Aynı yemeği sabah ve akşam yiyince ne değişiyor?

Mass General Brigham'ın Metabolism dergisinde yayımlanan son araştırması, akşam saatlerinde tüketilen yemeklerin, sabah saatlerinde aynı miktarda ve içerikte tüketilen öğünlerle karşılaştırıldığında, vücut tarafından yüzde 44 daha az kaloriyle yakıldığını ortaya koydu. ABD'de gerçekleştirilen ve sıkı kontrollere tabi tutulan bu çalışma, vücudun biyolojik saatinin, yani sirkadiyen ritminin, enerji harcamasında belirleyici olduğunu gösterdi. Araştırmada, uyku düzeni, fiziksel aktivite ve ortam ışığı gibi faktörler tamamen kontrol altına alındı. Böylece, günün hangi saatinde yemek yenildiğinin, kalori yakımı üzerindeki etkisi net biçimde ölçüldü. Bulgular, akşam 7'de tüketilen bir sandviçin, sabah 7'de yenilen aynı sandviçten çok daha az enerji harcattığını ve bunun yalnızca vücut saatinden kaynaklandığını kanıtladı.

Mass General Brigham ekibi: Akşam yemeği metabolizmayı yavaşlatıyor

Çalışmanın başında yer alan Han-Chow Koh ve Frank Scheer liderliğindeki bilim insanları, diyet kaynaklı termogenez (DIT) olarak bilinen ve yemek sonrası harcanan ekstra enerjiyi ölçtü. DIT, çoğu zaman günlük kalori harcamasının yaklaşık yüzde 10'unu oluşturuyor. Ancak araştırmacılar, 16 yetişkin üzerinde gerçekleştirdikleri deneyde, sabah saatlerinde vücudun bu oranı en üst seviyeye çıkardığını, akşam saatlerinde ise ciddi şekilde azalttığını tespit etti. Katılımcılar, 36 saat boyunca karanlık ve hareketsiz bir ortamda, her altı saatte bir aynı küçük öğünü tüketti. Her öğün sonrası oksijen tüketimi ve karbondioksit salınımı ölçülerek, dakikalar içinde kalori yakımı hesaplandı. Sonuçlar, sabah 8 civarında DIT'in zirveye ulaştığını, akşam 8'de ise en düşük seviyeye indiğini gösterdi. Bu dalgalanma yüzde 44 gibi çarpıcı bir orana ulaştı. Araştırmacılar, bu farkın uyku, aktivite veya ışık gibi dış etkenlerden değil, tamamen biyolojik saatten kaynaklandığını vurguladı.

Sabah-akşam farkı: Kalori yakımı ve sağlık üzerindeki etkiler

Mass General Brigham'ın araştırmasında, sabah ve akşam saatlerinde kalori yakımı arasındaki farkın, bir öğünde yaklaşık 7 ila 10 kaloriye denk geldiği belirtildi. Her ne kadar bu miktar bir elmanın üçte biri kadar olsa da, uzun vadede kilo kontrolü ve metabolik sağlık üzerinde önemli sonuçlar doğurabilir. Özellikle günün kalori alımının yarısından fazlasının akşam 5'ten sonra gerçekleşmesi, kan şekeri seviyelerinde yükselmeye yol açabiliyor. Ayrıca, geç saatlerde yemek yeme alışkanlığı, vücut ağırlığında artışa ve kilo vermede zorluklara neden olabiliyor. Columbia Üniversitesi ve Universitat Oberta de Catalunya'dan gelen ek bulgular ise, geceleyin insülin salgısının azalmasının, akşam yemeklerinin sindirimini daha da zorlaştırdığını gösterdi. Amerikan Kalp Derneği ise, düzensiz yemek saatlerinin kalp ritmini olumsuz etkileyebileceği konusunda uyardı. Tüm bu veriler, akşam yemeği alışkanlığının kilo yönetimi ve genel sağlık açısından risk oluşturduğunu ortaya koyuyor.