Antarktika'nın altın sırrı! Bilim insanları hala cevabı arıyor

Antarktika'nın Ross Denizi'nde, Ross Adası üzerinde yükselen Erebus Dağı, yalnızca bölgenin değil, dünyanın da en güneydeki aktif volkanı olarak dikkat çekiyor. Bilim insanları, Erebus'un diğer volkanlardan farklı olarak havaya mikroskobik altın kristalleri saçtığını belirledi. ABD'deki New Mexico Madencilik ve Teknoloji Enstitüsü'nden bir ekip, bu olağanüstü doğa olayının detaylarını araştırmak için bölgeye giderek örnekler topladı. Yapılan incelemelerde, volkanın günde yaklaşık 80 gram altın tozunu kilometrelerce uzağa yaydığı tespit edildi. Söz konusu altın kristalleri, kar üzerinde gözle görülmeyecek kadar küçük olsa da, elektron mikroskobu altında incelendiğinde karmaşık ve geometrik formlarıyla bilim insanlarını hayrete düşürdü.

Erebus Dağı'nın altın kristalleri bilim dünyasını şaşırttı

Erebus Dağı, yalnızca Antarktika'nın zorlu koşullarında varlığını sürdüren bir volkan değil, aynı zamanda altın kristalleri püskürten yeryüzündeki tek aktif volkan olarak kayıtlara geçti. 1991 yılında yayımlanan bilimsel bir makalede, Erebus'un her gün yaklaşık 80 gram mikroskobik altın tozunu atmosfere yaydığı belirtildi. Bu miktarın, volkanın çevresindeki kar tabakasında ve havada tespit edilebilmesi, araştırmacıların ilgisini daha da artırdı. Bilim insanları, Ross Adası'nda, volkanik kraterin çevresinde ve 1.000 kilometre uzaklıktaki Antarktik troposferde yaptıkları ölçümlerde, saf altının mikron ölçeğindeki kristallerine rastladı. Bu kristaller, düzensiz toz parçacıkları yerine, neredeyse mükemmel geometrik şekillere sahipti. Özellikle bazı kristallerin 60 mikrometreye kadar ulaşan boyutlara sahip olması, Erebus Dağı'nın bu sıra dışı özelliğini daha da dikkat çekici hale getirdi.

Altın kristallerinin oluşumu hâlâ gizemini koruyor

Volkanik emisyonlarda altın bulunması, bilim dünyası için tamamen yeni bir durum değil. Hawaii'deki Kīlauea, İtalya'daki Etna, Alaska'daki Augustine ve Meksika'daki El Chichón gibi farklı volkanlarda da iz miktarda altın tespit edildi. Ancak Erebus Dağı'nı eşsiz kılan, altının yalnızca kimyasal olarak değil, mikroskobik kristal formunda ve gözle görülür şekilde atmosfere yayılması oldu. Araştırmacılar, bu altın kristallerinin volkanik gazların içindeki klor ya da kükürt bileşenleriyle taşındığını düşünüyor. Gazlar soğudukça, altın bu bileşenlerden ayrılarak kristalleşiyor ve sonunda Antarktika'nın buzulları üzerine yağıyor. Ancak, bu sürecin tam olarak nasıl gerçekleştiği henüz kesin olarak açıklanabilmiş değil. Bilim insanları, altının lav gölünün yüzeyinde kabuklar halinde oluşup, yükselen gazlarla havaya taşınabileceği ihtimalini de değerlendiriyor. Fakat aradan geçen 30 yıla rağmen, Erebus Dağı'nın altın kristalleri saçma mekanizması hâlâ tam anlamıyla çözülemedi.