Kronik kaşıntı hastalarına yeni umut! Kaşıntıda fren görevi görüyor

Belçika'nın önde gelen araştırma kurumlarından Louvain Üniversitesi'nde gerçekleştirilen kapsamlı bir çalışma, insan vücudunda kaşıntıyı ne zaman durdurmamız gerektiğini belirleyen sinirsel bir fren mekanizmasını ortaya çıkardı. Araştırma ekibi, TRPV4 adlı iyon kanalının kaşıntı sırasında devreye girerek beyne 'artık kaşımayı bırak' sinyalini gönderen bir geri bildirim sistemi oluşturduğunu tespit etti. Bu bulgular, San Francisco'da düzenlenecek 70. Biyofizik Derneği Yıllık Toplantısı'nda paylaşılacak ve kronik kaşıntı tedavilerinde yeni bir dönemin kapılarını aralayacak nitelikte.

Prof. Gualdani: 'TRPV4, kaşıntıda fren görevi görüyor'

Çalışmanın başında yer alan Prof. Roberta Gualdani ve ekibi, TRPV4'ün vücuttaki rolünü uzun süredir inceliyor. Başlangıçta bu kanalın ağrı ile ilişkili olduğu düşünülse de, araştırma sürecinde TRPV4'ün kaşıntı davranışını doğrudan düzenleyen anahtar bir unsur olduğu ortaya çıktı. TRPV4 iyon kanalı, duyusal nöronların zarlarında yer alıyor ve fiziksel ya da kimyasal uyarıcılara yanıt vererek iyonların hücre içine girişini sağlıyor. Özellikle sıcaklık, basınç ve doku stresi gibi uyarıların algılanmasında görev alıyor. Araştırma ekibi, TRPV4'ün mekanosensör nöronlarda negatif bir geri bildirim sinyali oluşturduğunu ve bu sayede beyne kaşımanın yeterli olduğu bilgisini ilettiğini vurguladı. Prof. Gualdani, "TRPV4 olmadan, fareler kaşıntı hissini tatmin edici bir şekilde dindiremiyor ve kaşımaya uzun süre devam ediyor" dedi. Bu bulgu, TRPV4'ün sinir sisteminde adeta bir 'kaşımayı durdur' anahtarı olarak işlev gördüğünü gösteriyor.

TRPV4 eksikliği kaşıntı davranışını nasıl değiştiriyor?

Louvain Üniversitesi'nde geliştirilen genetik fare modelleri sayesinde, TRPV4 yalnızca duyusal nöronlarda seçici olarak devre dışı bırakıldı. Bu sayede, kanalın tam olarak hangi dokularda ve nasıl etkili olduğu net biçimde gözlemlendi. Kalsiyum görüntüleme teknikleri ve davranış testleriyle desteklenen deneylerde, TRPV4'ten yoksun farelerin kaşıntı davranışında çarpıcı değişiklikler yaşadığı raporlandı. Bu fareler, normalden daha az sıklıkla kaşınıyor ancak her kaşınma seansı çok daha uzun sürüyor. Araştırmacılar, bu durumun TRPV4'ün kaşıntı hissini sınırlayan bir geri bildirim devresi oluşturduğunu kanıtladığını belirtti. Ciltteki TRPV4 kaşıntıyı başlatırken, nöronlardaki aynı kanal bu hissi sınırlandırıyor. Bu çift yönlü etki, yeni nesil ilaçların geliştirilmesinde hedeflenmesi gereken mekanizmanın sadece ciltteki TRPV4 değil, aynı zamanda sinirsel devreler olduğunu ortaya koyuyor. Prof. Gualdani, "TRPV4'ü tamamen bloke etmek çözüm olmayabilir, çünkü nöronlardaki fren mekanizmasını da devre dışı bırakabiliriz" diyerek, tedavilerin çok daha hassas ve hedefli olması gerektiğini vurguladı.