Beyin yiyen amibe karşı umut veren keşif! Yeni bileşik 4 saatte etkili oldu

UC San Diego araştırmacıları, deniz bakterilerinden izole edilen ve "beyin yiyen amip" olarak bilinen Naegleria fowleri'ye karşı etkili görünen rutamycin B adlı bir bileşik keşfetti. Laboratuvar testlerinde bileşik, insan hücrelerini büyük ölçüde korurken amibin farklı suşlarını birkaç saat içinde etkisizleştirdi.

Marine Drugs dergisinde yayımlanan çalışmada araştırmacılar, deniz kaynaklı bu bileşiğin N. fowleri'deki olası hedefini ortaya koyduklarını belirtti. Bulguların etkinlik ve güvenlik açısından doğrulanması için daha fazla araştırmaya ihtiyaç duyuluyor.

Ölümcül enfeksiyona karşı daha hızlı etki

N. fowleri, toprakta ve ılık tatlı sularda yaşayan, şekil değiştirebilen bir amip. Genellikle bakterilerle beslenen organizma, su yutulduğunda insanlar için tehlike oluşturmuyor. Ancak burundan vücuda girdiğinde beyne ilerleyebiliyor.

Amip beyne ulaştığında beyin hücrelerini yok edebiliyor ve ağır bir iltihaplanmayı tetikleyerek primer amipli meningoensefalite, yani PAM'a yol açabiliyor. Son derece nadir görülen PAM nedeniyle ABD'de şimdiye kadar yaklaşık 150 vaka bildirildi. Dünya genelinde vakaların sayısı artarken ABD'deki vakaların dağılımı da giderek kuzeye kaydı.

Çalışmalar, amibin milli parklardaki doğal sıcak su kaynakları gibi insanların sık ziyaret ettiği bazı ortamlarda yaygın bulunduğunu gösterdi. Tedavi uygulansa bile PAM tanısı konan kişilerin yüzde 97'sinden fazlası hastalık nedeniyle hayatını kaybediyor; ölümler çoğu zaman birkaç gün içinde gerçekleşiyor.

Mevcut tedavilerin tam etki göstermesi görece uzun sürebiliyor veya hem insanlar hem de amip için toksik olabilen yüksek dozlar gerektirebiliyor. Bu durum, tedavilerin etkinliğini sınırlıyor ve bilim insanlarını yeni bileşikler aramaya yöneltiyor.

Rutamycin B dört saatte etkisini gösterdi

UC San Diego ekibi, deniz bakterilerinden rutamycin B'yi izole etti. Bileşik, amibin enerji üretimi için hayati önem taşıyan bir enzimi engelleyerek etki gösteriyor. Araştırmacılar yeni çalışmada rutamycin B'yi N. fowleri'nin beş farklı suşuna karşı test etti.

Düşük dozlarda bile rutamycin B'nin N. fowleri'yi etkisizleştirebildiği görüldü. Bileşiğin tam gücüne ulaşması yaklaşık dört saat sürdü. Bu süre, PAM için başlıca mevcut tedavi olan amphotericin B'nin aynı etkiyi göstermesi için gereken sürenin yaklaşık dörtte birine karşılık geliyor.