Spor ayakkabılar neden gıcırdar? Yeni tasarımlar yolda

Nature dergisinde yayımlanan bir araştırmaya göre, spor ayakkabıların yürürken çıkardığı gıcırtı sesinin nedeni bilimsel olarak açıklandı. Bilim insanları, ayakkabı tabanının zeminle temas ettiği noktada çok hızlı gerçekleşen mikro süreçlerin, bu karakteristik sesi oluşturduğunu tespit etti. Çalışmada, yüksek hızlı video kayıtları ve detaylı analizler kullanıldı. Elde edilen veriler, taban ile zemin arasındaki temas sınırında, yaklaşık 100 metre/saniye hızla yayılan özel ayrılma dalgalarının oluştuğunu gösterdi. Bu kısa süreli darbeler, titreşimler yaratarak duyulabilir gıcırtı sesinin ortaya çıkmasına yol açıyor. İlginç şekilde, bu sırada kauçuk tabanın büyük bir kısmı neredeyse hiç hareket etmiyor.

Bilim insanları: 'Taban deseni gıcırtının düzenini belirliyor'

Uzmanlar, spor ayakkabı tabanındaki dişli yapının sesin karakterini doğrudan etkilediğini belirtti. Eğer taban yüzeyi pürüzsüzse, ortaya çıkan ses kaotik bir hal alıyor ve yapışkan bantın ayrılması sırasında duyulan gürültüye benziyor. Ancak tabanda belirgin bir desen varsa, titreşimler daha düzenli şekilde yayılıyor ve gıcırtı sesi belirginleşiyor. Araştırmacılar, bu düzenli sesin ayakkabıya kendine özgü bir "müzik" kattığını ifade etti. Taban yapısındaki farklılıkların, gıcırtının şiddeti ve algılanan ses üzerinde önemli rol oynadığı vurgulandı.

Nature çalışması: 'Gıcırtı bilgisinin pratik faydaları olabilir'

Çalışmanın yazarları, spor ayakkabılardaki gıcırtı mekanizmasının anlaşılmasının sektöre önemli katkılar sağlayacağını belirtti. Elde edilen bulgular sayesinde, gelecekte gıcırtı yapmayan spor ayakkabılar geliştirmek mümkün olabilir. Ayrıca bu bilgiler, yalnızca ayakkabı üretimiyle sınırlı kalmayıp, otomobil fren sistemlerindeki gürültüyü azaltma veya eklem protezlerinin aşınmasını önleme gibi alanlarda da kullanılabilir. Bilim insanları, spor ayakkabı tabanındaki mikro süreçlerin anlaşılmasıyla, hem konforlu hem de sessiz ürünlerin tasarlanabileceğine dikkat çekti.