ANASAYFA
TV PROGRAMLARI
PROGRAMLAR
YAYIN AKIŞI
CANLI YAYIN
24 RADYO
REKLAM
İLETİŞİM VE KÜNYE

Hiroşima'nın o kara gününe dair şoke eden detay! Uçuş günlüğündeki gizli iki kelime deşifre oldu!

Enola Gay'in navigatörü Theodore Van Kirk'in bombalamadan 97 dakika sonra yazdığı “BULUT YOK” notu, Hiroşima'daki ateş fırtınasının isi en az 11,3 kilometre yüksekliğe taşıdığını ortaya koydu.

Neslişah Yumak - | Son Güncelleme Tarihi:
Hiroşima'nın o kara gününe dair şoke eden detay! Uçuş günlüğündeki gizli iki kelime deşifre oldu!

6 Ağustos 1945 sabahı saat 8.15'te ABD ordusunun nükleer bombayı bırakmasıyla Japonya'nın Hiroşima kentinde büyük bir yıkım yaşandı.

Yerde on binlerce insan hayatını kaybederken bombayı bırakan Amerikan bombardıman uçağı Enola Gay bölgeden uzaklaştı. Patlamanın ardından şiddetlenen ateş fırtınasından yükselen is ve duman bulutu büyümeyi sürdürdü.

Yalnızca 97 dakika sonra, Tinian saatiyle 10.52'de, navigatör Theodore Van Kirk uçağın uçuş günlüğüne büyük harflerle kısa bir not yazdı: "BULUT YOK."

Gözden kaçan bu ayrıntı, bilim insanlarına kayıtlara geçmiş tek nükleer ateş fırtınasına yeni bir bakış sundu. University of California, Berkeley'den atmosfer bilimci David Romps'un öncülüğünde hazırlanan makaleye göre not, is bulutunun gökyüzünde en az 11,3 kilometreye yükseldiğini gösterdi.

Geophysical Research Letters'da yayımlanan makalede araştırmacılar, "Hiroşima ateş fırtınası, nükleer kış senaryolarıyla uyumlu biçimde, isi üst troposferin derinliklerine taşıdı" ifadelerine yer verdi.

Ateş fırtınası isi atmosfere taşıdı

Nükleer bombanın ardından patlamanın kendisi ve mantar bulutu kısa sürede sona erse de yoğun ısı, saatler boyunca etkisini sürdüren büyük bir yangın fırtınası oluşturabilir.

Little Boy atom bombasının patlamasıyla başlayan yangınlar Hiroşima'ya yayılarak birleşti. Alevlerin oluşturduğu yüksek sıcaklıklar, duman ve isi atmosferin üst kesimlerine taşıyan güçlü yükselici hava akımları meydana getirdi ve yükselen bir bulut sütunu oluşturdu.

Bu bulutun ne kadar yükseğe çıkabildiği, nükleer savaşın sonuçlarını anlamak açısından önem taşıyor. Yeterli miktarda is stratosfere ulaşırsa aylarca veya yıllarca orada kalabilir, güneş ışığını engelleyerek yeryüzünün soğumasına yol açabilir.

Geniş çaplı bir nükleer çatışmada çok sayıda yangının toplam etkisi, dünya genelinde tarım ve gıda tedariki açısından felaket sonuçlar doğurabilecek bir nükleer kışı tetikleyebilir. Ancak bazı bilim insanları, nükleer ateş fırtınalarının isi yeterince yükseğe taşıyıp taşıyamayacağı konusunda farklı görüşler dile getiriyor. Bazı simülasyonlar, islerin çoğunun alt atmosferde kalacağını ve kalıcı küresel bir iklim etkisi yaratmadan önce yağmurla temizlenebileceğini gösteriyor.

Uçuş günlüğü bulutun yüksekliğini gösterdi

Nükleer ateş fırtınalarına ilişkin gerçek dünyadan çok az gözlem bulunuyor. Hiroşima'nın bombalanması bilinen tek örnek olurken üç gün sonra Nagazaki'nin bombalanması sırasında benzer bir ateş fırtınası meydana gelmedi.

Önceki araştırmacılar tarihi fotoğraflardan yararlanarak Hiroşima'daki bulut sütununun yüksekliğini yeniden oluşturmaya çalıştı; ancak sonuçlar çeşitli belirsizlikler içeriyordu. Romps ve meslektaşları ise tarihi kayıtlarda farklı bir kanıt kaynağı buldu.

Enola Gay'in o günkü hareketleri neredeyse dakika dakika belgelenmişti. Van Kirk "BULUT YOK" notunu yazdığında uçak, tahminen 750 ila 764 kilometre uzakta ve yaklaşık 7.440 metre yükseklikteydi.

Bu bilgi, bulutun tamamen yok olmadığını; mürettebatın bulunduğu noktadan artık görülemediğini gösteriyordu. Ayrı bir askeri memorandumda, mürettebatın gözleminin o sırada Dünya'nın eğriliğiyle değil, pusla sınırlı olduğu kaydedilmişti.

Dolayısıyla bulut ufkun altına inmemiş, atmosferik pusun arkasında kalmıştı. Bu ayrım önem taşıyordu; çünkü bulut bu kadar uzak bir mesafeden hâlâ ufkun üzerinde görünüyorsa olağanüstü derecede yüksek olması gerekiyordu.

Araştırmacılar, mürettebatın kendi irtifasından ne kadar uzağı görebileceğini hesaplayarak bulut sütununun asgari yüksekliğini geriye dönük olarak belirledi.

100 bin simülasyonla asgari yükseklik hesaplandı

Işık, Dünya'nın atmosferinden tamamen düz çizgiler boyunca ilerlemez. Hava yoğunluğu irtifaya göre değiştikçe ışık yüzeye doğru hafifçe bükülür. Bu da Dünya'nın eğriliğinin ardını yalnızca geometrinin öngöreceğinden biraz daha uzaktan görmemizi sağlar.

Araştırmacılar bu etkiyi hesaba katmak için bombalama günündeki atmosferik koşulları yeniden oluşturdu. Üç tarihsel hava durumu yeniden oluşturmasından yararlanarak sıcaklık ve hava basıncının irtifaya göre değişimini tahmin ettiler; ardından ışığın o gün atmosferden geçerken nasıl büküleceğini hesapladılar.

Ekip, uçağın konumu ve irtifasıyla atmosferik koşullardaki belirsizlikleri hesaba katmak için 100.000 simülasyon gerçekleştirdi.

Bu hesaplamalar yine de belirli bir belirsizlik payı içeriyordu. Buna rağmen araştırmacılar, yüzde 95 güvenle bulut sütununun en az 11,3 kilometreye ulaşmış olması gerektiğini hesapladı. Bu sonuç, nükleer kış senaryolarıyla uyumlu bulundu.

Hiroşima bombardımanı nükleer kışa yol açmadı. Nükleer kışın tek bir patlamadan değil, nükleer savaş sırasında ortaya çıkan çok sayıdaki ateş fırtınasının atmosfere taşıdığı devasa miktardaki isin kümülatif etkisinden kaynaklanması bekleniyor.

Hiroşima örneği, nükleer ateş fırtınalarının isi nükleer kış açısından önem taşıyan irtifalara çıkarabileceğine dair önemli bir kanıt sunuyor.

Araştırma Geophysical Research Letters'da yayımlandı.

Kapat

HABERİN DEVAMI


Etiketler:
Hiroşima nükleer kış Enola Gay atom bombası ateş fırtınası Geophysical Research Letters