Uzun ömrün gizli formülü! Brezilya'da bulundu

São Paulo Üniversitesi'nden araştırmacılar, Brezilya'nın 110 yaşını geçen insanların orantısız sayıda bulunduğunu ve bu durumun ülkeyi uzun ömür çalışmaları için eşsiz bir araştırma ortamı haline getirdiğini belirtmektedir. Ülkenin 1500'lere kadar uzanan erken kolonileşme tarihi, dünyadaki en zengin genetik çeşitliliklerden bazılarını yaratmış ve bu genetik zenginliğin birçok insanın ileri yaşlara ulaşmasında önemli bir rol oynadığı düşünülmektedir. Araştırma ekibi, Güney Amerika'nın en büyük ülkesinin çeşitli bölgelerinden alınan 140'tan fazla yüzlü ve 20 süper yüzlüyü içeren devam eden bir çalışmadan elde edilen verileri analiz etmiştir.

Bu kohort, 30 Nisan 2025'te 116 yaşında ölümüne kadar dünyanın en yaşlı yaşayan insanı olan Brezilyalı rahibe Sister Inah'ı içermektedir. Ayrıca 112 yaşında ölen dünyanın eski en yaşlı erkeğini ve şu anda 113 yaşında olan halefini de kapsayan bu grup, uzun ömür araştırmaları için benzersiz bir veri kaynağı sunmaktadır. Çalışma lideri ve insan ile tıbbi genetik profesörü Dr. Mayana Zatz'a göre, bu grubu bilimsel olarak bu kadar önemli kılan şey sadece ne kadar uzun yaşadıkları değil, aynı zamanda ne kadar iyi yaşadıklarıdır.

Bağışıklık sistemi gençlerin seviyesinde çalışmaya devam ediyor

Araştırmacılar, incelenen süper yaşlıların bağışıklık sistemlerinin genel nüfusunkinden çok farklı davrandığını keşfetmiştir. Tek hücreli analiz, bu bireylerin bağışıklık hücrelerinin, çok daha genç insanlarda görülenlere benzer şekilde, son derece verimli protein geri dönüşümü ve hücresel temizlik sistemlerini koruduğunu ortaya çıkarmıştır. Bu olağandışı durum, vücudun potansiyel olarak zararlı mutasyonları ve hasarlı proteinleri bertaraf etmesine yardımcı olmakta, böylece kalp hastalığı, kanser ve demans gibi yaşa bağlı hastalıkların gelişmesini önlemektedir.

Ekip ayrıca, normalde bağışıklık tepkilerini koordine eden CD4+ yardımcı T hücrelerinin, enfekte olmuş veya anormal hücrelere doğrudan saldıran CD8+ öldürücü hücreler gibi davrandığını keşfetmiştir. Bu olağandışı patern genç nüfuslarda nadiren görülür ve Brezilya'daki süper yaşlıların bağışıklık sisteminin ne kadar benzersiz olduğunu göstermektedir. Araştırmacılar, bu adaptasyonun vücudun enfeksiyonlara ve hastalıklara karşı daha etkili bir şekilde savunma yapmasını sağladığını belirtmektedir.

İncelenen süper yüzlülerin çoğu, modern sağlık hizmetlerine çok az veya hiç erişimleri olmamasına rağmen, zihinsel olarak keskin kaldıkları ve günlük görevleri bağımsız olarak yerine getirebildikleri gözlemlenmiştir. Bu durum, sağlık hizmetlerine erişim kadar genetik ve biyolojik faktörlerin uzun ve sağlıklı yaşamda ne kadar önemli olduğunu göstermektedir.

Covid pandemisi sırasında gösterilen olağanüstü uyum yeteneği

Covid-19 pandemisi sırasında, araştırmacılar bu bağışıklık sistemlerinin hızla uyum sağladığını gözlemlemişlerdir. Süper yaşlılar, nötralize edici antikorlar üreterek ve erken viral savunmada yer alan bağışıklıkla ilgili proteinleri artırarak virüse karşı etkili bir tepki göstermişlerdir. Çalışmadaki üç süper yüzlü, aşılar mevcut olmadan önce 2020'de Covid-19 enfeksiyonlarından başarıyla kurtulmuştur, bu da onların bağışıklık sisteminin ne kadar güçlü ve esnek olduğunu kanıtlamaktadır.

Bu bulgular, yaşlı nüfusun enfeksiyonlara karşı daha savunmasız olduğu genel kanısına meydan okumaktadır. Brezilya'daki süper yaşlılar, yaşlarına rağmen, genç insanlarla karşılaştırılabilir düzeyde bir bağışıklık tepkisi gösterebilmektedir. Genomic Press dergisinde yayınlanan araştırmacılar, süper yüzlülerdeki bağışıklık yaşlanmasının kaçınılmaz bir düşüş olarak değil, işlevi koruyan bir biyolojik adaptasyon biçimi olarak görülmesi gerektiği sonucuna varmışlardır.