Sürücüleri bekleyen gizli tehlike! Direksiyonda konuşmak göz hareketlerini yavaşlatıyor

Uzun yolculuklarda sohbet etmek zamanı daha çabuk geçirmesine rağmen, direksiyonda yapılan konuşmaların trafik güvenliğine ciddi tehditler oluşturduğu bilim insanları tarafından kanıtlanmıştır. Telefon tutulmasa bile, sürüş sırasında gevezelik etmek sürücülerin dikkatini tehlikeli biçimde dağıtabilmektedir. Fujita Health University'den araştırmacılar, bu konuşmaların sadece dikkat dağınıklığına neden olmakla kalmayıp, aynı zamanda güvenli sürüş için hayati önem taşıyan göz hareketlerini geciktirdiğini keşfetmiştir. Kritik anlar, örneğin bir yayının veya beklenmedik bir nesnenin yolda aniden ortaya çıkması gibi durumlarda, bu değerli saniye kesirleri bir kazanın önüne geçilip geçilememesini belirleyebilir.

Gevezelik ve bilişsel yük arasındaki bağlantı

Sürüş sırasında konuşmanın zihinsel yüklenmeyi artırdığı ve durum farkındalığını bozabileceği daha önceden biliniyordu. Ayrıca gevezelik etmenin fren manevralarını geciktirebileceği de araştırmacılar tarafından gözlemlenmiştir. Ancak Shintaro Uehara'nın başını çektiği araştırma ekibi, sohbetlerin o kadar güçlü bir bilişsel yük oluşturduğunu kanıtlamıştır ki, önemli göz hareketi tepkilerini belirgin biçimde geciktirmektedir. Bu bulgular, PLOS One bilim dergisinde yayımlanmış ve trafik güvenliği alanında yeni bir perspektif sunmuştur. Bakış davranışı özellikle kritik bir rol oynamaktadır, çünkü sürüş için kullanılan bilgilerin yaklaşık yüzde 90'ı görsel yoldan algılanmaktadır. Göz hareketlerindeki her gecikme, tehlikelerin daha yavaş tanınmasına ve gecikmeli tepkilere yol açmakta, bu da kaza riskini önemli ölçüde artırmaktadır.

Araştırmanın yöntemi ve sonuçları

Araştırmacılar, 30 sağlıklı yetişkine üç farklı koşul altında hızlı göz hareketi görevleri uygulamışlardır: doğrudan konuşurken, dinlerken ve hiçbir dikkat dağıtıcı olmadan kontrol grubu olarak. Katılımcılara, sekiz yönden birinde sunulan bir hedefe mümkün olduğunca hızlı ve doğru biçimde bakmalarını talimatı verilmiştir. Tüm katılımcılarda konuşma, bakış davranışının üç önemli bileşeninde belirgin gecikmelere yol açmıştır. Bunlar arasında hedef göründükten sonra gözleri hareket ettirmek için gereken tepki süresi, hedefe ulaşmak için hareket süresi ve bakışı hedef üzerinde sabitlemek için uyum süresi yer almaktadır. Bu bulgular, gevezeliğin sürücülerin görsel işleme yeteneklerini ne kadar ciddi biçimde etkilediğini göstermektedir. Dikkat çekici bir şekilde, dinlerken ve tamamen akustik dikkat dağıtıcı olmadan hiçbir olumsuz etki gözlenmemiştir.