Canınız sürekli atıştırmalık mı istiyor? Ruh halinizin şifresi olabilir

Rahatlatıcı gıdalara duyulan istek, özellikle zorlayıcı bir günün ardından birçok kişinin başvurduğu bir alışkanlık olarak öne çıkıyor. Son dönemde, stresli veya üzgün hissedildiğinde dondurma, cips, makarna gibi gıdalara yönelme eğilimi dikkat çekici biçimde arttı. Discovery Enstitüsü Tıbbi Direktörü Dr. Michael DeShields ve The Lakes Behavioral Health'ten psikolog Dr. Dakari Quimby, duygusal yemenin arka planındaki biyolojik ve psikolojik süreçleri ayrıntılı biçimde değerlendirdi. Uzmanlar, rahatlatıcı gıda isteğinin yalnızca fiziksel açlıkla değil, beynin ödül ve stres sistemleriyle de yakından ilişkili olduğunu vurguluyor. Araştırmalar, bu tür gıdalara yönelmenin anlık rahatlama sağlasa da uzun vadede ruh hali üzerinde olumsuz etkiler yaratabileceğini gösteriyor. Özellikle sürekli stres altında olan bireylerde, duygusal yeme döngüsü metabolik bozukluklar ve psikolojik sorunlara yol açabiliyor.

Dr. DeShields: 'Rahatlatıcı gıdalar dopamin salgısını tetikliyor'

Dr. Michael DeShields, rahatlatıcı gıdalara duyulan isteğin kökeninde beynin ödül merkezinin rolüne dikkat çekiyor. Şeker ve yağ oranı yüksek gıdaların tüketimi, dopamin salgısını artırarak kişide geçici bir mutluluk hissi yaratıyor. Bu biyolojik süreç, insanların stresli veya üzgün olduklarında kendilerini daha iyi hissetmek için bu tür gıdalara yönelmesine neden oluyor. Dr. DeShields, çocukluk dönemine ait pozitif anıların ve nostaljinin de rahatlatıcı gıda tercihini etkilediğini belirtiyor. Örneğin, hastayken annesinin yaptığı tavuk çorbasını hatırlayan bir yetişkin, benzer bir duygusal durumda aynı yemeği arzulayabiliyor. Ancak uzman, bu tür gıdaların aşırı tüketiminin suçluluk ve hayal kırıklığı gibi olumsuz duyguları da beraberinde getirdiğini, zamanla metabolik hastalıkların ve gıdayla sağlıksız ilişkilerin ortaya çıkabileceğini ifade ediyor. Sadece kısa süreli rahatlama sağladığı için, bu alışkanlık uzun vadede kişinin yaşam kalitesini olumsuz etkileyebiliyor.

Dr. Quimby: 'Duygusal yeme açlıktan çok duygu düzenleme ile ilgili'

Psikolog Dr. Dakari Quimby, duygusal yemenin temelinde fiziksel açlıktan ziyade duygusal düzenleme ihtiyacının yattığını vurguluyor. Quimby'ye göre, stres ve yoğun duygular sırasında vücutta artan kortizol seviyesi, kişiyi hızlı bir çözüm olarak yüksek kalorili gıdalara yönlendiriyor. Bu gıdalar, kişiye kısa süreli bir rahatlama sunsa da, ruh hali genellikle çok kısa bir süre sonra eski seviyesine geri dönüyor. Sık sık tekrarlanan duygusal yeme davranışı, kişinin günlük aktivitelerden keyif alma kapasitesini azaltıyor ve zamanla daha fazla miktarda rahatlatıcı gıda tüketme ihtiyacı ortaya çıkıyor. Quimby, bu döngünün kırılması için bilinçli farkındalık tekniklerinin ve sağlıklı başa çıkma yöntemlerinin önemine işaret ediyor. Özellikle "istek sörfü" gibi bilimsel olarak etkili yöntemler, yeme isteğinin geçici doğasını kabullenmeyi ve bu istekle başa çıkmayı kolaylaştırıyor.

Uzmanlar: 'Rahatlatıcı gıdalarla sağlıklı ilişki kurmak mümkün'

Her iki uzman da, zaman zaman rahatlatıcı gıdalara yönelmenin tamamen normal olduğunu, asıl meselenin bu gıdaların tek başa çıkma yöntemi haline gelmemesi gerektiğini belirtiyor. Dr. DeShields, kişinin kendine gerçekten neye ihtiyacı olduğunu sormasının ve gıda dışındaki rahatlama yollarını keşfetmesinin önemini vurguluyor. Sosyal etkileşim, dinlenme, egzersiz ve kaliteli uyku gibi alternatif başa çıkma stratejileri, duygusal yeme döngüsünü kırmada etkili olabiliyor. Quimby ise, rahatlatıcı gıdaları tamamen hayatından çıkarmaya çalışmanın ters etki yaratabileceğini, bunun yerine planlı ve dikkatli şekilde bu gıdalardan keyif almanın suçluluk duygusunu azaltacağını savunuyor. Ayrıca, duygusal yemenin temelinde yatan ihtiyaçların farkına varmak ve bunları sağlıklı yollarla karşılamak, bireyin yaşam kalitesini artırıyor. Uzmanlar, duygusal yeme döngüsünden çıkmak isteyenlere, yeme davranışlarını gözlemlemelerini, ihtiyaçlarını analiz etmelerini ve gerekirse profesyonel destek almalarını öneriyor.