Ekran süresiyle ilgili ezber bozan sonuç! Daha fazla kullanan ergenlerde bazı bilişsel göstergeler daha yüksekti

Finlandiya'da gerçekleştirilen sekiz yıllık bir bilimsel çalışma, çocukluk döneminde daha fazla ekran süresi bildiren gençlerin, ergenlikte bazı bilişsel testlerde daha iyi sonuçlar elde ettiğini ortaya çıkardı. Araştırmada, 15 ile 17 yaşları arasındaki 260 ergenin ekran süresi alışkanlıkları ve düşünme becerileri incelendi. Katılımcıların ekran süresi miktarı, anketlerle ölçülürken; fiziksel aktivite ve hareketsiz zamanları ise göğüs sensörleriyle izlendi. Elde edilen veriler, ekran süresi yüksek olan gençlerin iki farklı çalışma belleği testini daha hızlı tamamladığını ve genel bilişsel işlev puanlarının daha yüksek olduğunu gösterdi. Ancak uzmanlar, bu sonuçların doğrudan ekran süresine bağlı olduğuna dair kesin bir kanıt olmadığının altını çizdi.

Bilim insanları: 'Ekran süresi kadar içerik de önemli'

Araştırmacılar, ekran süresi ile bilişsel gelişim arasındaki ilişkinin nedenlerini net biçimde ortaya koymanın mümkün olmadığını belirtti. Çünkü ekran süresi; televizyon izleme, bilgisayar başında çalışma, video oyunları oynama ve telefon kullanımı gibi çok farklı aktiviteleri aynı kategoride topluyor. Bilim insanları, hangi tür ekran aktivitelerinin olumlu etkiler sağladığını kesin olarak saptayamadı. Ayrıca, ekran başında geçirilen sürenin içeriğinin — örneğin öğrenme, problem çözme ya da yaratıcılık gerektiren faaliyetlerin — çocukların düşünme becerileri üzerinde belirleyici olabileceğini vurguluyor. Bu nedenle, sadece ekran süresine odaklanmak yerine, çocukların dijital ortamda neyle meşgul olduklarına dikkat etmek gerektiği ifade edildi.

Fiziksel aktivite ve ekran dışı zamanın etkisi netleşmedi

Çalışmada, fiziksel aktivitenin ve ekran dışı oturma aktivitelerinin bilişsel gelişim üzerindeki etkileri de incelendi. Göğüs sensörlerinden elde edilen veriler, hareket miktarı ile bilişsel başarı arasında genel olarak tutarlı bir ilişki göstermedi. Ekransız oturma aktiviteleri — okuma, yazma, resim, müzik, el işleri ve masa oyunları — ise bazı bilişsel testlerde hızlı performansla ilişkilendirildi; ancak diğer testlerde doğruluk oranı düştü. Araştırmacılar, bu bulguların erkekler ve kızlar arasında farklılık gösterdiğini ve sonuçların sensör kullanımına göre değişebildiğini belirtti. Ayrıca, katılımcılar ayrıntılı bilişsel testleri sadece sekiz yılın sonunda tamamladığı için, zaman içinde yetenek değişimleri izlenemedi.