Başkalarına yardım etmek beynin yaşlanmasını yavaşlatıyor

Vücudumuz farklı hızlarda yaşlanır ve bu süreç çoğu zaman yaşadığımız yıllarla doğru orantılı olmasa da, yeni bilimsel bulgular beynin yaşlanma hızını etkileyen başka bir faktörü gün yüzüne çıkarmıştır: başkalarına ne ölçüde yardım ettiğimiz. Düzenli gönüllü çalışması yapan kişilerin bilişsel yaşlanma oranında önemli bir yavaşlama gözlenirken, bu bulguların arkasında sosyal etkileşim ve zihinsel uyarımın rolü bulunduğu düşünülmektedir.

Araştırmanın kapsamı ve bulguları

ABD'deki University of Texas at Austin ve University of Massachusetts Boston'dan araştırmacılar tarafından yürütülen çalışma, 50 yaş üstü 31 bin 303 kişinin yaklaşık yirmi yıllık telefon anketi verilerine dayanmaktadır. Bu kapsamlı araştırmada, katılımcıların bilişsel beyin testlerindeki puanları, yardım etme davranışlarıyla karşılaştırılmış ve analiz edilmiştir. Araştırma, hem resmi gönüllülük faaliyetleri hem de gayri resmi yardım davranışlarını incelemiş, zaman içindeki değişiklikleri sistematik biçimde takip etmiştir.

Bulgular, gönüllülük ve yardımseverlik davranışının bilişsel faydalarının sadece kısa vadeli iyileştirmeler olmadığını, aksine tutarlı katılımla zaman içinde kümülatif bir şekilde biriktiğini göstermiştir. UT Austin'de sosyal bilimci olan Sae Hwang Han, özellikle gayri resmi yardımın da resmi gönüllülükle karşılaştırılabilir düzeyde bilişsel koruma sağladığını belirtmiş ve bu bulguyu hoş bir sürpriz olarak nitelendirmiştir.

Optimal yardım süresi ve kümülatif etkiler

Araştırmanın en ilginç sonuçlarından biri, haftada yaklaşık iki ila dört saat başkalarına yardım etmek için harcanan zamanın, bilişsel faydaları optimize etmek için en uygun nokta olduğunu göstermesidir. Bu zaman aralığının altında veya üstünde yapılan yardım faaliyetleri, benzer düzeyde koruma sağlamamaktadır. Bu noktanın ötesinde, yardımcı olmanın zihinsel ve fiziksel çabalarının etkisini göstermeye başlaması mümkün olabilir ve bu da aşırı yüklenmeye neden olabilir.

Bilişsel düşüşteki yavaşlama kümülatif bir yapı göstermekte, yardımsever bir insan olmak yıl be yıl karşılığını vermeye devam etmektedir. Araştırmacılar, yardım etme davranışları durduğunda, bunun daha düşük bilişsel puanlar ve daha hızlı bilişsel düşüşle ilişkili olduğunu tespit etmiştir. Bu bulgular, yaşlı yetişkinlerin başkalarına ve toplumlarına geri verme fırsatlarına sahip olmalarının ne kadar önemli olduğunu vurgular.

Yardımseverlik ve sosyal bağlantıların beyin sağlığındaki rolü

Demans vakalarının giderek artmasıyla birlikte, bilim insanları değiştirilebilir risk faktörlerini arayan çalışmalar yürütmektedir. Diyetimizi veya egzersiz rutinimizi değiştirmek gibi, hakkında bir şeyler yapabileceğimiz faktörler, hastalık önleme stratejilerinin merkezinde yer almaktadır. Başkalarına el uzatmak ve yardım etmek, yaşamın ilerleyen dönemlerinde sosyal bağlantıları sürdürmeye yardımcı olabilir ve bu da beyin sağlığını korumada kritik bir rol oynamaktadır.