Bilim insanları erken dönemde şeker tüketimi ile Alzheimer riski arasında bağlantı buldu

Birleşik Krallık'ta gerçekleştirilen ve npj Aging dergisinde yayımlanan yeni bir araştırma, erken yaşlarda düşük şeker tüketiminin, ilerleyen yıllarda Alzheimer hastalığı riskini ciddi oranda azalttığını gösterdi. Çinli bilim insanlarının yürüttüğü çalışmada, özellikle doğum öncesi ve sonrası ilk 1.000 gün boyunca şeker kısıtlaması uygulanan çocukların, yetişkinlikte Alzheimer ve demans gibi nörolojik hastalıklara yakalanma olasılığının önemli ölçüde düştüğü belirlendi. Araştırma, 1951-1956 yılları arasında Birleşik Krallık'ta doğan 60 binden fazla kişinin sağlık verilerini inceleyerek, şeker tüketimiyle beyin sağlığı arasındaki güçlü bağlantıyı ortaya koydu.

Bing Zhang: 'İlk 1.000 gün kritik rol oynuyor'

Çalışmanın kıdemli yazarı ve Guangzhou Tıp Üniversitesi'nden geriatrik tıp araştırmacısı Bing Zhang, ilk 1.000 günün beyin gelişimi için son derece hassas bir dönem olduğunu ve beslenme alışkanlıklarının bu süreçte kalıcı etkiler bıraktığını vurguladı. Zhang, özellikle şeker tüketiminin sınırlandığı çocuklarda, demans riskinin yüzde 27, Alzheimer hastalığı riskinin ise yüzde 46 daha düşük olduğunu belirtti. Ayrıca, depresyon ve anksiyete gibi psikiyatrik rahatsızlıkların da daha az görüldüğüne dikkat çekti. Zhang, "Bu dönemde uygulanan şeker kısıtlamasının, beynin metabolik programlamasını olumlu yönde etkileyerek, yaşa bağlı nörolojik hastalıklara karşı koruyucu bir zemin hazırladığını düşünüyoruz" dedi.

Birleşik Krallık'ta savaş sonrası şeker kısıtlaması doğal deney yarattı

İkinci Dünya Savaşı'nın ardından Birleşik Krallık'ta uygulanan şeker kısıtlaması, araştırmacılar için benzersiz bir doğal deney ortamı sundu. 1953 yılında kısıtlamaların sona ermesiyle birlikte, ülkede şeker tüketimi hızla arttı. Bu dönemde doğan çocuklar, şeker kısıtlaması altında büyüyenlerle karşılaştırıldığında, ileriki yaşlarda Alzheimer ve demans riskinin daha yüksek olduğu görüldü. Araştırmacılar, ilk 1.000 gün boyunca düşük şeker tüketen çocukların, sadece Alzheimer değil, aynı zamanda depresyon ve anksiyete riskinin de belirgin şekilde azaldığını saptadı. Ancak, Parkinson hastalığı ile şeker tüketimi arasında benzer bir ilişki bulunmadı.

Şeker kısıtlaması beyin hacmini ve işlevini koruyor

Araştırmada, şeker kısıtlamasına maruz kalan katılımcıların beyin MRI taramaları da incelendi. Sonuçlara göre, doğumdan sonra şeker kısıtlaması uygulanan bireylerin beyinleri, kronolojik yaşlarına kıyasla ortalama 0,39 yıl daha genç göründü. Ayrıca, bellek ve bilişsel işlevlerle ilişkili hipokampus ve talamus gibi bölgelerde daha büyük hacimler tespit edildi. Araştırmacılar, bu bulguların, erken dönemde düşük şeker tüketiminin beyin yaşlanmasını yavaşlattığına ve bilişsel kapasiteyi koruduğuna işaret ettiğini belirtti. Zhang, "Erken yaşlarda daha büyük hipokampal ve talamik hacimler, yaşa bağlı değişikliklere karşı beynin dayanıklılığını artırabilir" ifadelerini kullandı.

Şeker tüketimi, metabolik sağlık ve iltihaplanma ilişkisi

Uzmanlar, erken yüksek şeker alımının insülin direncine ve kronik düşük dereceli iltihaplanmaya yatkınlık oluşturduğunu, bunun da demans için bilinen risk faktörlerinden biri olduğunu vurguluyor. Ancak, çalışmada bu mekanizmalar doğrudan test edilmedi. Araştırmacılar, beyin görüntülerinin yalnızca belirli bir zaman diliminde alındığını ve şeker kısıtlamasının yapısal değişikliklere kesin olarak yol açıp açmadığının kanıtlanamadığını belirtti. Yine de, elde edilen bulguların geleneksel gözlemsel beslenme araştırmalarına göre daha güçlü kanıtlar sunduğu dile getirildi. Zhang, "Şeker kısıtlamasının kendisinin önemli bir etken olduğuna oldukça güveniyoruz" diyerek, erken yaşlarda düşük şeker tüketiminin uzun vadeli beyin sağlığına katkı sağlayabileceğini ifade etti.