Amazon Ormanları'nda rekor kuraklık sonrası gizemli moleküller tespit edildi

Amazon Ormanları, 2023 ve 2024 yıllarında yaşanan olağanüstü kuraklık sırasında daha önce görülmemiş kimyasal maddelerin atmosferde yoğunlaşmasıyla bilim dünyasının gündemine oturdu. Brezilya'daki Amazon Tall Tower Observatory gözlem kulelerinde çalışan Max Planck Enstitüsü'nden araştırmacılar, kuraklık döneminde Amazon ağaçlarının havaya yeni tipte moleküller yaydığını tespit etti. Özellikle seskiterpen adı verilen bu büyük moleküller, rekor seviyede salındı ve yağışlar geri döndükten sonra bile havada kalmaya devam etti. Uzmanlar, bu değişimin orman ekosistemi ve bölgesel iklim açısından önemli sonuçlar doğurabileceğini vurguladı.

Max Planck ekibi: Amazon'da stresin kimyasal izleri gözlemlendi

Max Planck Enstitüsü'nden Joseph Byron'un liderliğindeki ekip, Amazon Tall Tower Observatory'de yerden 23 metre yükseklikte düzenli olarak hava örnekleri topladı. Araştırmacılar, El Niño etkisiyle birlikte seskiterpen yoğunluğunun iki kattan fazla arttığını belirledi. Kuraklığın sona ermesinin ardından, Amazon atmosferinde daha önce hiç tespit edilmemiş olan beta-eudesmol gibi ağır seskiterpen alkol molekülleri de kaydedildi. Bu moleküllerin salınımı, kuraklık sonrası dönemde zirveye ulaştı ve birkaç hafta boyunca devam etti. Bilim insanları, bu maddelerin ağaçların stres altındayken dokularını korumak için ürettiği antioksidan ve anti-inflamatuar özellikler taşıdığını ifade etti.

Amazon Ormanları'nda kimyasal salınım iklim değişikliğiyle artıyor

Amazon Ormanları'nda gözlemlenen bu kimyasal salınım, yalnızca mevcut kuraklıkla sınırlı kalmayabilir. Uzmanlar, küresel sıcaklıkların yükselmesiyle birlikte bu tür moleküllerin salınımının kalıcı bir hale gelebileceği uyarısında bulundu. Seskiterpenler, orman ekosisteminin stres seviyesini gösteren canlı birer işaret olarak öne çıkıyor. Artan kuraklık ve ısı, Amazon'daki ağaçların kimyasal tepkilerini güçlendiriyor ve bu durum, atmosferdeki bileşimin değişmesine yol açıyor. Bilim insanları, gerçek zamanlı izleme teknikleriyle bu moleküllerin orman sağlığı ve iklim üzerindeki etkilerini yakından takip ediyor. Sonuç olarak, Amazon Ormanları'ndaki seskiterpen salınımı, hem bölgesel hem de küresel çevre için kritik bir gösterge olarak değerlendiriliyor.