Kulak çınlamasının nedeni sandığımızdan farklı çıkabilir

Oxford Üniversitesi'nde gerçekleştirilen yeni bir araştırma, tinnitus adı verilen kulak çınlaması ile uyku arasındaki yakın ilişkiyi gözler önüne serdi. Bilim insanları, tinnitus'un yalnızca bir işitme rahatsızlığı olmadığını, aynı zamanda beynin hayati fonksiyonlarından biri olan uyku ile doğrudan bağlantılı olduğunu ortaya koydu. Araştırmalara göre, tinnitus'un neden olduğu sürekli veya aralıklı sesler, bireylerin yaşam kalitesini ciddi şekilde etkilerken, uyku düzeninde de önemli bozulmalara yol açıyor. Oxford Üniversitesi Uyku ve Sirkadiyen Sinir Bilimleri Enstitüsü'nden sinirbilimci Linus Milinski ve ekibi, bu iki durumun beyinde birbirine paralel şekilde işlediğini belirtti. Dünya genelinde yaklaşık yüzde 15'lik bir kesimi etkileyen tinnitus'un, uykuyla olan bu şaşırtıcı ilişkisi bilim dünyasında yeni tedavi umutlarını gündeme taşıdı.

Oxford Üniversitesi: Tinnitus ve uyku döngüsünde kritik bağlantı

Sinirbilimci Linus Milinski liderliğinde yürütülen çalışmalarda, tinnitus yaşayan bireylerin çoğunluğunda ciddi uyku bozuklukları gözlendi. Araştırmacılar, tinnitus'un yalnızca işitme kaybı ile sınırlı kalmadığını, aynı zamanda ruh sağlığını ve sosyal yaşamı da olumsuz etkilediğini vurguladı. Milinski, tinnitus ile uyku arasındaki benzerliklerin, her iki durumun da spontane beyin aktivitesine dayanmasından kaynaklandığını açıkladı. Araştırma kapsamında, insanlarla benzer işitme sistemine sahip olan ferretler üzerinde deneyler gerçekleştirildi. 2024 yılında yayımlanan bulgular, yüksek düzeyde tinnitus geliştiren ferretlerin aynı zamanda belirgin uyku problemleri yaşadığını gösterdi. Özellikle, gürültüye maruz kalmanın ardından tinnitus ve uyku bozukluklarının eş zamanlı olarak ortaya çıkması, aradaki ilişkinin güçlendiğini ortaya koydu. Araştırmacılar, bu bulguların tinnitus'un nedenlerini anlamada ve tedavi yolları geliştirmede önemli bir adım olduğunu düşünüyor.

Derin uyku tinnitus'un etkilerini azaltabilir

Oxford Üniversitesi'nin araştırmasında öne çıkan bir diğer bulgu ise, derin uyku sırasında beyin aktivitesinde yaşanan değişimlerin tinnitus'un etkilerini geçici olarak hafifletebileceği yönünde oldu. Deneylerde, tinnitus geliştiren ferretlerin beyinlerinde sese karşı aşırı duyarlılık tespit edildi. Ancak bu hayvanlar non-REM uykuya geçtiklerinde, aşırı beyin aktivitesinin önemli ölçüde azaldığı gözlendi. Bu durum, derin uykunun tinnitus'a yol açan anormal beyin aktivitesini baskılayabileceğini gösteriyor. Milinski, "Bulgularımız, derin uykunun tinnitus'u hafifletmede doğal bir mekanizma sunabileceğini ortaya koyuyor," şeklinde konuştu. İnsan dışı hayvanlar üzerindeki kısıtlamalara rağmen, benzer beyin aktivite kalıplarının insanlarda da görülebileceği düşünülüyor. 2022'de yapılan bir başka çalışmada ise, tinnitus'lu bireylerin uykuya geçiş sırasında beyinlerindeki aşırı aktiviteyi bastırmada daha az başarılı oldukları belirlendi. Buna karşın, derin uyku sırasında tinnitus ile ilişkili anormal aktivitenin baskılandığı kaydedildi. Tinnitus'un 24 saatlik döngüsünü kırmak için uykunun kritik bir hedef olabileceği vurgulandı.

Milinski: Tinnitus ve uyku arasındaki kısır döngü kırılabilir

Oxford Üniversitesi'nden Linus Milinski, tinnitus'un uyku kalitesini bozduğunu, kötü uyku düzeninin ise tinnitus'un etkilerini artırabileceğini ifade etti. Bu durumun bir kısır döngüye yol açabileceğine dikkat çeken Milinski, "İyi uyumayan bireyler, strese karşı daha hassas hale geliyor ve bu da tinnitus'un şiddetlenmesine neden olabiliyor," dedi. Stresin, tinnitus'un başlamasında ve ilerlemesinde önemli bir faktör olduğuna işaret eden araştırmacı, uyku düzeninin iyileştirilmesinin hem tinnitus'un hem de ruh sağlığının korunmasında kritik rol oynayabileceğini belirtti. Ayrıca, tinnitus'un özellikle yaşlı yetişkinlerde izolasyon duygusunu artırdığı ve ruh sağlığı sorunlarına yol açtığına dikkat çekildi. Milinski, araştırmanın tinnitus farkındalığını artırmasının yanı sıra, yeni tedavi yöntemlerinin geliştirilmesine de katkı sağlayacağını umduğunu ifade etti.