Kuzey Yarımküre'de yaz neden daha uzun ve sıcak

Kuzey Yarımküre'de yaz, Güney Yarımküre'dekinden yalnızca farklı bir dönemde yaşanmıyor; aynı zamanda daha uzun sürüyor ve ortalama sıcaklıklar daha yüksek seyrediyor. Bu farklarda Dünya'nın Güneş çevresindeki hareketi, kıtaların dağılımı ve okyanus akıntıları rol oynuyor.

Mevsimlerin oluşmasını, Dünya ekseninin yörünge düzlemine dik doğrultudan yaklaşık 23,4 derece eğik olması belirliyor. Gezegenin bir yarısı Güneş'ten daha fazla ışık alırken diğer yarısı daha az aydınlanıyor. Bu nedenle ekvatorun kuzeyinde astronomik yaz yaklaşık 20-21 Haziran'dan 22-23 Eylül'e, güneyinde ise 21-22 Aralık'tan 20-21 Mart'a kadar sürüyor. Meteorolojide ise Kuzey Yarımküre için haziran, temmuz ve ağustos; Güney Yarımküre için aralık, ocak ve şubat yaz ayları kabul ediliyor.

Yörünge yaz süresini değiştiriyor

Fark yalnızca takvimde görülmüyor. NASA'nın tahminlerine göre Kuzey Yarımküre'deki yaz, Güney Yarımküre'dekinden ortalama yaklaşık 4,5 gün daha uzun sürüyor. Bunun nedeni, Dünya'nın Güneş çevresindeki yörüngesinin tam bir çember olmaması.

Potsdam İklim Değişikliği Araştırmaları Enstitüsü araştırmacısı Georg Feulner'e göre Kuzey Yarımküre'de yaz yaşanırken Dünya, yörüngesinin Güneş'ten en uzak bölümünden geçiyor. Afel adı verilen bu noktada gezegenin hızı yaklaşık 29,3 km/s'ye düşüyor. Yörüngenin karşı tarafındaki günberide ise hız 30,29 km/s'ye ulaşıyor.

Bu hız farkı nedeniyle Dünya, yörüngesinin farklı bölümlerini geçmek için eşit süreler harcamıyor. Böylece Kuzey Yarımküre yazı, Güney Yarımküre yazından biraz daha uzun sürüyor.