sorunlarına neden olmaktadır. Bu ürünlerin zararlı etkileri sadece fiziksel sağlıkla sınırlı değildir; metabolik ve kemik sağlığına da uzun vadeli zarar vermektedir.