Sosyal medyaya bir hafta ara veren genç yetişkinlerin depresyon ve kaygı belirtileri azaldı

Boston'daki Harvard Tıp Okulu ile Beth Israel Deaconess Tıp Merkezi'nin ortaklaşa gerçekleştirdiği geniş çaplı araştırmada, sosyal medya kullanımını bir hafta azaltan genç yetişkinlerde depresyon, kaygı ve uyku sorunlarında dikkat çekici bir azalma kaydedildi. Mart 2024'te başlayan ve bir yıl süren çalışmada, 18 ila 24 yaşları arasında 417 Amerikalı genç yetişkin yer aldı. Katılımcıların bir kısmı Facebook, Instagram, Snapchat, TikTok ve X gibi platformlardan bir hafta süreyle uzak durmayı kabul etti. Araştırma sonucunda, sosyal medya detoksu uygulayanlarda ruh sağlığı göstergelerinde ciddi iyileşmeler gözlemlenirken, toplam ekran süresinde ise beklenen düşüş yaşanmadı.

Dr. John Torous: 'Instagram ve Snapchat'e direnmek en zoruydu'

Araştırmanın başındaki isim Dr. John Torous, dijital psikiyatri alanında uzun yıllardır çalışmalar yürütüyor. Torous ve ekibi, geleneksel öz bildirim yöntemlerinin aksine, katılımcıların telefonlarına yüklenen uygulamalarla ekran süresi, hareket ve evde geçirilen süre gibi verileri doğrudan topladı. Ayrıca, kısa günlük anketlerle ruh hali anlık olarak kaydedildi. Katılımcılara sosyal medya platformlarını tamamen bırakmaları değil, mümkün olduğunca azaltmaları önerildi. Bir haftalık detoks süresince sosyal medya kullanımı, günde ortalama 2 saatten 30 dakikaya kadar düştü. Özellikle Facebook ve X gibi platformlardan uzaklaşmak kolay olurken, Instagram ve Snapchat'ten uzak durmak gençler için daha zorlayıcı oldu. Buna rağmen, toplam ekran süresi sabit kaldı ve hatta hafif bir artış gösterdi. Katılımcıların sosyal medya yerine farklı uygulamalara yöneldiği gözlemlendi.

Depresyon ve kaygıda yüzde 25'e varan azalma

Sosyal medya detoksu uygulayan gençlerde, depresyon belirtilerinde yüzde 24,8, kaygı seviyesinde yüzde 16,1 ve uykusuzlukta yüzde 14,5 oranında azalma yaşandı. Özellikle çalışmaya başlarken ruhsal olarak zorluk yaşayan katılımcılar, bu iyileşmeden en çok fayda gören grup oldu. Araştırma, ekran süresinin değil, maruz kalınan içerik türünün ruh sağlığındaki olumsuz etkilerde daha belirleyici olduğunu gösterdi. Katılımcılar sosyal medya akışlarından uzak kaldıklarında, diğer uygulamalarda vakit geçirmelerine rağmen ruh sağlıklarında belirgin bir düzelme hissettiler. Araştırmacılar, özellikle olumsuz içeriklerin ruh halini olumsuz etkilediğini ve bu döngünün kendini beslediğini vurguladı. Daha önce yapılan benzer araştırmalar da, mobil internetin tamamen engellendiği durumlarda gençlerin ruh sağlığında ve dikkat seviyelerinde olumlu değişiklikler yaşandığını ortaya koymuştu.

Yalnızlıkta değişiklik olmadı, ekran süresi tartışması sürüyor

Çalışmanın dikkat çeken bir başka sonucu ise yalnızlık düzeylerinde herhangi bir değişiklik yaşanmaması oldu. UCLA yalnızlık ölçeğiyle yapılan değerlendirmelerde, sosyal medya detoksu süresince katılımcıların yalnızlık hissinde anlamlı bir farklılık tespit edilmedi. Araştırmacılar, sosyal medya platformlarının bazı gençler için yalnızlıkla başa çıkmada önemli bir rol oynadığını belirtti. Grup sohbetleri, yorumlar ve beğenilerden uzak kalmak, bazı katılımcıların sosyal bağlantılarını da kısıtladı. Bu nedenle, sosyal medya detoksunun herkes için aynı derecede faydalı olmayabileceği, kişiye özel yaklaşımların daha etkili olabileceği vurgulandı. Ortalama değerlerin bazı katılımcıların çok daha iyi hissettiğini, bazılarının ise hiçbir değişiklik yaşamadığını gizlediği ifade edildi.