Tükürük testiyle obezite riski tespit edilebilir mi? Bilim insanları açıkladı

New York Üniversitesi Abu Dabi'den bilim insanları tarafından gerçekleştirilen kapsamlı bir araştırma, ağız bakterilerinin obezite riskinin erken tespitinde önemli bir rol oynayabileceğini gösterdi. Araştırmanın sonuçları, obezitesi olan bireylerin ağız mikrobiyomunda, sağlıklı kilodaki kişilere kıyasla belirgin farklılıklar bulunduğunu ortaya koydu. Bu bulgular, tükürük testi gibi basit yöntemlerle obezite riskinin önceden belirlenebileceğine işaret ediyor. Böylece, doktorların ve sağlık uzmanlarının obeziteyle mücadelede yeni stratejiler geliştirmesi mümkün olabilir.

Ağız mikrobiyomunda obeziteye işaret eden değişiklikler

İnsan vücudu, trilyonlarca mikroorganizmaya ev sahipliği yaparken, ağız mikrobiyomu da bu ekosistemin önemli bir parçası olarak öne çıkıyor. Araştırmada, ağızda bulunan 700'den fazla bakteri türünün dağılımı ve işlevi detaylı biçimde incelendi. New York Üniversitesi Abu Dabi'den Dr. Aashish Jha'nın liderliğinde yürütülen ekip, ağız bakterilerinin yalnızca ağız sağlığını değil, vücudun genel metabolik durumunu da etkileyebileceğini ortaya koydu. 628 Emirati yetişkinin tükürük örnekleri analiz edildi ve bu kişiler arasında 97'sinin obez olduğu tespit edildi. Sağlıklı kiloya sahip 95 yetişkinin örnekleriyle yapılan karşılaştırmada, yaş, cinsiyet, yaşam tarzı ve diş fırçalama alışkanlıkları gibi faktörlerin benzer olması sağlandı. Böylece, ağız bakterilerindeki değişikliklerin esas olarak kiloyla ilişkili olup olmadığı net biçimde değerlendirildi.

Çalışmada, obezitesi olan bireylerin ağız mikrobiyomunda iltihaplanmaya yol açan bakteri türlerinin daha yüksek oranlarda bulunduğu belirlendi. Özellikle Streptococcus parasanguinis ve Actinomyces oris gibi bakterilerin seviyelerinde artış gözlemlendi. Ayrıca, laktat üreten Oribacterium sinus bakterisinin de obez bireylerde daha fazla bulunduğu tespit edildi. Laktat üretimi, vücudun yiyecekleri enerjiye dönüştürme sürecinde önemli bir rol oynarken, kötü metabolizma ile de ilişkilendiriliyor. Araştırma ekibi, obez bireylerin ağız bakterilerinin karbonhidratları daha aktif bir şekilde parçaladığını ve bunun sonucunda ağız ortamının daha asidik hale geldiğini belirtti. Bu durum, ağız bakterileri ile obezite arasındaki ilişkinin yalnızca bir tesadüf olmadığını düşündürüyor.

Kimyasal göstergeler ve metabolik sağlık ilişkisi

Araştırmanın öne çıkan bulgularından biri de, obezitesi olan kişilerin tükürüğünde belirli kimyasalların daha yüksek seviyelerde bulunması oldu. Laktat, histidin yan ürünleri, kolin, uridin ve urasil gibi maddelerin yüksekliği, metabolik bozuklukların ve obezitenin biyokimyasal göstergeleri arasında yer alıyor. Bu kimyasalların artışı, yüksek trigliserit düzeyleri, karaciğer enzimlerinde yükselme ve kan glukozunda artış gibi sağlık riskleriyle doğrudan bağlantılı. Ayrıca, obez bireylerin ağız bakterilerinin histidin adlı amino asidi daha sık parçaladığı ve buna karşılık daha az B vitamini ile heme ürettiği tespit edildi. Heme, kanın oksijen taşıma kapasitesinde kritik bir rol oynarken, bu dengenin bozulması genel sağlık üzerinde olumsuz etkiler yaratabiliyor.

Çalışmada, bakterilerin besinleri işleme biçiminde 94 farklılık tespit edildi. Obezitesi olan bireylerde ağız bakterilerinin karbonhidratları daha etkin şekilde parçalaması, ağız ortamında asidik bir yapının oluşmasına yol açtı. Bu asidik ortam, iltihaplanma belirtilerinin artmasına ve metabolik sağlığın bozulmasına zemin hazırlıyor. Araştırmacılar, ağız mikrobiyomundaki bu değişikliklerin vücudun genel metabolik sağlığını yansıttığını ve ağız bakterilerinin kilo alımında doğrudan etkili olabileceğini değerlendiriyor.

Ağız bakterileri ve obezite arasındaki bağlantının önemi

Bilim insanları, ağız bakterileri ile obezite arasındaki ilişkinin güçlü olduğunu vurgulasa da, bu ilişkinin neden-sonuç bağlantısı henüz kesin olarak kanıtlanmış değil. Araştırmacılar, ağız bakterilerinin obeziteye mi yol açtığı yoksa obezitenin ağız mikrobiyomunu mu değiştirdiği sorusunun yanıtlanması için daha fazla çalışma yapılması gerektiğini belirtti. Gelecekteki araştırmaların, hem ağız hem de bağırsak mikrobiyomunu birlikte incelemesi ve bakterilerin ya da kimyasalların ağızdan kan dolaşımına veya sindirim sistemine geçip geçmediğini ortaya koyması bekleniyor. Ağızda bulunan çok sayıdaki kan damarı, bakteriler tarafından üretilen kimyasalların hızla vücuda yayılmasına imkan tanıyor. Bu nedenle, ağız mikrobiyomunun metabolizma üzerindeki etkileri daha ayrıntılı olarak araştırılacak.